İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Məhəmməd Baqiri iyulun 19-da bu ölkənin Qərbi Azərbaycan əyalətinin Poldəşt sərhəd-keçid məntəqəsində olub. O, bu səfərinin əsas məqsədini İranın Azərbaycan Respublikası ilə sərhədində passiv mühafizənin nəzərdən keçirilməsi kimi qiymətləndirib.
İRNA agentliyinin məlumatına görə, general Baqiri İran ordusunun komandanları və onların müavinləri, həmçinin komandirləri ilə birlikdə Poldəştin valiləri ilə görüşüb: “İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin sözlərinə görə, bu gün ölkə silahlı qüvvələrinin çəkindirici gücü, həmişə olduğu kimi, yüksəkdir və silahlı qüvvələrin bütün birləşmələri tam döyüş hazırlığındadır”.
İran xarici işlər naziri Azərbaycanla münasibətləri yoluna qoymaqla bağlı təəssürat yaradır, bu tərəfdən də Baqiri əzələ nümayiş etdirir. Bütün bunlar nə deməkdir?
“İranın marağı və qısqanclığı imkan vermir ki, Azərbaycanla normal əməkdaşlıq münasibəti qurulsun”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev hesab edir ki, İran Azərbaycana qarşı düzgün mövqe sərgiləməlidir: “Ümumiyyətlə, İran Azərbaycana qarşı tutduğu mövqeyə yenidən baxmalıdır, redaktələr etməlidir və qonşuluq siyasətinə uyğun olaraq düzgün mövqe tutmalıdır. Çünki ortada regional maraq mövcuddur. Qafqazda bu dövlətlərin hər biri bölgənin inkişafı üçün öz güclərini səfərbər etməlidir. Bəzən beynəlxalq ortaq layihələr olur ki, bütün dünyaya da hər hansı formada dividendlər gətirə bilir. Məsələn, Qafqazda baş verən böyük transmilli layihələr, dəmiryolu xətləri, qaz, neft, elektrik enerjisi ilə bağlı layihələr göstərir ki, bunların hər biri beynəlxalq layihə kimi təkcə bir dövlətə deyil, bütün regiona, o cümlədən Avropaya qədər öz nəticəsini verir, dünya bazarına çıxacaq qədər əhəmiyyətli layihələrdir. Qonşuluq siyasətini düzgün yeridib bu cür layihələrə İran da, Ermənistan da qoşula bilər. Lakin təəssüflər olsun ki, Azərbaycan torpaqları işğal altında olarkən İran Ermənistan tərəfindən çıxış etdi. Ermənistana dəstək olub Azərbaycan torpaqlarının dağıdılmasında, talan edilməsində iştirak edib. İstənilən vaxtı bütün dövrlərdə İran Ermənistan tərəfindən çıxış edib, Ermənistanın maraqlarına uyğun hərəkət edib, bizə qarşı öz münasibətini bildirib”.
Politoloq qeyd etdi ki, İran düzgün qonşuluq siyasəti həyata keçirsəydi regionumuz çox qazana bilərdi: “Niyə bir millət üç dövlət olmasın? Məsələn, Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərində Ulu Öndər Heydər Əliyev qeyd etmişdi: “Bir millət, iki dövlət”. Biz də “Bir millət üç dövlət” ola bilərdik. Bunun nə pis xüsusiyyəti ola bilərdi? Əksinə, dünyaya yeni əməkdaşlıq, yeni dostluq formatı təqdim edilə bilərdi. Eyni zamanda, daha da güclənmiş olardıq, super dövlətlər regionda bu üç dövlətin gücünü, birlik, həmrəylik nümayişini görə bilərdi. İqtisadi, siyasi, sosial layihələr birlikdə həyata keçirilə bilərdi. Lakin təəssüflər olsun ki, İran proseslərə qısqanc şəkildə davranır, çünki orada yaşayan azərbaycanlıların sayı farslardan çoxdur. Onlar düşünür ki, bu azərbaycanlılar nə vaxtsa öz dillərini, məktəblərini, azadlıqlarını istəyə bilərlər. Bu baxımdan, İranın marağı və qısqanclığı imkan vermir ki, Azərbaycanla normal əməkdaşlıq münasibəti qurulsun. Buna görə də İran Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi general-mayor Məhəmməd Baqerinin hər hansı addım atmağı, əzələ nümayişi, sərhəddə təlim keçməsi təbii haldır. Çünki bəzi hallarda bu üsullardan istifadə ediblər. İndi Tehranın bu kimi güc nümayişi ölkəmiz üçün əhəmiyyətsizdir. Azərbaycanın təhlükəsizliyi, sərhədləri də etibarlı əllərdədir, hər zaman qorunur və Azərbaycan dövləti bir tərəfdən öz dövlət təhlükəsizliyini təmin edirsə, digər tərəfdən qonşuluq, regional siyasətdə, iqtisadi, mədəni inkişafda, regionun inkişafında maraqlıdır və həmişə bu maraqlardan çıxış edib. Bu barədə kim nə cür davranmaq istəyirsə özü bilər. Bu yaxınlarda Qoşulmama Hərəkatının tədbirində XİN rəhbərlərinin Prezident İlham Əliyevlə görüşü baş tutdu. Eyni zamanda İran XİN başçısı da cənab İlham Əliyevlə görüşdü. Bu tədbirdə müsbət məqamlar qeydə alındı. Artıq İran münasibətlərin düzəlməsində maraqlıdır və bunu hansısa formada ifadə ediblər. Fikrimcə, İran Azərbaycanla münasibətlərini bir daha gözdən keçirməlidir. Əks halda uduzan region olacaq. Kimin qalib və ya məğlub olmasından asılı olmayaraq, döyüşən hər iki tərəf yorulacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
