Azərbaycan ordusunda yeni döyüş helikopterləri...

Tarix: 23.06.2014 / 01:59
Bölmə: Gündəm

Məlum olduğu kimi, bir neçə gün əvvəl Türkiyənin TAI şirkəti tərəfindən istehsal edilən ilk yerli zərbə helikopteri "T-129 ATAK" Silahlı Qüvvələrə təhvil verilib. Bildirək ki, 2007-ci ilin sentyabr ayında Türkiyə Müdafiə Sənayesi Katibliyi ilə TAI arasında imzalanmış müqavilə çərçivəsində Quru Qoşunlarının ehtiyac duyduğu hücum və kəşfiyyat təyinatlı 50 ədəd "T-129 ATAK" helikopterinin tədarükü planlaşdırılır.
Həmin helikopterlərdən ilk üçünün qəbulu prosesi tamamlanaraq Quru Qoşunlarının inventarına daxil olub. Helikopterin 42 fərqli avionika və silah sistemi Türkiyə şirkətləri tərəfindən istehsal olunur. Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan qeyd edib ki, artıq bununla Türkiyə helikopter alan ölkədən helikopter satan ölkəyə çevrilir. Türkiyə bu helikopterlərin digər ölkələrə ixracını həyata keçirəcək. Həmin ölkələrdən biri isə Azərbaycan olacaq. Hələ ötən ildən məlumdur ki, Azərbaycan Türkiyənin "T-129 ATAK" döyüş helikopterinə yaxından maraq göstərir. Şirkət yetkililərinin sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfi Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi vasitəsilə helikopterin qiymətini öyrənib. Onu da bildirək ki, Türkiyə tərəfi "T-129 ATAK" helikopterini 2014-cü ilin sentyabrında Bakıda keçiriləcək ADEX-2014 beynəlxalq müdafiə sənayesi sərgisində əyani nümayiş etdirmək niyyətindədir. Şirkət sentyabrda Bakıda keçiriləcək ADEX-2014 birinci beynəlxalq müdafiə sənayesi sərgisində açıq sahədə ATAK helikopteri ilə yanaşı, "Anka" pilotsuz aparatını nümayiş etdirməyə düşünür. Bununla yanaşı, sərgidə "Hürkuş" təlim təyyarəsi, rotorlu pilotsuz uçuş aparatı, "Durna" və "Şimşək" dronları (hədəf aparatları) maket formasında sərgilənəcək. Həmin texnikalara da Azərbaycanın maraq göstərəcəyi gözlənir. Lakin əsas diqqət "T-129 ATAK" döyüş helikopterinədir. Helikopterin satış qiyməti artıq Azərbaycan tərəfinə təqdim olunub. "T-129 ATAK" döyüş helikopterlərinin alınması Azərbaycan hərb aviasiyasını daha güclü hala gətirəcək. Ümumiyyətlə, Azərbaycan müasir hərbi helikopterlərin alınmasına xüsusi diqqət yetirməkdədir. Bu fonda bəllidir ki, cari ilin əvvəlində Rusiya Azərbaycanın sifariş verdiyi "Mi-35M" döyüş helikopterlərinin çatdırılmasını tamamlayıb. Azərbaycanın 2010-cu ilin sentyabr ayında sifariş verdiyi 24 ədəd "Mi-35M" helikopterinin hamısı ölkəyə gətirilib. Helikopterlərlə yanaşı, Azərbaycan tərəfi pilot heyətə təlimlərin keçirilməsi üçün Rusiyadan "Mi-35M" helikopterlərinin simulyatorlarını da alıb.
Qeyd edək ki, Dövlət Sərhəd Xidmətinin sifariş verdiyi "Mi-35M" helikopterlərinin Azərbaycana gətirilməsinə 2011-ci ilin dekabr ayından başlanıb."Mi-24" helikopterlərinin bazasında yaradılmış "Mi-35M" helikopterləri həm zərbə, həm də desantın daşınması məqsədilə istifadə oluna bilir. Müasir avionik sistemlərlə təchiz olunmuş helikopterin silahlanmasına 23 mm çaplı top, idarə olunan və olunmayan raketlər daxildir."Mi-35M" sürət və manevr imkanları, eləcə də daşıdığı silah yükü baxımından "Mi-24"-ləri geridə qoyur. Ümumiyyətlə, Ermənistanla müharibə vəziyyətində olan Azərbaycanda xüsusi diqqət mərkəzində olan məsələlərdən biri də onun müasir hərbi texnika alışını həyata keçirməsidir. Qeyd edilən istiqamətdə isə artıq mühüm nailiyyətlər əldə olunub. Məsələn, təkcə 1992-2012-ci illərdə müxtəlif ölkələrdən 321 ədəd tank, 264 döyüş maşını, 400 artilleriya sistemi və 21295 ədəd raket və raketburaxıcı sistem alınıb. BMT-nin Adi Silahlar Registrinə əsasən, bu dövrdə hərbi aviasiyasını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirən rəsmi Bakı 64 ədəd təlim və döyüş təyyarəsi, 24 döyüş helikopteri əldə edib. Qeyd edək ki, siyahıya Azərbaycanın İsraildən və Türkiyədən son illərdə satın aldığı artilleriya sistemləri və reaktiv yaylım atəş sistemləri, həmçinin, pilotsuz uçuş aparatları, eləcə də 2012-ci ildə Rusiya ilə imzalanmış müqavilələr üzrə 2013-cü ilin əvvəllərində çatdırılmasına başlanmış tanklar və döyüş maşınları daxil deyil. Registrin məlumatlarına görə, hesabat dövründə Azərbaycana ən çox hərbi texnika satan ölkə Ukrayna olub. Rəsmi Bakı bu ölkədən 198 ədəd döyüş tankı, 173 ədəd zirehli transportyor, 294 ədəd artilleriya sistemi, 37 döyüş və təlim təyyarəsi, 12 döyüş helikopteri, 95 raket sistemi alıb. Silah alımında ikinci yerdə Rusiya dayanıb. Bu ölkə 20 ildə Azərbaycana 62 tank, 24 ZTR, 18 ədəd haubitsa, 12 ədəd helikopter və 1200 ədəd raket satıb. Siyahıya Azərbaycanın Rusiyadan satın aldığı iki divizion S-300 PMU-2 "Favorit" kompleksləri, habelə 2008-2012-ci ildə alınmış "Ka-32" və "Mi-17V" tipli nəqliyyat helikopterləri daxil edilməyib. Azərbaycan mühüm hərbi tərəfdaşlarından olan Belarusdan isə 60 tank, 42 ədəd haubitsa, 6 təyyarə alıb.
Son il yarımda isə alınan hərbi texnikanın sayı daha da artırılıb və bu sırada Türkiyə də mühüm rol oynayıb. Məsələn, məlumdur ki, Azərbaycanın bu ölkəyə sifariş verdiyi T-122 "Sakarya" tipli reaktiv atəş sistemlərinin və raketlərin önəmli hissəsi ölkəmizə təhvil verilib. T-300 "Kasırğa" sistemlərinin istehsalı və sınaqları isə davam etdirilir. Azərbaycanın sifariş verdiyi "Kasırğa" sistemi Türkiyənin silahlanmasındakı analoji sistemlərlə müqayisədə təkmilləşdirilib.