Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Avropa Parlamentində keçirilən müzakirələrdə Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin tənzimlənməsinə dair bir sıra məsələləri yenə təhrif edərək təqdim edib.
Belə ki, Mirzoyan Dağlıq Qarabağ əhalisinin hüquqlarının və təhlükəsizliyinin qorunmasında beynəlxalq iştirakın vacibliyini vurğulayıb. Qeyd edib ki, Azərbaycan Ermənistan tərəfinin sülh müqaviləsi və xüsusilə dövlət sərhədinin delimitasiyası meyarlarının dəqiqləşdirilməsi ilə bağlı fundameental təkliflərinin böyük əksəriyyətini rədd edib. Erməni tərəfi hesab edir ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında dövlətlərarası sərhədin delimitasiyası üçün dəqiq razılaşdırılmış meyarlar olmadan real sülh mümkün deyil: “Bundan başqa, Ermənistan tərəflərin öhdəliklərinin yerinə yetirilməsini təmin edəcək etimad quruculuğu tədbirlərinin və təhlükəsizlik mexanizmlərinin, sülh müqaviləsinin təminatçılar institutunun tətbiqi təşəbbüsü ilə çıxış edib”.
Mirzoyanın “sərhədin delimitasiyası meyarlarının dəqiqləşdirilməsi ilə bağlı fundamental təkliflər” fikri prosesi nümayişkaranə şəkildə pozmaq anlamına gəlir. Bu günlərdə Prezident İlham Əliyev yerli telekanallara müsahibəsində dedi ki, Ermənistan delimitasiya üzrə danışıqlardan imtina etsə, biz sərhəddi bildiyimiz yerdən çəkəcəyik: “Delimitasiya məsələsi Azərbaycandan çox Ermənistanı maraqlandırmalıdır. Lakin bu, masa üzərində bir müddət olacaq. Sonra, necə deyərlər, xüsusi fəallıq göstərməyəcəyik. İstəmirlər – heç lazım da deyil. Delimitasiyanı istəmirlər – heç lazım da deyil. Deməli, sərhəd bizim lazım bildiyimiz yerdən keçəcək. Lakin mən artıq belə terminlərdən istifadə etməyə məcburam. Sərhəd delimitasiya edilməyib, bəs kim deyir ki, sərhəd buradan deyil, oradan keçir? Mən hesab edirəm ki, buradan keçir. Mənim bunu demək üçün əsaslarım var – tarixi, kartoqrafik əsaslar. Buna görə bu məsələ bizdən çox onları maraqlandırmalıdır”.
Mirzoyanın sərhəd delimitasiyası ilə bağlı yanaşması artıq Ermənistanın bununla bağlı danışıqlardan imtina etməsi deməkdir. Hansı meyarlardan söhbət gedir? Sərhədi müəyyənləşdirmək üçün xüsusi nə meyar ola bilər ki? Sövet dönəmində sərhədlər hardan keçirdisə, ordan da keçəcək. Baş verənlər Ermənistanın delimitasiyadan qaçması deməkdir. Ermənistan belə pozuculuq mövqeyindən çıxış etdiyi üçün Prezidentin dediyi fikirləri həyata keçirməyin vaxtı gəlib çatıb. Yəni sərhəd Azərbaycanın lazım bildiyi yerdən keçəcək.
“Biz öz tarixi və dədə-baba torpaqlarımızı hər gün bir qarış irəli getməklə qaytarmalıyıq”
Məsələyə münasibət bildirən Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayevin fikrincə, biz öz bildiyimiz yerdən sərhədi çəkməliyik: “Bunun tam vaxtıdır. Ermənistan hakimiyyəti yaxşı bilir ki, onlar Rusiyanın və digər xarici dövlətlərin hesabına Cənubi Qafqazda dövlət qurublar. Son 100 il ərzində də Azərbaycan əraziləri hissə-hissə qoparılaraq Ermənistana verilib. Sonra elə oldu ki, 90-cı illərdə bununla kifayətlənmədilər. Həm ərazilərimizi işğal etdilər, həm də qanunsuz olaraq sərhədi qabağa çəkdilər. Əfsuslar olsun ki, riyakar Qərb bunu görməzdən gəldi, Ermənistana dəstək verdi. Atəşkəs dövründə 26 ildən çox ərazilərimiz işğal altında qaldı. Bu müddət ərzində Qərb Ermənistanın işğalçılıq siyasətini qınamadı. Əksinə, ermənilərə həyan oldular. Bunun bir neçə səbəbi var. Bir səbəbi ikili standartlar idisə, digər səbəbi erməni lobbisi faktoru idi. Azərbaycanın xaricdəki əlaqələrinin zəif olması da buna öz təsirini göstərdi. O dövrlər artıq arxada qalıb. İndiki dövrdə artıq Azərbaycan güclənib və itirdiyi əraziləri beynəlxalq hüquqa uyğun geri qaytarmaq istəyir. Ermənistan isə buna hazır deyil. Ona görə də hər dəfə bir şey uydurub sülh danışıqları prosesini, sərhədlərin delimitasiyasını uzadırlar. O üzdən, Mirzoyanın sərsəm fikirləri ilk növbədə vaxtı uzadır. İkinci tərəfdən də, beynəlxalq ictimaiyyəti aldatmağa yönəlib. Əfsuslar olsun ki, onların yalanına inananlar var. Azərbaycanda da ilk vaxtlar bəziləri belə hesab edirdi ki, Ermənistan sərhədləri delimitasiya edəcək. Ancaq mən əvvəldən deyirdim ki, ermənilərə inanmaq olmaz, qısa müddətdə sülh müqaviləsinə ümid etmək olmaz. Çünki bu onlara sərf etmir. Biz düşmənin nə istədiyini bilmədən siyasət yürüdə bilmərik. Ona görə də Azərbaycan öz bildiyini etməli və sərhədi uyğun bildiyi yerdən çəkməlidir. Bunun artıq vaxtıdır. Biz öz tarixi və dədə-baba torpaqlarımızı hər gün bir qarış irəli getməklə qaytarmalıyıq. Bu baxımdan sadəlövh ola bilmərik ki, ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Ermənistanla sərhədlər delimitasiya olunacaq və daha sonra sülh sazişi imzalanacaq. Buna inanmaq olmaz. Bu səbəbdən hadisələrə real yanaşmaq lazımdır”.
Vidadi ORDAHALLI
