Məlum olduğu kimi, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutu ratifikasiya üçün Ermənistan parlamentinə göndərilib. Ölkənin ədliyyə naziri Qriqor Minasyanın sözlərinə görə, bu xüsusda hər hansı problem yoxdur.
Qeyd edək ki, bu il martın 24-də Ermənistanın Konstitusiya Məhkəməsi Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin əsasını təşkil edən Roma Statutunun konstitusiyaya uyğun olduğunu və hökumətin sazişin ratifikasiyası prosesini davam etdirməsinin mümkünlüyünü açıqlamışdı. Ermənistan konstitusiyasının 116-cı maddəsinə əsasən, parlament beynəlxalq müqavilələri ratifikasiya edir. Bu isə o deməkdir ki, Roma Statutu ali qanunverici orqanın təsdiqi olmadan qüvvəyə minə bilməz. Xatırladaq ki, bu məsələ İrəvan-Moskva münasibətlərinə getdikcə daha çox təsir edir. Ölkə daxilində baş nazir Nikol Paşinyana qarşı çıxan qüvvələr də bildirirlər ki, Roma Statunun ratifikasiyası Rusiya ilə onsuz da gərginləşən münasibətlərin daha da pisləşməsinə gətirib çıxaracaq. Ən əsası isə sənəd, Ermənistana daxil olacağı təqdirdə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin həbsini nəzərdə tutur. Rusiya Federasiyası Federal Məclisi ilə Ermənistan parlamenti arasında əməkdaşlıq üzrə Parlamentlərarası Komissiyanın iclasında Federasiya Şurası sədrinin müavini, parlamentlərarası əməkdaşlıq komissiyasının həmsədri Yuri Vorobyov bu vəziyyətdə yenidən İrəvanı xəbərdar edib: “Ermənistan parlamenti ölkənin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutuna qoşulmasının nəticələrini öyrənməli və Rusiya ilə müttəfiqlik münasibətləri üçün risqləri qiymətləndirməlidir”. Onun sözlərinə görə, bu, Haaqa Məhkəməsinin baxdığı bütün işləri Ermənistanın tanıması deməkdir: “Biz erməni həmkarlarımızın bu addımının anti-Rusiya olmadığı kontekstindən çıxış etsək də, praktikada bu, Rusiya-Ermənistan münasibətlərinə ciddi ziyan vurur”. Y.Vorobyov Ermənistan parlamentarilərini müttəfiqlik münasibətlərini və Roma statutunu qiymətləndirməyə çağırıb. Xatırladaq ki, Haaqa Məhkəməsi Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ukraynada uşaqların itkin düşməsi ilə əlaqədar cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına dair hökm verib. Ermənistan Roma Statutunu qəbul edərsə, Putin İrəvana gəldiyi halda onu həbs etməlidir. Erməni hüquqşünas Nina Karapetyantsın fikrincə, bu səbəbdən əsasnamənin ratifikasiyasına yalnız Rusiya qarşı çıxır. Onun sözlərinə görə, Rusiya müxtəlif platformalar və formatlar vasitəsilə Ermənistana təzyiq göstərir: “Qorxuram ki, ratifikasiya üçün parlamentdə lazımi səslər toplanmasın, çünki Rusiya bunun əleyhinədir. Rusiya hüquq sistemimizə ciddi maraq göstərir, ədliyyə sistemimizə təzyiq hədsizdir. Rusiya müxtəlif islahatlar proqramı ilə bağlı istəksizlik nümayiş etdirir. Bu onu göstərir ki, Ermənistandan razı deyil. Bununla belə, ümid edirəm ki, Ermənistan əsasnaməni ratifikasiya edəcək”.
Ekspert bildirib ki, Ermənistanın indiyədək əsasnaməni ratifikasiya etməməsinin səbəblərindən biri Rusiyanın buna münasibətdir. Karapetyants əlavə edib ki, Roma Statutu qəbul olunmasa, Qərb Ermənistana dəstəyi dayandıracaq: “Onda düşünəcəklər ki, bizə kömək etmək mənasızdır. Hansı tərəfdə olduğumuza qərar verməliyik”. Əsasnamənin təsdiqindən sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ermənistana səfər edəcəyi təqdirdə həbs ediləcəyi barədə Karapetyants bildirib: “Həbs məsələsinə bu cür baxsaq, bəli, nizamnamə bizə əsas verir ki, qəbul olunduğu halda bunu edək. Amma onu da bilirik ki, Ukrayna ilə yaranmış fonda Rusiya prezidenti Rusiya ərazisini tərk etmir, yalnız xüsusi mühafizə olunan yerlərə səfər edir. Ermənistana gəlməyəcək, bu dəqiqdir. Onun hələ də ölkəsində təhlükəsizlikdən tutmuş, hakimiyyət dəyişikliyinə qədər bir çox problemləri var. Amma biz buna baxmamalıyıq, çünki Rusiya istəsə də Ermənistana kömək edə bilməz. Hazırda Moskva İrəvanın Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutuna qoşulmaq planlarını tamamilə qəbuledilməz hesab etdiyini bəyan edir. Bundan əvvəl də Rusiya Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbə TASS agentliyinə bildirmişdi ki, Moskva rəsmi İrəvanın Roma Statutuna qoşulmaq planlarını Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Rusiya rəhbərliyinə qarşı son qanunsuz və hüquqi cəhətdən etibarsız orderləri fonunda tamamilə qəbuledilməz hesab edir. Mənbə, həmçinin, Ermənistan tərəfinə atılacaq mümkün addımların ikitərəfli münasibətlərə son dərəcə mənfi təsir göstərəcəyi barədə xəbərdarlıq edildiyini də vurğulamışdı. Amma buna rəğmən, Ermənistan parlamenti Roma Statutunu təsdiq etməyə hazırlaşır. Rusiyalı politoloq Yevgeni Mixaylov qeyd edir ki, bununla rəsmi İrəvan Moskvanın maraqlarına gizli və xain zərbə endirərək, geosiyasi oriyentasiyanın tamamilə Qərbyönümlü istiqamətə dəyişdiyini bir daha nümayiş etdirir: “Qərbə yarınmaq üçün canfəşanlıq edən erməni siyasətçiləri özlərinin əsas təhlükəsizlik qarantı olan Rusiyanın maraqlarına xəyanət etmək üçün çox əlverişli vaxt və məkan tapıblar və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin yurisdiksiyasını tanıyıblar. Kiçik Ermənistanın nəzəri cəhətdən Rusiya prezidenti Vladimir Putini həbs edə biləcəyi Qərbdə riqqət doğursa da, Kremldə sərt qarşılanır”.
Ramil QULİYEV
