Son zamanlar müəllimlər təkcə "Müəllimlər Günü"ndə, yaxud 8 Martda deyil, doğum günündə, Novruz, Yeni İl və şagirdlərin Əlifba bayramında da valideynlər tərəfindən hədiyyələrə boğulurlar. Belə ki, bir sıra valideyn qrupu bayram ərəfəsi digər valideynləri də buna təşviq edərək pul yığıb hədiyyə alınmasını istəyir.
Bu günlərdə sosial şəbəkələrdə Xırdalan şəhəri 1 nömrəli tam orta məktəbin 4-cü sinfinin müəllimi Yaqut Ağamalıyevaya valideynlərin qızıl əşyalar hədiyyə etməsini özündə əks etdirən görüntülər yayılıb. Xırdalan şəhər 9 saylı tam orta məktəbdə də analoji hadisə yaşanıb. “Əlifba” bayramında müəllimə qızıl bilərzik hədiyyə edilib.
Məlumdur ki, şagirdin müəllimə hədiyyə alması pedaqoqa olan hörmətin əlamətidir. Valideynlər müəllimə hörmət etmək, təşəkkür mənasında məlum hədiyyəni veriblər. Maraqlıdır, müəllimə hər hansı bir hədiyyənin verilməsinin sosial şəbəkədə yayımlanması nə dərəcədə düzgündür?
Ekspertlər hesab edir ki, müəllimlərə hörmət əlaməti olaraq verilən hədiyyələrin sosial şəbəkədə tirajlanmasında şagirdlərin rolu var.
Könül İsmayılova: “Həmin görüntüləri yalnız şagirdlər ictimailəşdirə bilər, onlar üçün hər şey əyləncə, Tik-Tok adlı sosial platformada paylaşıb 3-5 like toplamaqdan ibarətdir, bu da məktəblilərin tərbiyəsindən xəbər verir”
Psixoloq Könül İsmayılova “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, respublikamızda həyata keçirilən təhsil islahatının məqsədi yaradıcı və tənqidi düşünməyi bacaran, fəal şəxsiyyət yetişdirməkdir. İlk növbədə müəllim bacarıqlı, işgüzar, ixtisasını dərindən bilən, müəllimlik adını müqəddəs tutan, ideyaca saf, mənəviyyatca pak, özünə və şagirdlərinə qarşı tələbkar, sənətinə ürəkdən bağlı kimi keyfiyyətləri özündə cəmləşdirməlidir: “İş prosesində müəllim-şagird münasibətlərinin düzgün qurulması şagirdlərin təhsilə marağının artmasında, tədris olunan fənlərin sevdirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müəllim və şagird arasında qarşılıqlı hörmət olmalıdır ki, müəllim şagirdə sevgi, məhəbbətlə və eyni zamanda ciddi yanaşmalıdır. Müəllim şagirdi bir şəxsiyyət kimi görməli, onun mənliyinə, şəxsiyyətinə toxunan söz deməməli, hərəkət etməməlidir. Nə qədər sözə baxmayan, nadinc şagird olsa belə, müəllim özünün pedaqoji metodlarından istifadə edib, xoş, isti münasibət yaratmalıdır. Lakin son zamanlar biz xoş olmayan mənzərə ilə üzləşirik. Müəllimlər nə qədər öz peşələrini layiqincə icra etsələr də şagirdlərin davranış tərzi onların nüfuzuna kölgə salır. Şagirdlərin mütamadi olaraq zorakılığa əl atması, müəllimlərinə hörmətsizlik etməsi, hər məsələni telefon vasitəsilə çəkib ictimailləşdirməsi onların tərbiyəsində problem olduğundan xəbər verir. Düzdür, bu hal bütün şagirdlərə şamil olunmasa da, bəzi məktəblilər arasında yaşanır. Bu günlərdə müəllimlərə hörmət, təşəkkür əlaməti olaraq qızıl hədiyyə ediblər. Müəllimi şagirdi məcbur etməyib ki, ona qızıl üzük alsınlar. Gül buketi də ala bilərdilər. Hər halda qızıl almaq onların və valideynlərinin fikridir. Bu jesti edən şəxslər nə məqsədlə müəllimə həmin zinət əşyası taxılan anı çəkib paylaşır? Bunu yalnız şagirdlər edə bilər. Onlar üçün hər şey əyləncə, Tik-Tok adlı sosial platformada paylaşıb 3-5 like toplamaqdan ibarətdir. Yəni etdikləri hərəkətin sonunu düşünməyiblər. Bu hal isə onların gələcəyə hazır olmamasından xəbər verir”.
Həmsöhbətimiz son olaraq bildirdi ki, Azərbaycan müəllimi ən yüksək təminata layiqdir. Ona görə də müəllimi günahkar çıxarmaq doğru deyil.
Məzahir Məmmədli: “4 il boyunca övladlarınıza göstərdiyi qayğıya görə minnətdarlıq etmək istəyirdinizsə, bunu niyə məhz nümayişkaranə şəkildə, videolentə alaraq edirsiniz, axı bu müəllim reputasiyasını aşağı salan davranışdır…”
Təhsil eksperti Məzahir Məmmədli hesab edir ki, hazırki mənzərədə nə müəllimə, nə də valideynə haqq qazandırır: “Dünyanın hər yerində hədiyyə almaq da var, vermək də. Azərbaycan cəmiyyətində hədiyyə adı altında daha böyük işlər görülür, amma bunu heç görüb-bilən yoxdur. Mən hazırki mənzərədə nə müəllimə, nə də valideynə haqq qazandırıram. Ona görə ki, müəllimin hədiyyəni qəbul edən tərəf olaraq bunu şagirdlərin qarşısında belə hay-küylə, təmtəraqla alması yolverilməzdir. Bu, müəllim etikasına da sığmaz. Hədiyyənin məhz belə, nümayişkaranə verilməsi bu hədiyyənin səmimi qəlbdən alındığını şübhə altına alır. Hədiyyə vermək həqiqətən də valideynin səmimi qəlbdən, ürəyindən gələrək etmək istədiyi bir şeydirsə, 4 il boyunca övladlarınıza göstərdiyi qayğıya görə minnətdarlıq etmək istəyirdinizsə, bunu niyə məhz nümayişkaranə şəkildə, şagirdlərin gözü qarşısında, videolentə alaraq edirsiniz? Axı bu, müəllim reputasiyasını aşağı salan davranışdır”.
Ekspertin fikrincə, videonun sosial şəbəkələrdə yayılması düşünülmüş hərəkətdir: “Bu faktları nəzərə alsaq, mən fikirləşirəm ki, videonun sosial şəbəkələrdə yayılması düşünülmüş davranış da ola bilər. Sözügedən hadisə təhsil idaredicilərinin, Regional Təhsil İdarəsinin, məktəb direktorunun işinə kölgə salmaq üçün atılmış bir addım da ola bilər. Mahiyyətini tam bilmirik. Ancaq mən o qədər də inanmıram ki, bu təsadüfi bir hadisədir”.
Elçin Əfəndi: “Bu cür xoşagəlməz hallar ümumi prosesə kölgə salır”
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi bildirdi ki, valideynlər uşağına yaxşı qiymət yazılsın, müəllim uşağı fərqləndirsin deyə, onu müxtəlif üsullarla ələ almağa çalışırlar və nəticədə iradəsi zəiflər bu üsula boyun əyir. Amma bizim elə müəllimlərimiz var ki, inanın, adi gülü belə almaq istəmir: “Mövcud vəziyyət isə artıq bir ənənə halını alıb: alırlar, təqdim edirlər və sosial şəbəkələrdə yayırlar. Bir növ özlərini baha satmağa çalışırlar cəmiyyətə, amma anlamadıqları bir məsələ var: bu, ucuzluqdur. Bu cür xoşagəlməz hallar ümumi prosesə kölgə salır. Bu gün 1 milyon 600 mindən çox şagird təhsilin müxtəlif pillələrində təhsil alır. 160 mindən çox təhsilverən onların bilik və bacarıqlarının formalaşmasına çalışır, amma təəssüf ki, bu cür xoşagəlməz hallar ümumi prosesə kölgə salır. Bu, təhsil adına yaraşmır. Bilirlər ki, cəmiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmayacaq, yenə də çəkinmədən bu tendensiyanı davam etdirirlər”.
Günel CƏLİLOVA
