çərşənbə axşamı günü, 30 iyun 2026
     

Türkiyənin Azərbaycandakı Səfirliyinin turizm və tanıtma müşaviri, hörmətli Seyit Ahmet ARSLAN bəyin təşəbbüsü ilə gerçəkləşən Bursa-Afyonkarahisar səfərimizdən

Image


... Yağmurlu bir sabahda gözəl Bursadan ayrılıb Afyonkarahisara gedirik. Rəhbərlərimiz Nejdet Hakgüden, Kerim Şahin ve Halil Işık yolboyu Afyonun tarixindən, termal sularından, Frikya vadisindən, Mevlevihanədən, Qurtuluş Savaşının rəmzi Kocatəpədən danışır, bu cənnət yurdun mətbəx mədəniyyətini, tatlılarını, qaymağını anladırdılar.
Afyon da Türkiyənin digər bölgələri kimi tarix boyu bir çox mədəniyyətlərə ev sahibliyi edib, qoynunda yüzminlərlə şəhid Məhmətlərə gucaq açıb. Büyük Taarruz Şehitliyi, Anıtkaya Şəhitliyi, Afyonkarahisar Hava Şəhitliyi, Giresunlular Alay Şəhitliyi, Şuhut Şehitliyi, Yıldırım Kemal Şəhitliyi, Çığıltepe Şəhitliyi, Yüzbaşı Agah Efeni (Kurtkaya) Şəhitliyi. Bu torpağın mayəsi də, qayəsi də şəhid qanındandır, deyəcək başqa söz yox... Böyük Türk şairi Mehmet Akif Ersoyun İstiklal Marşındakı misrasını xatırladım:

"Şüheda fışkıracak toprağı sıksan, Şüheda!"
Yağmurun və quş yumurtası boyda dolunun müşayiətilə Afyona yetişdik. Orucoğlu termal hotelin personalı bizi sevgiylə, gülərüzlə qarşıladı. Otel müdiri Levent bəy Azerbaycandan yenicə dönübmüş Afyona. Bakıdan sevgiylə, könül dolusu danışdı. Bizdən xahişləri bu oldu ki, qonaq olacağımız üç gündə özümüzü bu hoteldə ev sahibi kimi hiss edək. Bunun üçün türk qonaqpərvərliyinin ən gözəl nümunəsini göstərdilər. Bu arada bildirim ki, Frig vadisinin ətəklərində, yeraltı zəngin termal su qaynaqlarının üzərində yerləşən Orucoğlu Türkiyədə ilk 5 ulduzlu sağlıq-turizm hotelidir, təkcə hovuzlarda deyil, hər bir otel otağında da termal sulardan istifadə olunur, yəni Orucoğlunun sahib olduğu yeraltı kaplıca sularından. 1992-ci ildən fəaliyyət göstərən termal hotelə şəfa tapmaq üçün qoltuq arabalarında belə dünyanın dörd bir yanından gələnlərin sayı-hesabı yoxdur. Görünən odur ki, kimsə də geriyə əliboş dönmür. Yürümə parkları, növbənöv idman zalları, yamyaşıl bağçası, hotelin hər bir yanında yeraltı şəfalı qaynaq sularından hazırlanmış açıq və qapalı hovuzlar, SPA və müalicə mərkəzləri, bir birindən ləzzətli yeməkləri və gülərüzlü personalı 24 saat turistlərin xidmətindədir.
Lap qədim zamanlardan Afyon yeraltı şəfalı sular mənbəyi olub. Yüzlərlə dərdin dərmanıdır bu sular. Afyondakı bütün hotellər əsasən sağlıq turizmi yöntəmlidir. Hər birində yeraltı qaynaq sularından oluşan müalicəvi açıq və qapalı hovuzlar və digər müalicə üsulları var. Çindən, Hindistandan, Yaponiyadan, Ərəbistanın hər yerindən və Avropanın bu ucundan o ucuna qədər hər yerindən xəstələr sağlıq turizmi üçün xərəklərdə belə bu hotellərə gətirilir. Öyrəndik ki, Bursa və Afyona ən çox turist axını sırasında birincilərdən biri də Azərbaycandır.

"Alev-alev yanıyor uzaktan ufuk"
"Alev-alev yanan" o üfüq Afyonda 25 Türk əsgərinin canını almışdı ötən illərdə. İndi yerində al bayraqlar dalğalanır. Rəhbərimiz Havanur Yamaner xanım da oradan başladı tanıtımına: "2012-ci il sentyabrın 5-də indi yanından keçdiyimiz hərbi kışlada cəbbəxana partlamış, 2 astsubayımız, 2 uzman çavuşumuz, 21 erbaş ve erimiz, toplam 25 əsgərimiz şəhid olmuşdu, bunu duymuşdunuzmu?" deyə sordu bizdən və söhbətimizi bu mövzuyla davam etdirdik. Anaların göz yaşları bulaq kimi qaynayır hələ də, bu torpaqların Mehmet qanına heç doyumu yox. Şairlərin misralarında yaşamını davam etdirir 25 can.
Saat iyirmi bir on beş, karanlık gece,
Kulakları sağır eden bir patlama.
Deprem kimi sarsılıyor her yer,
Alev-alev yanıyor uzaktan ufuk.

"Kocatepeye çıkarken"
26 avqust 1922-ci il saat 04:30-da Türk ordusunun atəş açmasıyla dünyanın ən ağır meydan savaşlarından olan Afyon Kocatəpə-Qurtuluş Savaşı başlamışdı. Türklər buna Büyük Taarruz da deyirlər. Türkiyə və azadlıq uğrunda minlərcə məhmətcik "Allah-Allah" nidaları ilə düşmən üzərinə gedir, savaşır, şəhid olurdu. İsmayıl Hakkı amca deyir ki, hər il avqustun 26-da Kocatəpəyə-Zəfər Yürüşünə çıxarkən gözəlim dağlardan, Dumlupınardan məhmətlərin "Allah-Allah" nidaları duyulur. Rəhbərimiz Nejdet Hakgüden xəyallara dalaraq dədəsini xatırladı: "Dədəm Atatürkün komandanlığında Anafartalarda, Kocatepede ve Dumlıpınarda düşmana qarşı savaşdı. Atamız Mustafa Kamal hayatını Türk varlığına həsr etdi və bu ideal uğrunda canını əsirgəmədi" dedi.
Atatürkün amacı uca Türk ulusuna sağlam mənəviyyata sahib olma düşüncəsi vermək, düşünən başları Türkiyənin gələcəyinə yönəltmək idi. Bunun üçün savaşır, fiziki və mənəvi həyatını payimal edirdi. Və buna nail olurdu. Çünki milli iradənin gücü getdikcə artırdı. Birinci Dünya müharibəsindən tükənmiş türk xalqı Sakarya zəfərində Mustafa Kamal paşaya ümidlənmişdi. Sakarya məğlubiyyətindən sonra yunanlar Afyon-Eskişehir tərəfdən güclərini geri çəkərək müdafiə mövqeyini seçmişdilər. Avqustun 26-da savaşa girən türklər qısa zamanda düşmənə aid bir neçə yüksəkliyi ələ keçirirlər. Bir neçə günlük ağır savaşlardan sonra ağır şəkildə yenilərək yunan ordusu məğlub oldu. Canını qurtaranlar təşviş içində İzmirə tərəf qaçdılar. Avqustun 30-da Dumlupınarda düşmənlərin tamamilə çökməsi nəticəsində Meydan Savaşı şanlı Türk Ordusunun qələbəsi ilə başa çatdı. Avqustun 31-də İsmət paşa bu savaşa "Başkomutan Meydan Savaşı" adını verdi.
Meydan savaşından sonra ətrafı gəzən Mustafa Kamal paşa düşmənin ağır itgisini və məğlubiyyətini, saysız düşmən cəsədlərini, savaş meydanında qoyub qaçdığı silah-sursatı, cəbbəxananı görüncə çox duyğulanmış və silahdaşlarına "Bu mənzərə insanlıq üçün utancvericidir, Amma biz vətənimizi qoruyuruq. Sorumluluq bizə aid deyildir" demişdi.
Bu gün hər bir afyonlunun qürurudur Kocatəpə. Oraya çıxarlar saçı xınalı məsum onbeşliklərin, şanlı məhmətlərin ruhuyla yenidən görüşür, onları dinləyir, mənən güclənirlər. Oradan ayrılarkən çox qürurluydum mən də, çox da ümidliydim. 26 avqustların birində mənim də övladımla Kocatəpəyə-Zəfər Yürüşünə çıxacağıma, şanlı Məhmətlərin savaş nidalarını duyacağıma şübhəm qalmadı.

Afyonkarahisar deyincə Frigya vadisi xatırlanır
Bu uyqarlıq miladdan öncə 750-ci illərdə meydana gəlmişdir. Ege köçləri ilə Anadoluya gələn friglər balkan kökənli boylardan hesab olunur. Zərgərliyi, bəzəmə sənətini və musiqini çox gözəl bacarırmışlar. Heyrət içindəydik, bunlar gerçəkdən insanmı olmuşlar? Budurmu qədim insan anlayışı? Ucsuz-bucaqsız dağlar oyuq-oyuq, bacalar açılmış. Ölülərini belə mağaraların divarlarına gömürlərmiş, qayalara kilsələr oyulmuşdur. Üz-üzə əks olunmuş aslan qabartmalı ən böyük qaya kral məzarlığıymış. Afyonda böyük bir ərazi Frigya adası adlanır. Buranın tarixi də, insanları da, yaşamları da əfsanəyə bənzəyir, sanki insan deyil, pəri-cin olmuşlar. Gerçək isə budur ki, qaya mağaralar və qəbirlər, tanrı və tanrıçaların tapınaqları olduğu kimi qalıb. Xristian dövründən İsa peyğəmbər və 12 həvvarisinin divara çəkilmiş rəsmi günümüzədək rəngini belə qoruyub. Qayalarda oyuqlar sanki bugünlərin əl işidir. Üçminillik açıq hava tapınağı möcüzədir. Hər qarış yer nağıl tarixdir. Frigyalılar həyatlarını təmin etmək üçün gözəl Afyonun Emre gölü ətrafında məskunlaşmışlar və əkin-biçinçiliklə məşğul olmuşlar. Keşkə Frigya vadisində turizm kəndi salına və burada da hotellər ola. Çünki burada da yeraltı qaynaq suların olmasına heç şübhə yoxdur. Bu heyrətamiz mağaraları görmək üçün dünyanın hər yerindən insanlar Afyona gələr, həm də yeraltı qaynaq sulardan şəfa taparlar.

Mevlevihanədə namaz qılmaq şərəfim
Konyadan sonra ikinci Mevlevihane Afyonkarahisarda açılıb. Zaman dayanıb burada. Tanrının şanlı qulları uyumuşdur, röyalarında da Allaha səcdə edirlərmiş kimi gəlir sanki. Hər tərəf sakit, sükunət, biraz da hüznlü. Tərtəmiz ruhları dolaşır hanənin hər köşəsində. Salnaməçilərin söylədiyinə görə, günlərin birində Həzrəti Mevlana nəvəsi Ulu Arif Çələbi ilə Afyona gəlir. Sonrakı illərdə Ulu Arif Çələbi Konyadan kənara çıxaraq mevləviliyin coğrafiyasının yayılmasına başlayır və buna nail olur. Böyük zatın Afyona gəlişinin XIII yüzilliyə təsadüf etdiyi bildirilir. Mevlevihanənin Afyonda açılmasının bir səbəbi də bu olub ki, həzrəti Mevlananın nəvəsi Mutahhara hatun buralı olan Germiyanoğlu Süleyman şaha gəlin köçüb.
Əsrlər boyu aşınmalara və sökülüb-dağılmalara məruz qalan Mevlevihanə XXI əsrin əvvəllərində ən yüksək səviyyədə təmir olunaraq 2008-ci ildən "Sultan Divanı Mevlevihane Müzesi" adıyla ziyarətçilərin xidmətinə verilib. Rəhbərlərimin iznilə namaz qılmaq şərəfi qazandım Mevlevihanədə. Həyatımın ən gözəl anını yaşadım. Qoparaq bu dünyadan müqəddəs ruhlara qarışdım, sevdalısı olduğum Türkiyəmə, Azərbaycanıma, türklüyümüzə, bərabərliyimizə sonsuz dualar etdim. Və Mevlevihanədən ayrılarkən, Allahım, bu müqəddəs yerdə bir daha namaz qılmaq şərəfi ver mənə, deyə dua etdim.
Bütün dualarımızın qəbul olması ümidi ilə.

Rəsmiyyə QARAYEVA,
Bakı-Bursa-Afyonkarahisar



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Ermənistan hakimiyyətinə qarşı 102-ci Rusiya bazası hərəkətə gətirilir - İrəvan panikada...

Trampa partiyadaşlarından ağır zərbə - İranla müharibəyə girməyi qadağan etdilər...

SON XƏBƏRLƏR

30.06.2026 / 20:17
Paşinyan gözlənilənlərin əksinə İsrailin qondarma "erməni soyqırımı"nı tanımasına səssiz qaldı...

30.06.2026 / 19:50
Pakistan qonşuları ilə müharibəyə cəlb olunur - ilk cəbhə Əfqanıstan, ikincisi Hindistandır...

30.06.2026 / 19:26
Xaricdən 10 manata gələn bal 39 manata satılır - yerli istehsal məhv olur...

30.06.2026 / 19:25
Postsovet məkanında Qarabağdan sonra növbəti separatçılıq ocağı söndürülür... Təcrübəmiz yayılır...

30.06.2026 / 19:22
Avropada istilər yüzlərlə insanın həyatına son qoydu...

30.06.2026 / 19:17
Avropada islamofobiya daha da şiddətlənir...

30.06.2026 / 19:13
Paşinyanın "Rusiya macəraları" erməni sahibkarlarını çökdürür...

30.06.2026 / 19:02
Nyu-Yorkda göyərtəsində 220 sərnişin olan təyyarə dronla toqquşdu...

30.06.2026 / 18:16
Ankaraya yeni nəzər

30.06.2026 / 18:10
“Birinci Türkoloji Qurultay: yüz ilin elmi vǝ mǝdǝni irsi” mövzusunda beynǝlxalq konqres tarixi İsmailiyyə binasında davam edib

30.06.2026 / 18:09
Türk tarixinə baxış və ideoloji yanaşmalar müzakirə olunub

30.06.2026 / 18:01
Bakıda qanunsuz mərc oyunları təşkil edən cinayətkar dəstə ifşa edildi - VİDEO

30.06.2026 / 17:46
Türkiyədə təhsil islahatlarına Tacikistan etiraz edir - Türküstan, ya İranzəmin...?

30.06.2026 / 17:32
Dəhşətli istilər Avropada nəqliyyat infrastrukturunu çökdürür - dəmir yolu relsləri əyilir, asfalt əriyir, svetoforlar sıradan çıxır...

30.06.2026 / 17:12
Prezident İlham Əliyev Delsi Rodriqesə başsağlığı verdi

30.06.2026 / 16:57
İmtahan nəticələri açıqlandı

30.06.2026 / 16:47
Bodrumda Kılıçdaroğluna qarşı imza kampaniyası - “Səni şəhərimizdə istəmirik”…

30.06.2026 / 16:36
Milli Məclisin Korsika Xalqına Dəstək Qrupu bəyanat yaydı

30.06.2026 / 16:15
Əhliman Əmiraslanov Milli Məclisdə vətəndaşları qəbul edib

30.06.2026 / 16:12
Avrokomossiya rusiyalıların xaricə çıxışını yasaqlayır…

30.06.2026 / 16:08
NATO Zirvəsi öncəsi gizli hərbi planlar sızdı - Türkiyə F-35 qarşılığında S-400-ü Seula satır...

30.06.2026 / 15:32
Daha 6 itkin-şəhid dəfn ediləcək

30.06.2026 / 15:26
Avropa Birliyindən Ukraynaya 4 milyardlıq növbəti tranş - hərbi ehtiyaclar üçün…

30.06.2026 / 15:16
Bakıda itkin düşmüş şəxslərlə bağlı beynəlxalq konfrans keçirildi... - YENİLƏNDİ

30.06.2026 / 15:11
Azərbaycan XİN İsrailə real strateji mesajlar verdi...

30.06.2026 / 14:42
Kinonatoqrafçılar yeni sədr seçkisini "0"-dan başlayacaqlar...

30.06.2026 / 13:55
Avropada istidən evində ölənlər Bakıda mənzil tikintisinin böyük qüsurunu yada saldı...

30.06.2026 / 13:42
Azərbaycan və Qazaxıstan XİN başçıları arasında telefon danışığı olub

30.06.2026 / 13:36
İbrahim Nəbioğlunun yeni çıxmış “Oxumaq və unutmaq paradoksu” kitabı haqqında

30.06.2026 / 13:18
Əli Əsədovun fermerlərə 100 bu başdan, 400 manat o başdan "dəstək qərarı" ...

30.06.2026 / 13:06
Azərbaycan və Ermənistan vətəndaşları itkinlərlə bağlı anonim məlumat verə biləcək

30.06.2026 / 12:56
Müasir türk dünyasında “ortaq humanitar məkan” Türkoloji Qurultaydan başladı - Əliyev nəyi nəzərdə tutur?...

30.06.2026 / 12:50
Qəbələ Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzində maarifləndirici tədbir keçirilib

30.06.2026 / 12:48
Qarabağ reallıqları fonunda ikili standartlar

30.06.2026 / 12:46
Zərgərlər Trampa 321 brilyantla bəzədilmiş üzük hədiyyə etdi...

30.06.2026 / 12:39
“Azərbaycan Mədəniyyət Səfirləri” Assosiasiyası təsis olundu

30.06.2026 / 12:30
İlk Türkoloji Qurultayın Bakıda keçirilməsi Demokratik Respublika ilə bağlı idi - Əliyev tarixi xatırlatdı...

30.06.2026 / 12:18
Nazir repetitorluğun qadağan edilməsinin mümkün olmadığını deyir...

30.06.2026 / 12:09
MDU-dan Azərbaycanda ilk: Süni intellekt müəllim seçiminə cəlb olunur

30.06.2026 / 12:02
David Seliverstov “Caspian Capital Holding”in vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilib

30.06.2026 / 11:56
“Valideyn himayəsindən məhrum qalmış uşaqlarla iş” layihəsinin dördüncü təlimi

30.06.2026 / 11:53
Putinin vətəndaşlıq rüsumunu 12 dəfə artırmasının hədəfləri arasında biz də varıq...

30.06.2026 / 11:51
Türk dillərinin inkişaf dinamikası ilə bağlı müzakirə aparılıb

30.06.2026 / 11:32
"Azərbaycan 2 mindən artıq erməni hərbçisinin qalıqlarını qarşı tərəfə təhvil verib" - Nazir müavini

30.06.2026 / 11:30
Rusiyada yanacağın daha da bahalaşacağı anons edildi – "artıq limitsiz və ucuz benzin gözləməyin”...

30.06.2026 / 11:22
"Prezident İlham Əliyevlə görüşdən sonra bir daha əmin oldum ki..." - ABŞ konqresmeni

30.06.2026 / 11:10
"Yaxşı müəllim olmaq hələ o demək deyil ki, həmin şəxs yaxşı direktor olacaq" - Emin Əmrullayev

30.06.2026 / 10:52
İtkin düşmüş şəxslərin sayı ilə bağlı son statistika açıqlandı

30.06.2026 / 10:24
Azərbaycanda heyvanlar da birjada satılacaq...

30.06.2026 / 10:03
Monakoda ukraynalı oliqarxa sui-qəsd cəhdi - 2-si ağır, 3 yaralı var...

30.06.2026 / 09:50
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

30.06.2026 / 09:27
Ermənistandakı Rusiya bazası bağlanır? - Rusiya XİN-dən açıqlama...

30.06.2026 / 09:26
Sinan Oğan suala sualla cavab verdi - gündəm oldu

30.06.2026 / 09:12
Rusiyada yanacaq böhranı dərinləşir - Moskvada satış məhdudiyyətləri sərtləşdirildi...

30.06.2026 / 08:50
İraqda korrupsiya əməliyyatı - nazir müavininin 14 milyonuna əl qoyuldu...

29.06.2026 / 23:07
Rusiyadan Qərb ölkələrinə gözdağı - hücumlara qarşı tankerlərə ağır silahlar yerləşdirilir...

29.06.2026 / 22:51
Naxçıvanda sabiq xidmət rəisi məhkəmə qarşısına çıxarıldı - 3,6 milyonluq yeyinti...

29.06.2026 / 22:34
“Türk Dünyası Həftəsi” xalqlarımızın mədəni həyatında əlamətdar hadisəyə çevriləcək" - Vüqar Rəhimzadə

29.06.2026 / 22:28
Şəki Xan Sarayının tarixi yenidən yazılır

29.06.2026 / 21:55
Medvedev seçki siyahısına başçılıq edə bilmədi - Lavrov spiker olacaq?...

29.06.2026 / 21:28
Qarabağdan köçmüş ermənilər Ukraynada Rusiya üçün vuruşur - sirr açıldı...

29.06.2026 / 21:05
Paşinyan erməni cəmiyyətinə dərs verir - “Qarabağı almaq yox, vermək üçün bu sözləri dedim”...

29.06.2026 / 20:43
Trampla Putin Ukraynadan xəbərsiz razılaşma imzaladılar - dava düşüb...

29.06.2026 / 20:29
Azərbaycan parlamentindən Korsika ilə bağlı qanun layihəsinə tam dəstək...

29.06.2026 / 20:07
İsrail məhkəməsindən Netanyahu ilə bağlı şok qərar – vəkil üsyan etdi...

29.06.2026 / 19:49
Ata-oğul Qarabağ şəhidləri Orucovlar - Digər oğul isə polkovnik rütbəsində vuruşdu...

29.06.2026 / 19:32
"Süni intellekt artıq gələcəyin deyil, bu günün əsas inkişaf amilidir" - Mehriban Əliyeva

29.06.2026 / 19:30
Avroittifaqda yəhudi və alman lobbiçiləri eston qızı Kaya Kallası məhv edir...

29.06.2026 / 19:16
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın sədrliyi ilə Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclası keçirildi - FOTO

29.06.2026 / 18:53
Problemli bank kreditləri yenidən böyüyür...

29.06.2026 / 18:39
ABŞ İsraili hədələdi - sizi xüsusi imtiyazlı müttəfiq statusundan məhrum edərik...

29.06.2026 / 18:25
Putindən sərt mesaj - Rusiya ya güclü olacaq, ya da yox olacaq...

29.06.2026 / 18:08
Almaniyada silahlı insident - beş nəfər öldürüldü...

29.06.2026 / 17:10
Türk Birliyinin Yeni Siyasi Mərhələsi

29.06.2026 / 17:08
Fransada istidən ölüm halları pik həddə - dəfn evləri dövlətdən yardım istədi

29.06.2026 / 17:07
ABŞ-İran danışıqları Dohada keçiriləcək

29.06.2026 / 17:04
ADY yay qrafikinə keçir

29.06.2026 / 16:54
İran Qətərlə razılaşdı – dondurulmuş 12 milyardın yarısı ölkəyə qaytarılır...

29.06.2026 / 16:47
Kılıçdaroğlu Kadir İnanırın dəfn törənində fitə basıldı

29.06.2026 / 16:31
Şahin Mustafayev: Türk əməkdaşlıq təşkilatlarının mexanizmləri yenilənməlidir

29.06.2026 / 16:27
Pivə istehsalçıları ilə görüşdən əlavə həm də mübarizə aparmaq lazımdır...

Dövlət qulluğu statusu-dövlətçilikdə Azərbaycan brendi...

XƏBƏR ARXİVİ