Azərbaycanın Qarabağ məsələsində addım-addım öz istək və məqsədlərinə çatdığı Ermənistanda da açıq etiraf edilir. Bu fonda indi əsas diqqət Laçın və onun bir neçə kəndində yaşayan ermənilər üzərində fokuslanıb. Artıq bəllidir ki, rəsmi Bakı Laçın şəhərinin və dəhlizin üzərində olan kəndlərin boşaldılması üçün qarşı tərəfə 25 avqusta qədər vaxt verib. Ermənilər bundan narazı olsalar da, rəsmi Bakının tələblərini verilən vaxt çərçivəsində yerinə yetirmək lazım olduğunu da etiraf edirlər.
Laçında icma rəhbəri Narek Aleksanyan bildirib ki, buradakı ermənilərin Qarabağın başqa hissəsində, yoxsa Ermənistanda yaşayacaqlarına sakinlər özləri qərar verəcək. Onun sözlərinə görə, şəhərin xaçkarları, qəbirləri də köçürüləcək. O, sakinlərin çıxarkən evləri yandıracağı ilə bağlı yayılan xəbərlərə də toxunub: “Bunun necə olacağını bilmirəm, amma yaxşı olduğunu düşünmürəm. Sakinlərlə müzakirə zamanı belə bir söhbət oldu, amma söhbət emosiyalardan gedir, həqiqətən bunu edəcəklərmi, bilmirəm”. O qeyd edib ki, “nazir” Hayk Xanumyan da evlərin yandırılmasının əleyhinədir, bunun mənasının olmadığını deyir. Xatırladaq ki, Qarabağdakı qondarma qurumun “iqtisadi və texnoloji inkişaf naziri” Hayk Xanumyan evlərini yandıranlara kompensasiya verilməyəcəyini bildirib. Digər məlumatlara görə, rəsmi İrəvana Laçın şəhərini boşaldarkən yanğın törədilməsinin və minalama cəhdlərinin doğuracağı nəticələr barədə də sərt xəbərdarlıq olunub. Ermənistanın “Vətən” partiyası şurasının üzvü Arsen Babayan bildirir ki, Laçından sonra Xankəndi də Azərbaycanın nəzarətinə keçəcək: “Amma Azərbaycan bununla kifayətlənməyəcək. Tezliklə Tiqranaşendə (Kərki), sonra Tavuşun (Qazaxın kəndləri) 7 kəndində eyni vəziyyət olacaq”. Bütün bunlar ordumuzun sonuncu “Qisas” əməliyyatının nəticələri kimi də qiymətləndirilir. Xatırladaq ki, bu əməliyyatdan sonra Azərbaycan ordusu çox qısa müddətdə Laçın ərazisindəki Sarıbaba və Qırxqız yüksəklikləri ilə yanaşı, onların ətrafındakı ərazilərdə yeni mövqeləri azad edib. Həmin ərazilər hazırda ordumuzun nəzarəti altındadır. Bundan başqa, düşmənin artilleriya vasitələri, sığınacaqları və texniki vasitələri sıradan çıxarılıb. Həmçinin bölmələrimiz tərəfindən ərazidə aparılan dəqiqləşdirmələr nəticəsində Buzdux dağı və ətrafındakı yüksəkliklər Azərbaycan ordusunun nəzarəti altına keçib. Hərbi ekspert Ədalət Verdiyev məsələ ilə bağlı qeyd edib ki, hazırda həmin ərazilərdə ordumuz atəş sistemini və mövqeyini möhkəmləndirir: “Qisas” əməliyyatı düşmən tərəfinə kifayət qədər ciddi siqnal oldu. Belə ki, əgər bundan sonra da Ermənistan birgə bəyanatın şərtlərini yerinə yetirməsə, “Qisas” əməliyyatının növbəti mərhələsi də həyata keçirilə bilər. Azərbaycan qarşı tərəfə birgə bəyanatın şərtlərini xoşluqla, ya da zorla icra etdirməkdə israrlıdır. Azərbaycan üzərinə düşən öhdəliklərin icrasını imzalanma mərasimindən qısa müddət sonra yerinə yetirdiyi halda, məğlub tərəfin bu öhdəlikləri uzatması heç bir halda ölkəmiz üçün qəbuledilən vəziyyət ola bilməz. Bu azmış kimi, atəşkəsin pozulması və Azərbaycan əsgərinin öldürülməsi bağışlanan hal deyil. “Qisas” əməliyyatı qeyri-qanunu erməni silahlı qüvvələrinə xəbərdarlıq siqnalı kimi də qiymətləndirilə bilər. Əgər Ermənistan tərəfi bu əməliyyatdan düzgün nəticə çıxarmazsa, qanunsuz erməni silahlı dəstələr daha ağır zərbələrə məruz qalacaqlar”.
Ekspert vurğulayır ki, yeni azad olunan ərazilərdə ordumuz mövqelərinin möhkəmləndirilməsi, yol infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi və atəş sisteminin qurulması ilə məşğuldur: “Bu proseslərə orada yerləşən hərbi qulluqçularımızın, bölmə və hissələrin şəxsi heyətinin təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində atılan addımlar kontekstində baxılmalıdır. Qarabağ ərazisində kifayət qədər çox sayda yüksəklik var. Amma Silahlı Qüvvələrimizin məhz Qırxqız və Sarıbaba istiqamətində yeni mövqelər əldə etməsi onu göstərir ki, Azərbaycan gələcəkdə mümkün təxribatların qarşısının alınmasında, xüsusilə də erməni hərbi birləşmələrinin Qarabağdan və Laçın ərazisindən çıxarılmasındakı mümkün fəaliyyətlərdə platsdarm kimi istifadə edə biləcəyi yüksəklikləri azad etməyə üstünlük verib”. O xatırladıb ki, 2016-cı ildə də Azərbaycan Lələtəpə və Talış kəndi ətrafındakı yüksəklikləri, eyni zamanda, Gülüstan istiqamətində bəzi mövqeləri, 2018-ci ildə isə Günnüt istiqamətindəki “Qızılqaya” və “Xunut” dağı yüksəkliklərini düşməndən azad edib. Vətən müharibəsi başlayanda 2016-cı və 2018-ci illərdə azad edilən bu yüksəkliklərin ölkəmiz üçün əks-hücum əməliyyatlarında nə qədər önəmli rol oynadığının da canlı şahidiyik: “Odur ki, avqustun 3-də azad edilən Qırxqız və Sarıbaba yüksəkliklərinin gələcəkdə mümkün təxribatların qarşısının alınmasında və erməni silahlıları Qarabağı tərk etməyəcəyi təqdirdə “Qisas” əməliyyatının sonrakı mərhələlərində istifadə olunacağı heç bir şübhə doğurmur. Həmin yüksəkliklərin Azərbaycanın nəzarətinə keçməsi Laçın rayonu ərazisinə və həmin ərazidən keçən Laçın dəhlizinə vizual və atəş nəzarəti imkanlarımızı kifayət qədər gücləndirir. Digər tərəfdən isə azad edilən yerlərin məhz Rusiya sülhməramlı kontingentinin müvəqqəti nəzarətindəki ərazilərdə olması bir daha birgə üçtərəfli bəyanatın şərtlərini yerinə yetirməkdə kifayət qədər ləng hərəkət edən Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinə, həm də Qarabağdakı qanunsuz erməni silahlı birləşmələrinə rəhbərlik edən şəxslərə Azərbaycan ərazilərində söz sahibinin kim olduğu barədə çox dəqiq təsəvvür yaratmağa imkan verir.
Başqa tərəfdən isə, Ermənistan gələcəkdə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməyəcəyi təqdirdə ordumuzun Xankəndiyə qarşı da mümkün əməliyyatlar aparmasında məlum yüksəkliklər mühüm əhəmiyyət daşıyacaq”. İndilikdə ermənilər Laçını boşaldırlar və bunun ardınca Xankəndinin, daha sonra Kərkinin və Qazaxın 7 kəndinin də azad edilməsi gözlənilir.
Nahid SALAYEV
