Ermənistanda keçirilən parlament seçkilərində hansısa ciddi sürpriz yaşanmadı və əvvəldən gözlənildiyi kimi, baş nazir səlahiyyətlərinin icraçısı Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi “Mənim addımım” bloku qanunverici orqanda səslərin böyük əksəriyyətini əldə etmək hüququ qazandı. Düzdür, yayılan məlumatlar onu göstərir ki, Paşinyan komandası istənilən nəticəni əldə etmək üçün böyük saxtakarlığa getməkdən çəkinməyib. Özü də bunlar o fonda baş verib ki, ölkədə seçici fəallığı da kifayət qədər aşağı səviyyədə olub.
Seçki Komissiyasının sədri Tiqran Mukuçyan bildirib ki, seçici fəallığı cəmi 48,63 faiz təşkil edib. Bu, 2017-ci ilin aprelində keçirilmiş seçkidəki seçici iştirakından 12 faiz azdır. Eyni zamanda, belə vəziyyət seçicilərin yarıdan çoxunun prosesə qatılmadığını göstərir. 2010 seçki məntəqəsindəki bülletenlərin hamısının sayılmasından sonra “Mənim addımım” alyansının səslərin 70,4 faizini qazandığı bildirilir. Maqnat Hagik Tsarukyanın rəhbəri olduğu “Çiçəklənən Ermənistan” partiyası səslərin 8,3 faizini qazanıb. Liberal, qərbyönümlü “İşıqlı Ermənistan” partiyası 6,4 faiz səslə üçüncü yerdədir. Bu partiyaya Paşinyanın müttəfiqi Edmon Marukyan başçılıq edir. Serj Sarksiyanın sədri olduğu Respublika səslərin cəmi 4,7 faizini yığıb ki, bu da parlamentə daxil olmaq üçün qoyulan 5 faizlik səviyyədən azdır. “Daşnaktsütyun” Partiyası isə 3,9 faiz səs toplayıb. Mövcud qanunvericiliyə əsasən, parlamentdə minimum 3 partiya təmsil olunmalıdır. Eyni zamanda, heç bir partiya parlamentdə yerlərin üçdə ikisini, yaxud 66 faizindən çoxunu əldə edə bilməz. Səslərin heç olmasa 33 faizi müxalifət partiyasına verilməlidir. Bu vəziyyətdə müxalifət qismində “Çiçəklənən Ermənistan” və “İşıqlı Ermənistan” partiyalaarının çıxış etməsi gözlənir. Həmin qüvvələr isə məlum inqilab zamanı Paşinyanın yanında olublar. Beləliklə, proseslər göstərir ki, PAşinyan parlament üzərində tam nəzarəti əldə edəcək. Belə nəticəyə nail olmaq üçün isə o, seçkini heç də demokratik mühitdə təşkil etməyib.
Məsələn, artıq məlumdur ki, Paşinyanın rəhbərlik etdiyi “Mənim addımım” bloku növbədənkənar parlament seçkilərində rəqiblərindən və digər siyasi partiyalardan daha çox pul xərcləyib. Ermənistan Seçki Komissiyasının nəzarət-yoxlanış xidmətinin rəhbəri Tiqran Babikyanın sözlərinə görə, qanunla nəzərdə tutulmuş müddətdə seçkilərdə iştirak edəcək bütün siyasi qüvvələr Mərkəzi Bankda öz fondlarını açıb və onlarla bağlı məlumat təqdim ediblər. Aparılan hesablamalar nəticəsində məlum olub ki, Paşinyanın bloku seçkilərdəki təbliğat-təşviqat kampaniyiası üçün 268 milyon 590 min 708 dram, təqribən 558 min ABŞ dolları xərcləyib. Paşinyanın əsas rəqibi olan Respublikaçılar 27 milyon 342 min dram, “Çiçəklənən Ermənistan” partiyası 102 milyon 671 min dram, “İşıqlı Ermənistan” partiyası 51 milyon 105 min dram, “Daşnaksütyun” 47 milyon 86 min dram, “Biz” bloku 31 milyon 459 min dram, “Sasna Tsrer” 14 milyon 315 min dram xərcləyib. Təşviqat kampaniyasına ən az pul xərcləyən partiya isə “Milli inkişaf” olub, cəmi 489 min 400 dram. Ermənistan mediası yazır ki, Paşinyanın qələbə üçün xərclədiyi pulun böyük hissəsi dövlət vəsaitləri hesabına başa gəlib. Bundan əvvəl AŞPA-nın Ermənistandakı seçkini müşahidə missiyası da Paşinyanın təbliğat üçün dövlət resurslarını cəlb etməsini tənqid etmişdi. Respublika Partiyasının namizədi David Şahnazaryan isə bu fonda qeyd edir ki, parlament seçkiləri Ermənistan tarixinin ən biabırçı seçkisidir. Seçkiöncəsi təbliğat kampaniyasının müddətinin qısa olmasından təəssüfləndiyini bildirən Şahnazaryan qeyd edib ki, seçki kampaniyası hakimiyyət üçün çox böyük problemlər yaradıb. Kampaniya zamanı təhdidlər səsləndirilib, hakim qüvvə tərəfindən təzyiq halları baş verib.
O deyib ki, yarana biləcək mənfi hallar barədə hakimiyyət əvvəlcədən düşünməli idi: “Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilər oldu, hökumət qüvvələri tərəfindən təhdidlər, qanun pozuntuları və şiddətlə müşayiət edildi”. Respublika Partiyasından deputatlığa namizədliyini irəli sürən Vigen Sarkisyan isə artıq cəmiyyətdə çox qorxulu bir halın yarandığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Paşinyan artıq cəmiyyəti parçalayıb: “Ermənistanın “ağ” və “qara”lara bölünməsi ölkəni vətəndaş müharibəsinə aparıb çıxaracaq. Ölkədə hərbi vəziyyət davam edərkən Ermənistanı müxtəlif yollarla ikiyə bölmək onu məhvə aparacaq. Bizim resurslarımız bütün bu problemlərimizdən daha kiçikdir. Bölgədəki mövqeyimiz zəifləməkdədir. Eyni zamanda, parlament seçkiləri olduqca tələsik bir atmosferdə keçirildi. Bu da siyasi sahədə möhkəmlənməmizə ciddi mane olur və demokratik proseslərin inkişafının, güclənməsinin qarşısını alır”. Erməni siyasəti Naira Zöhrabyan isə bildirir ki, Paşinyan istədiyi nəticəyə nail olmaq üçün administartiv resurslardan istifadə etməkdən belə çəkinməyib: “Məsələn, Ermənistanın Sünik vilayətinin qubernatoru Unan Poqosyan bütün şəhər merlərinə və icma rəhbərlərinə vətəndaşları Nikol Paşinyanın “Mənim addımım” blokuna səs verməyə çağırmalarını tapşırıb. "Mənim addımım" blokuna səs vermələri üçün vətəndaşlara pul təklif olunması barədə məlumat var”.
Lakin istənilən halda görünən budur ki, saxtakarlıq yolu olsa da, Paşinyan istəklərinə nail olub. Maraq doğuran məqam onun bundan sonra atacağı addımlardır. Hesab edilir ki, Paşinyan üçün əsas problem ölkədə sosial-iqtisadi vəziyyətlə bağlı olacaq. Bu sahədə vəziyyətin yaxşılaşması üçün o, Azərbaycan, Türkiyə kimi ölkələrlə razılığa gəlməli, işğal siyasətinə son qoymalıdır. Əks təqdirdə Ermənistanda sosial problemlər daha da dərinləşəcək və bu da Paşinyanın sonunu gətirəcək. Xarici siyasət sferasında Paşinyanı gözləyən ən böyük problemlərdən biri də Rusiya amili ilə bağıldır. Gözlənir ki, Paşinyan Qərbyönlü siyasi kursunu gücləndirəcək və Moskva buna daha ciddi şəkildə müqavimət göstərməyə çalışacaq. Ermənistanın Rusiya üçün təhlükə mənbəyi olmasını Kreml İrəvana bağışlamayacaq. Bu isə İrəvanı artıq daha böyük problemlər gözlədiyini deməyə əsas verir.
Nahid SALAYEV
