“Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının 2020-ci ildə fəaliyyəti haqqında” hesabatında bildirilir ki, Azərbaycanda 40 nəfər məcburi köçkünün bank hesablarına vəfat etdiyi tarixdən sonra vahid aylıq müavinət ödənişi edildiyi aşkarlanıb.
Sözügedən sənəddə qeyd edilib ki, Hesablama Palatası tərəfindən əraziləri işğal edilmiş rayonların icra hakimiyyətləri tərəfindən Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinə təqdim olunmuş adlı siyahılarda göstərilmiş müavinətin aylıq məbləği ilə onların plastik kart hesablarına köçürülmüş aylıq məbləğləri arasında fərqlərin mövcud olması, ümumilikdə, 40 nəfər məcburi köçkünün bank hesablarına vəfat etdiyi tarixdən sonra vahid aylıq müavinət ödənişinin dayandırılmadığı aşkarlanıb.
Məlumatlara görə, hesabat aprelin 8-də Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında müzakirəyə çıxarılacaq.
Necə olub ki, 40 nəfər məcburi köçkünün bank hesablarına vəfat etdiyi tarixdən sonra vahid aylıq müavinət ödənilib? Bu barədə komitəyə, yaxud digər əlaqədar qurumlara qaçqın və məcburi köçkün rayonların icra hakimiyyətləri düzgün məlumat verməyib, yoxsa vəfat etmiş şəxslərin yaxınları məlumatları saxtalaşdırıblar?
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi: “Bunun səbəbi vəfat etmiş şəxslərin ailə üzvlərinin ölüm haqqında şəhadətnaməni...”
Məsələ ilə bağlı Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin Mətbuat xidməti ilə əlaqə saxladıq. Mətbuat xidmətindən sorğumuza cavab olaraq bildirildi ki, ümumilikdə, 2016-2019-cu illər ərzində 40 məcburi köçkünün bank hesablarına vəfat etdiyi tarixdən sonra da müavinət ödənişləri davam etdirilib: “Dövlət büdcəsindən 9588 manat məbləğində artıq müavinət ödənişinə yol verilib. Bunun səbəbi vəfat etmiş şəxslərin ailə üzvlərinin ölüm haqqında şəhadətnaməni aidiyyəti dövlət qurumuna vaxtında təqdim etməməsidir. Artıq ödənişlərin sonradan büdcəyə qaytarılması təmin olunub”.
Ekspertlər hesab edirlər ki, qanun pozuntusu sözügedən rayonların icra hakimiyyətləri tərəfindən komitəyə səhv məlumatın verilməsi, yaxud da vəfat edən şəxsin ailəsinin aidiyyəti qurumları məlumatlandırmaması ilə bağlıdır. Bütün hallarda, bu məsələnin kökü ətraflı araşdırılmalıdır.
Akif Nəsirli: “Çox ehtimal ki, bu qurumun yerlərdə olan təşkilatlarının əməkdaşları ilə aidiyyəti rayonların icra strukturlarının müəyyən əməkdaşlarının sövdələşməsi nəticəsində baş verib”
İqtisadçı Akif Nəsirli hesab edir ki, burada əsas diqqətçəkən məsələ baş verən ölüm faktının qeydə alınmaması ola bilər. “Yəni ölüm faktını rəsmən qeydiyyata almırlar. Bu belə baş verə bilər ki, icra orqanları ya vəfat etmiş şəxslərin ailə üzvlərinin razılığı ilə onu vəfat etmiş şəxs kimi qeydiyyata almırlar, ya da onların ailə üzvlərinin xəbəri olmadan bu işi edirlər. Yəni kartı ailə üzvlərindən alaraq onun üzərindən bu işləri görürlər. Bu hal da ola bilər. Heç vətəndaşın ailə üzvlərinə xəbər vermədən vəfat etmiş şəxsin adını siyahıya salmırlar, onun ölüm şəhadətnaməsini çıxarmırlar, onun ölümünü qeydə almırlar, davamlı olaraq müavinəti alırlar. Proses bu cür baş verə bilər. Qaçqın və məcburi köçkünlər üçün müavinət “Qaçqınkom” tərəfindən plastik kartlara köçürülürsə, çox ehtimal ki, bu qurumun yerlərdə olan təşkilatlarının əməkdaşları ilə aidiyyəti rayonların icra strukturlarının müəyyən əməkdaşlarının sövdələşməsi nəticəsində baş verib. Bu onların birgə korrupsiya əməlləri sayılır. Hər halda, ilkin mərhələdə bunları demək olar. Təbii, bu hadisənin necə, hansı yolla baş verdiyini prokurorluq orqanları üzə çıxaracaq, günahkarlar cəzalandırılacaqlar. Bütün hallarda, hesab edirəm ki, bu, dövlət vəsaitinə qarşı talançılıqdır” - deyə A.Nəsirli qeyd etdi.
A.Nəsirli hesab edir ki, ola bilsin, vəfat edən şəxslərin ailə üzvləri aidiyyəti qurumlara düzgün məlumat verməyiblər, bütün hallarda, bu məsələ hərtərəfli araşdırılmalıdır.
İradə SARIYEVA
