Dünyanın siyasi, iqtisadi həyatına ciddi təsir etməkdə olan Rusiya-Ukrayna müharibəsinin bu il ərzində də tam şiddətlə davam etməsi gözlənilir. Buna səbəb odur ki, Rusiya Ukraynadakı hədəflərindən geri çəkilmək niyyətində deyil. Bu fonda Qərb ölkələri də Ukraynaya yardımı artırmaqda, bu ölkəni daha müasir silahlarla təmin etməkdədirlər.
ABŞ kəşfiyyatının ehtiyatda olan zabiti Skott Ritter bu fonda müharibənin cari il ərzində daha qanlı xarakter alacağını vurğulayır: “Ötən il fevralın 24-nə qədər belə hesab olunurdu ki, NATO və ABŞ-a müqavimət göstərməyə heç kim cəsarət edə bilməz. Rusiya Qərbə səbrinin həddi-hüdudu olduğunu göstərməyə cəsarət etdi. O, Qərb ölkələrinin məsuliyyətsiz hərəkətlərinə cavab olaraq hər şeyə gedə biləcəyini göstərdi. Vladimir Putinin müharibə qərarı Qərb ölkələrini şoka saldı, çünki buna qədər heç kim Rusiyanı ciddi qəbul etmirdi”. İndi bu vəziyyətdə Qərbin Ukraynanı getdikcə daha müasir texnika ilə təmin etməsi cəbhədə vəziyyətin daha da gərginləşəcəyini göstərir. Məhz belə bir vaxtda ABŞ prezidenti Co Bayden təsdiq edib ki, Vaşinqton hazırda Ukraynaya “Bradley” piyadaların döyüş maşını (PDM) verilməsini nəzərdən keçirir. Kentukki ştatında səfərdə olan Bayden “Ukraynaya “Bradley” PDM-i veriləcəkmi” sualına “Bəli” cavabını verib. Prezident bu maşınların Ukraynaya nə vaxt çatdırılacağı və başqa məsələlər barədə təfərrüata varmayıb. Lakin Bayden və Almaniya kansleri Olaf Şolts arasında telefon danışığından sonra iki ölkənin birgə yazılı bəyanatında deyilir ki, ABŞ administrasiyası Ukraynaya 50-yə yaxın “Bradley” piyada döyüş maşını verəcək. Sənəddə bildirilir: “Bayden və Şolts lazım olduğu müddətcə Ukraynaya maliyyə, humanitar, hərbi və diplomatik dəstək verməkdə davam edəcək. Bu məqsədlə ABŞ və Almaniya Ukraynanı “Bradley” PDM ilə təmin etmək niyyətindədir. Hər iki ölkə Ukrayna qoşunlarına müvafiq sistemlərdə təlim keçməyi planlaşdırır”. Güclü atəş vasitələri ilə silahlandırılmış “Bradley” zirehli maşınından ABŞ ordusu 1980-ci illərin ortalarından bəri istifadə edir. Burada onu da xatırladaq ki, 2022-ci ilin sonunda ABŞ Konqresinə 2023-cü il üçün müdafiə büdcəsinin layihəsi təqdim olunmuşdu. Bu büdcədə Ukraynaya 45 milyard dollar məbləğində hərbi yardım da nəzərdə tutulmuşdu. Bütünlükdə 2022-ci il ərzində ABŞ Kiyevə 120 milyard dollarlıq hərbi yardım verib. Bu il ərzində ABŞ Ukraynaya yeni müasir hərbi texnikalar verilməsini planlaşdırır. Ukraynaya yeni maliyyə yardımı paketi Avropa İttifaqında da təsdiq olunub. Avropa İttifaqı Avropa Komissiyasının təqdimatı ilə Ukraynaya 18 milyard avroluq güzəştli kredit paketi verəcək. Ukrayna bu krediti 2033-cü ildən başlayaraq 35 il müddətində ödəməlidir.
Bu arada məlum olub ki, Fransa hökuməti də Ukraynaya “AMX-10 RC” təkərli tanklarının və “Bastion” zirehli PDM-lərinin verilməsinə hazırlaşır. Bu barədə özünün “Twitter” hesabında Fransa prezidenti Emmanuel Makron yazıb. Yelisey sarayından vurğulayıblar ki, “AMX-10 RC” Ukraynaya verilən ilk Qərb istehsalı tank olacaq. Makron bir neçə gün əvvəl qeyd edib ki, tankların göndəriləcəyi barədə məlumatı Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskiyə telefon söhbəti zamanı şəxsən çatdırıb: “Nə qədər ki qələbə olmayıb, nə qədər ki Avropaya sülh qayıtmayıb, bizim Ukraynaya dəstəyimiz zəifləməyəcək. Mən prezident Zelenskiyə demişəm: Fransa yüngül döyüş tankları verəcək və hava hücumundan müdafiə məsələsində dəstəyini davam etdirəcək”. Zelenski bu hərbi yardıma görə Fransaya təşəkkürünü bildirib: “Mən Ukraynaya yüngül tankların və “Bastion” zirehlilərinin verilməsi qərarına, bu istiqamətdə partnyorlarla işin aktivləşdirilməsinə görə təşəkkürümü bildirmişəm. Biz hava hücumundan müdafiə sistemimizin və başqa müdafiə vasitələrimizin əsaslı şəkildə möhkəmləndirilməsi üçün bundan sonrakı əməkdaşlığımızı razılaşdırmışıq. Biz sülh formulunun həyata keçirilməsi üzərində işləmək barədə razılığa gəlmişik”. Fransa istehsalı “AMX-10 RC” zirehli maşınları döyüş kəşfiyyatının həyata keçirilməsi üçün istifadə olunur. Bu maşınlar 1981-ci ildən bəri Fransa ordusunun istifadəsindədir. 2021-ci ilə olan məlumata görə, Fransa ordusunun 240 ədəd belə maşını olub. Bu maşının 105 mm çaplı topu, 7.62mm çaplı pulemyotu və tank qülləsinin iki tərəfində iki qumbaraatanı var. Belə bir vaxtda Almaniya bəyan edib ki, Ukraynaya təkmil silahların verilməsində keyfiyyətcə yeni addımın atılmasına hazırlaşır. Media bu yardım paketinə “Marder” zirehli döyüş maşınlarının da daxil olacağını yazır. "Süddeutsche Zeitung" qəzeti məlumat yayıb ki, Almaniya hökuməti Ukraynaya məhz “Marder” PDM-ləri vermək imkanını nəzərdən keçirir. Ukraynaya müasir zirehli döyüş maşınlarının verilməsinə Almaniya kansleri Olaf Şolts çağırış etmişdi. Almaniya parlamenti müdafiə komitəsinin rəhbəri və Şolts hökumətinin koalisiya müttəfiqi olan Azad Demokratlar partiyasının üzvü Mari-Aqnes Ştrax-Zimmerman Berlini Ukraynaya “Marder” döyüş maşınları göndərməyə və bu maşınların idarə olunması üçün ukraynalıların təlimləndirilməsinə çağırıb. Almaniya Yaşıllar Partiyasının sözçüsü Sara Nanni isə deyib ki, Berlin Kiyevə “Marder” maşınlarından başqa həm də “Leopard” tankları verməlidir. Şoltsun özünün Sosial Demokrat partiyasından parlament fraksiyasının rəhbəri Rolf Mützenix bildirib ki, Ukraynaya döyüş tankları verilməsini o da dəstəkləyir. Şolts Ukraynaya müharibə başlanan ilk gündən hərbi dəstək verilməsini təşkil edib, lakin o da başqa Qərb müttəfiqləri kimi Moskva ilə birbaşa münaqişədən yayınmaq üçün Ukraynaya ağır silahların verilməsində tərəddüd keçirib. Almaniya kansleri Ukraynaya tankların və başqa ağır silahların NATO müttəfiqləri ilə birlikdə kollektiv şəkildə verilməsinə tərəfdardır. Şərhçilər bildirirlər ki, Almaniyanın Ukraynaya tanklar verilməsi barədə qərarının indi, ABŞ və Fransanın qərarından sonra qəbul etməsi gözlənilən idi. Bununla belə, “The Washington Post” qəzeti yazır ki, ABŞ administrasiyası əvvəllər olduğu kimi hələ də Ukraynaya “Abrams” ağır döyüş tanklarının verilməsini istisna edir. Bayden administrasiyasının vəzifəli rəsmisi mediaya deyib ki, bu tankların çəkisi 55 tondur və onlar qaz-turbin mühərrikinə malikdir, buna görə də yanacağı çox işlədir. Onun sözlərinə görə, bundan başqa “Abrams” tanklarını təmir edəcək heyətlərə ayrıca təlim keçilməlidir. Qəzetin qeyd etdiyinə görə, “Abrams” tankları o qədər ağırdır ki, keçmiş prezident Donald Trampa onların Müstəqillik günü paradına çıxarılması üçün icazə verilməmişdi.
Tahir TAĞIYEV
