Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toyvo Klaar Qarabağa yüklərin Ağdamdan daşınmasını dəstəkləyib. Klaar qeyd edib ki, humanitar yüklərin Xankəndiyə Ağdamdan keçərək gətirilməsi Ermənistandan Qarabağa təchizata əlavə olacaq.
O əlavə edib ki, buna baxmayaraq, Brüssel Laçın dəhlizinin açılmasını tələb etməkdə davam edir: “Laçın dəhlizi açılmalıdır. Eyni zamanda hesab edirəm ki, istənilən təklifdən Laçına alternativ kimi yox, əlavə kimi istifadə olunmalıdır”.
Bu artıq Qarabağa humanitar yüklərin Azərbaycandan gətirilməsinin vacibliyini bildirən ikinci Avropa məmurudur. T.Klaarın Ağdam yolunu dəstəkləməsi çox gözəl, amma Laçın yolu bağlı deyil ki, Klaar həmin yol barəsində belə danışır. Laçın yolu bağlıdır ki?
“Klaar belə deməklə iki ölkə maraqlarını uzlaşdırmağa çalışır”
Sözügedən məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən Demokratik Dəyişim Partiyası Təşkilat Komitəsinin sədri Əli Mustafa buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “Ümumən, Avropa İttifaqının niyyəti bir formada tərəfləri barışdırmaqdan ibarətdir. Bu səbəbdən Klaar Azərbaycanın və Ermənistanın maraqlarını uzlaşdırmağa çalışır. Onun yollarla bağlı belə açıqlama verməsi bununla bağlıdır. Klaar birmənalı olaraq Ağdam-Xankəndi yolunun açılmasını dəstəkləsəydi, o zaman Ermənistanı qurumdan narazı salmış olardı. Biz bir məqamı nəzərə almalıyıq ki, Rusiyadan fərqli olaraq, Avroittifaqla ABŞ münaqişənin həllində maraqlıdır. Rusiya isə münaqişənin saxlanılmasında və bundan hər iki tərəfə təzyiq etməkdə maraqlıdır. Ona görə də güc mərkəzləri arasında yanaşmalar, strategiyalar fərqlidir. Biz mütləq bu amilləri nəzərə almalıyıq. Digər tərəfdən, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü dünya tərəfindən tanınıb. Bu isə o deməkdir ki, Qarabağda yaşayan ermənilərin logistik məsələləri Azərbaycanın daxili işidir. Bu baxımdan daha məqbul variant Ağdam-Xankəndi yolunun açılmasıdır. Çünki ənənəvi yol, məhz bu yol olub. Adətən 1989-cu ilə qədər Xankəndiyə əsasən Ağdam yolu ilə gedilib. Təchizat bu yolla təmin olunub. O vaxt Aran və Dağlıq Qarabağ bir iqtisadi ərazi olub. Bölgə uzun illər eyni logistik imkanlardan istifadə edib. Laçın üzərindən Xankəndiyə gedən yol həm məsafəcə uzaqdır, həm də ekstremaldır. Ekstremaldır ona görə ki, sərt dağlıq ərazidən keçir. Təchizat baxımından Ağdam üzərindən keçən yol daha uyğundur. Bu baxımdan Qarabağın təchizatı Ağdam üzərindən olmalıdır. Ermənistandan gələn bütün yüklər Azərbaycanın nəzarətində olmalıdır. Ona görə ki, bütün bunlar Azərbaycanın suveren hüququdur və buna da bütün tərəflər, beynəlxalq təşkilatlar hörmət etməlidilər. Bütün hallarda biz bir şeyi də nəzərə almalıyıq ki, 30 il əvvəl münaqişəni yaradan ermənilər olub. Onlar separatizmə başlayıb, Qarabağı Azərbaycandan qoparmağa cəhd ediblər. Halbuki, Qarabağ ermənilərinin həyat səviyyəsi sovet dönəmində ən yüksək səviyyədə idi. Buna baxmayaraq, ermənilər separatizm fəaliyyətinə başladılar. Məqsəd ərazilərimizi işğal edib Ermənistana birləşdirmək idi. Bir sözlə, onlar günahkar tərəf olduqları üçün Azərbaycan tərəfinin xoş niyyətini qəbul etməlidilər. Əks təqdirdə onların Qarabağda yaşamağa mənəvi və siyasi haqqı yoxdur. Ən azından ona görə ki, bu gün Qərbi Azərbaycanda bir nəfər azərbaycanlı yaşamır”.
Vidadi ORDAHALLI
