Türkan Abbasova: “Bu mahnının müəllif hüquqları Lezgin Belaşa və onun prodüserinə məxsusdur”
Oğru elə bağırdı ki, doğrunun bağrı yarıldı. Bu ifadəni ermənilərə aid etmək çox yerinə düşür. Bilirik ki, Cənubi Qafqaza köçürülüb gətirildikləri gündən bəri Azərbaycan folkloruna, dastanlarına, aşıq sənətinə, saz, tar, kamança, balaban, dəf və sair alətinə, muğam, xalq və bəstəkar mahnılarına, rəqslərinə, habelə geyim, mətbəx mədəniyyətinə iddia edən, onları oğurlayıb özünə məxsus dəyərlər olaraq qələmə verən ermənilər bütün addımlarında özləri özlərini ifşa edirlər.
Tanınmış bəstəkarımız Bəhram Nəsibovun “Qarabağ” mahnısının erməni ifaçı Gor Yepremyan tərəfindən “Sirun jan” adı altında mənimsənilərək ifa edilməsi son ayların hadisəsi olduğu üçün onu da vurğulamaq istəyirik. Yəni bu kimi oğurluqlarda, saxtakarlıqlarda ad çıxaran ermənilərin Azərbaycan musiqiçilərinə qarşı analoji iddia irəli sürməsi qətiyyən qəbuledilən deyil. Söhbət nədən gedir? Ondan gedir ki, erməni mediasının iddiasına görə, müğənni Erik Karapetyanın “Voç Avel Voç Pakas” (“Nə çox, nə də az”) mahnısı Rusiyanın “Rossiya 1” dövlət telekanalında Andrey Malaxovun bazar günü “Bütün ürəkdən mahnılar” verilişində azərbaycanlı müğənnilər Namiq Qasımov, Türkan Abbasova tərəfindən ifa olunub, özü də guya “təhrif olunmuş formada” oxunub.
Erik Karapetyan da deyib ki, məsələyə hüquqi münasibət göstərəcək. O, iddia edib ki, guya “Nə çox, nə də az” mahnısı illərlə qanunsuz şəkildə dəyişdirilib, təhrif edilib, müxtəlif dillərdə və dünyanın müxtəlif ölkələrində heç bir icazə olmadan ifa olunub, amma bu münasibət bildirməyi düşünməyib. “Nə çox, nə də az” musiqi parçasının “Rossiya 1”də Andrey Malaxovun bazar günü “Bütün ürəkdən mahnılar” verilişində azərbaycanlı müğənnilər tərəfindən ifa olunması bunun “səbrini tükədib”.
Erik iddia edir ki, guya mahnı Azərbaycan mahnısı kimi təqdim edilib və bunu da “üzücü” və “utancverici” adlandırıb.
İllərdir Azərbaycan musiqisini oğurlayırlar, amma bundan utanmırlar, heç öz hərəkətlərinə görə məsuliyyət daşımaq istəmirlər, amma Azərbaycan müğənnilərinin o mahnını guya Azərbaycan mahnısı kimi oxumasından üzülürlər.
O iddia edib ki, mahnını 2018-ci ildə İrəvanda yazıb, musiqinin müəllifi özü, sözlərin müəllifi Qriqor Kekçyandır. Erik deyib ki, “müəllif hüquqlarının pozulmasına” qarşı “hüquq müstəvisində sona qədər mübarizə aparacaq”. Ay Erik, bu mahnı həqiqətən də sənindirsə niyə indiyə kimi bu heç yerdə qeyd olunmayıb? Bəlkə elə sən özün onu kimdənsə oğurlayıbsan? Erik “müəllif hüququnun” pozulmasından danışır, ancaq bir dəfə də Azərbaycan müəlliflərinin pozulan hüquqlarını dilə gətirmir.
“Biz bu musiqi parçasını mənimsəməmişik və “Azərbaycan musiqisidir” deməmişik, onu Azərbaycan dilində oxumağımız üçün də Lezgin Belaşdan icazə almışıq”
E.Karapetyanın məlum iddiası və ittihamına münasibət bildirməsi üçün müğənni Türkan Abbasova ilə əlaqə saxladıq. Türkan Abbasova “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, heç bir yerdə bu mahnının müəllifinin erməni olduğu yazılmayıb və belə bir məlumata rast gəlməyib. “Bu musiqi parçasını Lezgin Belaşın repertuarında dinləyib bəyənmişik və bütün Yotube platformalarında yerləşdirmək üçün ondan icazə alımışıq. Bu mahnının müəllif hüquqları Lezgin Belaşa və onun prodüserinə məxsusdur. Biz bu mahnını oxuyandan sonra çoxlu sayda rəylər gəldi, bu mahnını digər xalqların müğənnilərinin də ifa etdiyi barədə bizə məlumat verildi. Demə ki, Tacikistanda, Türkmənistanda, Özbəkistanda, Balkan ölkələrində də bu mahnı ifa olunur və müğənnilər onu öz dillərində oxuyurlar. Bir sözlə, hər bir xalq bu mahnının onlara aid olduğunu dedi. Yəni biz tərəddüd içərisində idik. Çünki biz bilirdik ki, bu mahnı parçasının sahibi Lezgin Belaş və onun prodüseridir. Müəllif hüquqları da onlardadırsa, demək mahnının sahibi onlardır. Sonradan Erik Karapetyan peyda oldu və iddia etdi ki, bu mahnı parçasının müəllifi o imiş. O necə müəllifdir ki, biz bu əsəri tamam başqa adamdan almışıq, müəllif hüquqları qeyd etdiyim şəxslərə aiddir. Biz bu musiqi parçasını mənimsəməmişik və “Azərbaycan musiqisidir” deməmişik, onu Azərbaycan dilində oxumağımız üçün də Lezgin Belaşdan icazə almışıq. Lezgin Belaşın və onun prodüsserinin müəllif hüquqlarını heç vaxt tapdalamamışıq. Çünki kiminsə müəllif hüquqları heç zaman tapdalana bilməz. Belə olarsa bu düzgün olmaz.
Biz o mahnını ifa etmək, videoçarx çəkmək, sosial platformalarda yerləşdrmək üçün icazə almışıq. Yotube-də müəyyən şərtlər var ki, gərək onlar yerinə yetirilsin, onlar gərək qeyd etsinlər, bizə icazə versinlər, icazə verəndən sonra da şükür Allaha hər şey yaxşıdır. Yaxşı baxılır. Biz o musiqi parçasını ifa edəndə aşağıda qeyd etmişdik ki, bu musiqi parçası Lezgin Belaşın kavrıdır (repertuarına mənsubdur). Orda bəstəkarın, mətn müəllifinin adını yazmamışıq. Sadəcə Qafqaz ölkələrində və rusdilli dövlətlərdə məşhur olan bir musiqiçinin, bəstəkarın musqi parçasını ifa etmişik, videoçarx da çəkmişik. Bunları qeyd etmişdik”.
T.Abbasova “Rossiya-1” kanalına dəvət edilməklərindən də danışdı: “Bu ifamız üçün “Rossiya-1” kanalına dəvət edildik. Çünki bu ifamız çox sevilir, çox bəyənilir. Yenə də qeyd edirəm, biz müəllif hüquqlarına toxunmamışıq, biz o mahnını mənimsəməmişik, bu musiqi parçası bizim deyil və biz sadəcə onu ifa etmişik. Digər millətlərin müğənniləri necə öz dillərində ifa ediblərsə biz də bunu öz dilimizdə ifa etmişik ki, mahnının sözləri aydın olsun. Əlbəttə, mətnin tərcüməsinin də icazəsini almışıq və biz verilişə gedəndə də demişik ki, bu musiqi parçası Lezgin Belaşa məxsusdur. Bizdən orda müəllif hüquqlarını soruşdular və biz də dedik ki, müəllif hüquqları Lezgin Belaşa və onun prodüserinə məxsusdur. Müəllif hüquqları ondadır. Burda problemli heç nə yoxdur, biz heç nəyi mənimsəməmişik, sadəcə ifa etmişik”.
Erik Karapetyanın iddiasına gəlincə, T.Abbasova bildirdi ki, zamanı gələndə hər şey yerini tutacaq, sadəcə səbr etmək lazımdır. “Bu insanlar belə şeylərlə özlərini piar edirlər. Bu adam çox-çoxdan unudulub, yadda da deyildi, ortada da yox idi. Bu da piarın bir növüdür” - deyə T.Abbasova bildirdi.
T.Abbasova açıqlaması ilə məsələyə tam aydınlıq gətirdi və bununla da E.Karapetyan ifşa olundu, onun əsassız iddiaları suya düşdü...
İradə SARIYEVA
