“ABŞ və NATO-nun Ukraynada strateji məğlubiyyəti Vaşinqton və onun müttəfiqlərinin keçən ilin yayında Əfqanıstanda üzləşdiyi məğlubiyyətdən daha pis ola bilər”. Bu barədə ABŞ-ın “The Hill” nəşri yazır.
Qəzet qeyd edir ki, dünyanın əksər hissəsi bu və ya digər səbəbdən sülhün əldə olunmasında israrlı olduğundan, ABŞ və Ukrayna Rusiya ilə danışıqlar aparmalı olacaq. Lakin bu danışıqlarda rus qoşunlarının artıq Ukrayna ərazisinin əhəmiyyətli hissəsinə nəzarət etməsi diqqətə alınacaq: “İndi Ukraynadakı müharibənin sürətlə dəyişən mənzərəsində biz ABŞ-ın NATO-nu qlobal geosiyasi strukturun dramatik şəkildə yenidən konfiqurasiyasına gətirib çıxara biləcək daha pis strateji rüsvayçılığa aparacağına dair məşum əlamətləri görürük. Son yüz ilin silahlı münaqişələri göstərdi ki, bu ərazilər artıq Ukraynanın nəzarəti altına qayıtmaya bilər. Rusiya strateji ərazilər əldə edib, ona görə də onların təsdiqlənməsi Ukrayna üçün fəlakət, ABŞ üçün isə alçaldıcı olacaq. Gözlənilən qlobal tənəzzül və artan strateji böhran reallığı ilə üzləşən ABŞ və onun müttəfiqləri hərbi qələbə gözləməyi dayandırıblar və sadəcə siyasi sağ qalmağa ümid edirlər”. Belə bir vaxtda Qərb ölkələrinın addımı onların Rusiya ilə qarşıdurmasının daha kəskin xarakter almaqda olduğunu göstərir. Məsələ burasındadır ki, Brüsseldə keçirilən sammitdə 27 Avropa ölkəsi Ukrayna və Moldovaya Avropa İttifaqına (Aİ) namizəd ölkə statusunun verilməsini təsdiqləyib. Bu, Avropa İttifaqı tarixində ən sürətli verilən qərar olub. Avropa Komissiyası həmin müraciəti keçən həftə təsdiqləyib. Xatırladaq ki, Ukrayna Rusiyanın ərazisinə təcavüzündən bir neçə gün sonra, fevral ayında Aİ-yə üzvlük üçün müraciət etmişdi. O vaxtdan bəri proses rekord sürətlə inkişaf edib. Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Cosep Borrel vurğulayıb ki, Ukrayna xalqı Avropa ailəsinə aiddir. Ukraynanın gələcəyi Avropa İttifaqı ilədir. Lakin Ukraynanın Avropa İttifaqındakı səfiri Vsevolod Çentsov etiraf edib ki, real inteqrasiya prosesi müharibə başa çatdıqdan sonra başlayacaq: “Əsl inteqrasiya prosesi müharibə başa çatdıqdan sonra başlayacaq. Təbii ki, bu müəyyən vaxt aparacaq və biz illərlə deyil, aylarla davam edən növbəti mərhələdən danışırıq”.
Bundan əvvəl bəzi avropalı diplomatlar xəbərdarlıq etmişdilər ki, Ukraynaya namizəd ölkə statusunun verilməsi ona yalan ümidlər verə bilər, reallıqda isə Aİ-yə daxil olmaq üçün uzun illər lazım olacaq. Namizəd statusu ərizəçi ölkə üçün Aİ-yə üzvlük yolunda ilk rəsmi addımdır. Amma bir çox Avropa ölkələri, o cümlədən Albaniya, Şimali Makedoniya, Monteneqro və Serbiya uzun illərdir Aİ-yə namizəd statusuna malik olsalar da, hələ də birliyə tamhüquqlu üzv ola bilməyiblər. Hesab edilir ki, Ukraynanın bu quruma üzvlüyü Rusiya ilə müharibənin nəticəsindən asılı olacaq. Amma məsələnin maraqlı tərəfi Aİ-nin addımlarına Rusiyanın münasibətidir. Fikirlər səslənir ki, Aİ atdığı addımla Rusiya-Ukrayna müharibəsində həm də tədricən iştirakçıya çevrilir. Düzdür, Avstriya kansleri Karl Nehammer bunu təkzib etməyə çalışır və qeyd edir ki, Ukraynaya Aİ tərəfindən namizəd statusunun verilməsi İttifaqın Rusiya münaqişəsinə cəlb edilməsi anlamına gəlmir. Onun sözlərinə görə, Avstriya vətəndaşları namizəd statusunun verilməsinin müharibəyə cəlb edilmək anlamına gəldiyini düşünə bilərlər, lakin bu o anlama gəlmir. Belə vəziyyətdə isə Aİ və ABŞ Ukraynaya silah tədarükünü artırmağa xüsusi diqqət edir. hadisələrin gedişi isə bu səpkidə Qərb üçün problemlərin olduğunu üzə çıxarıb. Londonda çıxış edən Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Ben Uolles etiraf edir ki, Qərbin uzun sürən müharibədə Ukraynanı dəstəkləmək üçün kifayət qədər silah-sursatı yoxdur. O əlavə edib ki, Britaniya, Avropa İttifaqı və ABŞ üzləşdikləri təhlükələrə hazır olmayıblar və artıq ehtiyatlarını böyük ölçüdə istifadə ediblər. Onun sözlərinə görə, Ukraynaya verilən Qərb texnikası cəbhə xəttində yaxşı işləyir, lakin təchizat marşrutları qurulmayıb. “The Times” yazır ki, Ukrayna Qərbdən artıq 300 minə yaxın artilleriya sursatı alıb. Birgə Müdafiə Araşdırmaları Kral İnstitutunun məlumatına görə, Rusiya ordusu hər gün artilleriya atəşi üçün 7 mindən çox mərmi istifadə edir. Ukrayna ordusu da Rusiya ordusu ilə eyni miqdarda mərmi xərcləyirsə, o zaman mövcud sursat Ukraynaya 40 günə bəs edəcək. Bundan sonra Ukraynaya yeni mərmilər lazım olacaq ki, bəlkə də Qərb onları indi təchiz edə bilməyəcək. Böyük Britaniyanın baş naziri Boris Conson artıq bu fonda ölkənin hərbi sənaye rəhbərləri ilə silah tədarükünü sürətləndirmək üçün danışıqlar aparıb. Amma istənilən nəticə yoxdur. Ukrayna Prezident Aparatı rəhbərinin müşaviri Mixaylo Podolyak isə bildirib ki, Ukrayna ordusuna bir neçə min ağır texnika, o cümlədən 1000 ədəd 155 mm-lik haubitsa, 300 artilleriya qurğusu, 2000 zirehli maşın, 1000 pilotsuz təyyarə, 500 tank lazımdır. Bunu isə Ukraynaya verməyə Qərbin imkanı yoxdur. Hazırda Qərb Ukraynanı ağır texnika ilə təchiz edir, lakin daha kiçik miqyasda.
Samirə SƏFƏROVA
