Gürcüstanın keçmiş prezidenti, Ukraynanın Odessa qubernatoru, hazırda Gürcüstanda həbsxanada olan Mixail Saakaşvilinin vəziyyəti pisləşib. Qnun qanında civə və arsen aşkarlandığı bildirilir.
Bir vaxtlar dünyanın ən tanınmış simalarından biri olan Saakaşvili 2004-cü il yanvarın 4-də keçirilən seçkilərdə Gürcüstanda prezident kürsüsündə əyləşib. Qərbyönlü siyasəti ilə tanınan Saakaşvili 2008-ci il seçkilərində 53 faiz səslə daha bir müddətə prezident olub. Saakaşvilini bütün dünyanın gündəminə gətirən ən mühüm hadisələr isə onun prezidentliyinin ikinci dönəmində baş verib.
Saakaşvilinin ikinci prezidentliyi həm də Gürcüstanın aparıcı rol oynadığı beynəlxalq böhran dövrü idi. 2008-ci ildə Rusiya ordusunun Gürcüstan ərazisinə daxil olmasından sonra başlayan müharibə bu gün olduğu kimi bir daha dünyanın diqqətini keçmiş sovet respublikalarına yönəltdi.
Müharibə səbəbindən populyarlığı getdikcə azalan Saakaşvili konstitusiyanın tələb etdiyi kimi, ikinci müddətə prezidentliyindən sonra yenidən namizəd ola bilmədi. Dəstəklədiyi namizəd ağır məğlubiyyətə uğradıqdan sonra 2013-cü ilin dekabrında ABŞ-ın Tafts Universitetinin müəllimlik təklifini qəbul etdi və Gürcüstanı tərk etdi. Saakaşvili Gürcüstanı tərk etdikdən dərhal sonra onun prezidentliyi dövründə vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə və korrupsiya ittihamı ilə həbsinə order verilib.
Təqvimlər 2014-cü ili göstərəndə gözlər yenidən keçmiş sovet respublikalarından birinə çevrildi. Rusiyayönlü siyasəti ilə tanınan Ukrayna prezidenti Viktor Yanukoviçin Aİ-yə üzvlük danışıqlarından vaz keçməsindən sonra Ukrayna qarışdı və hazırda davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsinə gedən yolun ilk əlamətləri məhz həmin dövrdə üfüqdə görünməyə başladı. Yanukoviç administrasiyası artıq nümayişçilərə müqavimət göstərə bilmədi və devrildi. Petro Poroşenko seçkilərdə qalib gəldi və Ukrayna yeni dövrə qədəm qoydu. Yeni dövrün aktyorlarından biri də Poroşenkonun dəvəti ilə Ukraynaya gələn Saakaşvili idi.
Rusiya və Putin əleyhinə siyasətləri ilə tanınan Saakaşvili Poroşenkonun dəstəyi ilə Qara dəniz sahilindəki Odessa şəhərinin qubernatoru olub. Mixail Saakaşvili 2015-ci ildə Gürcüstan vətəndaşlığından çıxarılıb və elə həmin il Ukrayna vətəndaşlığını alıb. 2016-cı ildə Odessa qubernatoru vəzifəsindən istefa verən Gürcüstanın keçmiş prezidenti bu qərarı Kiyev administrasiyasının korrupsiyaya qarşı mübarizə aparmaq istəməməsi səbəbindən verdiyini deyib və yeni siyasi partiya yaratmaq niyyətində olduğunu açıqlayıb. Baş verən hadisələrdən sonra Saakaşvilinin Ukrayna vətəndaşlığı da ləğv edilib.
2019-cu ildə Vladimir Zelenski administrasiyası tərəfindən yenidən vətəndaşlıq alan Saakaşvili 8 illik fasilədən sonra 2021-ci il oktyabrın 1-də Gürcüstana qayıdıb və qayıdandan sonra həbs edilib.
Həbsdə olan Mixail Saakaşvil ilə bağlı son iddialar isə son aylarda ortaya atıldı. Gürcüstanın keçmiş prezidentinin və Odessa qubernatorunun vəkili müvəkkilinin həbsxanada zəhərləndiyini bildirib və iddia edib ki, götürülən qan nümunələri də bunu təsdiqləyir. Bildirilib ki, Saakaşvili üzərində aparılan tibbi müayinələr nəticəsində onun bədənində civə və arsen aşkar edilib.
Günü-gündən vəziyyətinin pisləşdiyi iddia edilən Saakaşvilinin xarici görkəmindəki dəyişiklik də kifayət qədər diqqət çəkir. Keçmiş siyasətçinin oğlu buna diqqət çəkərək, “O bu vəziyyətdə görmək üzücüdür. Hər gün daha da pisləşir”, - deyə bildirib. Saakaşvilinin anası Giuli Alasania isə oğlunun “ölüm astanasında” olduğunu bildirib.
"Bundan ilk şübhələnən özü oldu. Mənə dedi ki, əgər zəhərlənməmişəmsə, niyə səhhətim hər keçən gün pisləşir? Mən səlahiyyətlilərdən xahiş edirəm ki, işə qarışıb oğlumu xilas etsinlər" - Saakaşvilinin anası deyib.
Onun yaxın ətrafı Saakaşvilinin Rusiya lideri Putinin göstərişi ilə zəhərlənə biləcəyini düşünür və bunu Putinin Saakaşviliyə əvvəlki hədəsi ilə izah edirlər.
Tahir TAĞIYEV
