Qərb ölkələrinin Rusiyanı Ukraynada taqətdənsalma planları iflasa uğramağa doğru gedir. Belə ki. Qərbdə Ukraynaya edilən kömək sayəsində Rusiyanın qısa müddətdə ciddi itkilərlə üzləşəcəyi, bu ölkə daxilində narazılıqların baş qaldıracağı, iqtisadiyyatın çökəcəyi gözlənilirdi. Ancaq bunların heç biri baş vermir.
Bu vəziyyətdə Almaniya kansleri Olaf Şolts etiraf edir ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putin hələ uzun müddət Ukraynada genişmiqyaslı müharibə apara biləcək: “O bu hücuma azı 1 il hazırlaşıb. Heç kim bilmir Rusiyanın silahı nə vaxt bitəcək və Ukraynada müharibə nə qədər uzanacaq. Rus işğalçılarının gücü və vasitələri var, çünki Putin çox sayda insanın yaşadığı ölkənin lideridir”. ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasının nümayəndəsi Con Kirbi də qeyd edir ki, Vaşinqton Ukrayna münaqişəsinin ilin sonuna qədər yekunlaşacağına şübhə ilə yanaşır: “Bu səbəbdən biz əksər dünya ölkələri ilə birlikdə Ukraynaya yardımı davam etdirəcəyik”. Buna paralel olaraq NATO Rusiya sərhədlərində hərbi qüvvələrinin sayını artırır. NATO-nun Baş katibi Yens Stoltenberq blokun Şərq cinahındakı hərbi birləşməsinin sayının 300 min nəfərədək artırılacağını bəyan edib. Jurnalistlərin bununla bağlı suallarını cavablandıran Con Kirbi NATO-nun Şərq cinahında hərbi kontingentin sayındakı dəyişikliyi təxribat hesab etmək üçün Rusiyanın heç bir əsasının olmadığını vurğulayıb: “Biz bu addımları atmağa məcburuq, çünki Rusiya regionda sabitliyi pozur”. NATO baş katibi Yens Stoltenberq isə etiraf edir ki, qurum Ukraynadakı münaqişənin bilavasitə iştirakçısı deyil və qarşısına Rusiya ilə birbaşa toqquşmadan qaçmaq vəzifəsi qoyub: “Rusiya ilə NATO arasında genişmiqyaslı müharibə olsa, biz daha böyük miqyasda əzab və dağıntılar görəcəyik. Buna görə də NATO-nun iki vəzifəsi var: bunlardan biri Ukraynaya yardım göstərməkdir. Amma biz həmçinin Ukraynanın hüdudlarından kənarda eskalasiyanın qarşısını almağa da məsuliyyət daşıyırıq. Buna görə də NATO Yer üzündə münaqişə tərəfi deyil”. Amma ABŞ-ın keçmiş dövlət katibi Henri Kissincer “The Spectator” nəşrinə müsahibəsində məsələyə bir qədər fərqli yanaşır. Onun fikrincə, Ukraynadakı müharibə üç yolla həll oluna bilər ki, hansının həyata keçirilməsindən asılı olaraq NATO ya zəifləyəcək, ya da güclənəcək. ABŞ-ın keçmiş dövlət katibinin sözlərinə görə, birinci ssenari Rusiya qoşunlarının bugünə qədər olduqları mövqelərində qalmasıdır. Bu vaxt Ukraynanın 20 faizi və Donbasın böyük hissəsi (əsas sənaye və kənd təsərrüfatı rayonları, Qara dənizi boyunca zolaq) onların nəzarətində qalacaq. Kissincer hesab edir ki, belə bir variant Rusiyanın qələbəsi olacaq, NATO-nun əhəmiyyəti isə əvvəllər düşünüldüyü kimi həlledici olmayacaq.
İkinci variant Rusiyanın Ukraynada müharibə başlamazdan xeyli əvvəl nəzarəti ələ keçirdiyi Krımdan “qovulmasıdır”. Onun fikrincə, bu vaxt yeni Ukrayna-Rusiya müharibəsi başlayacaq: “Üçüncü ssenariyə görə, Kiyev Rusiyanın hücumunu dayandırsa və qarşıdurma xətti hərbi əməliyyatlar başlamazdan əvvəlki sərhədlərə geri çəkilsə, bu, rəsmi Moskvanın məğlubiyyəti kimi qəbul ediləcək. Nəticədə Ukrayna yenidən silahlanacaq, onunla NATO arasında sıx əlaqələr yaranacaq, ya da ölkə alyansın bir hissəsi olacaq”. Kissincer vurğulayıb ki, Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski üçüncü variantı həyata keçirmək qərarına gəlib. Ancaq bunu həyata keçirmək müşkül işdir. Məhz belə bir vaxtda CNN telekanalı ABŞ-ın adları açıqlanmayan rəsmi şəxslərinə istinadla məlumat yayıb ki, Ağ Evin əməkdaşları Ukraynanın işğal altına düşən ərazilərini geri qaytara biləcəyinə getdikcə daha az inanır. Qeyd edilir ki, ABŞ prezidenti Cozef Baydenin müşavirləri Ukrayna lideri Volodimir Zelenskinin torpaqların itirilməsi ehtimalı ilə razılaşmalı olduğunu müzakirə etməyə başlayıblar. Lakin Vaşinqton ərazi güzəştləri üçün Kiyevə təzyiq göstərmək niyyətində deyil. Telekanalın məlumatına görə, Ağ evdə heç də hamı Ukraynanın perspektivlərinə narahatlıqla yanaşmır. Məsələn, ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik üzrə köməkçisi Ceyk Sallivan ukraynalı həmkarları ilə fəal əlaqə saxlayır. Ötən həftə o, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Ali baş komandanı Valeri Zalujnı və ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah rəisləri komitəsinin rəhbəri Mark Milli ilə Ukraynanın işğal altında olan ərazilərini azad etmək səylərini telefonda saatlarla müzakirə edib. ABŞ konqresmenlərindən birinin adı açıqlanmayan köməkçisi Ukraynanın öz ərazilərini azad etməsi məsələsinin, tam olmasa da, böyük ölçüdə Birləşmiş Ştatların dəstəyindən asılı olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, Kiyev ABŞ-dan azı 48 ədəd HIMARS reaktiv yaylım atəşi sistemi tələb etsə də, Pentaqon yalnız səkkizinin veriləcəyini bildirib. Pentaqon nümayəndəsi isə öz növbəsində deyib ki, Ukrayna Rusiyanın işğalı altında olan əraziləri döyüş yolu ilə azad etmək üçün çətin ki, kifayət qədər qüvvə toplaya bilsin. Bütün bunlar fonunda hesab edilir ki, Qərb sona qədər Ukraynanı müdafiə etməsə, dünyada nüfuz və etibarını daha da zədələyəcək. Xüsusən də Ukraynanın Rusiya qarşısında təslim olması halında. Bu, ABŞ başda olmaqla, Qərbin Əfqanıstandan sonra yeni biabırçı məğlubiyyəti sayılacaq.
Tahir TAĞIYEV
