İrandakı molla rejiminin aqressiv siyasəti bu ölkəni təcrid durumunda saxlayır. İran bir sıra təşkilatlardan təcrid olunur, bəzilərindən qovulur. Məsələ burasındadır ki, İran hakimiyyətinin həyata keçirdiyi siyasət onun təklənməsinə gətirib çıxarıb. Nəticədə qonşuları ilə “sıfır problem” siyasəti yürüdən rəsmi Tehran dünyadan tam təcrid olmaq istiqamətində sürətlə irəliləyir.
Bu arada Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial Şurası (ECOSOC) qadınların hüquqlarını pozduğuna görə İranın BMT-nin Qadın Statusu Komissiyasından çıxarılmasını nəzərdə tutan ABŞ qətnaməsinin lehinə səs verib. Səsvermə zamanı 28 ölkə qərarın lehinə, 8-i isə əleyhinə çıxıb. 16 dövlət bitərəf qalıb. Qətnamədə deyilir ki, Şura "İran hökumətinin 2022-ci ilin sentyabrından bəri qadın və qızların təməl hüquqlarının, o cümlədən ifadə azadlığı hüququnun daima zəiflədilməsi və boğulmasına yönəlmiş hərəkətlərindən ciddi narahatlığını ifadə edir”.
“Bu gedişlə İran digər beynəlxalq təşkilatlardan da çıxarılacaq”
Məsələyə münasibət bildirən media eksperti Yadigar Məmmədlinin fikrincə, İran zamanla digər beynəlxalq qurumlardan da uzaqlaşdırılacaq: “Çünki yaşananlar gedən proseslərin bir növ məntiqi davamıdır. Məsələ ondadır ki, İranın illərdir dövlət olaraq apardığı qeyri-insani siyasət bu ölkəni bir sıra siyasi və iqtisadi təhdidlərə məruz qoyub. Artıq neçə illərdir bu səbəbdən İran ciddi sanksiyalar altındadır. Bu da hər keçən gün İranı daha da zəiflədir. Bir növ ölkəni içəridən çökdürür. Müşahidələr göstərir ki, İranın dünyada təcrid olunması sistematik xarakter daşıyır. Onsuz da İran bəlli beynəlxalq sanksiyalar altında idi. Ancaq son aylar sanksiyaların miqyası daha da genişlənir. Bunun səbəbi Tehran rejiminin ölkə vətəndaşlarına qarşı daha aqressiv fəaliyyət göstərməsi ilə əlaqədardır. Məsələ ondadır ki, son vaxtlar İran daxilində güclü hərəkat baş qaldırıb. İnsanlar qoyulan çoxsaylı qadağalara etiraz edirlər. Əsasən də gənclər və qadınlar buna etiraz edir. Çünki dünya dəyişir və bunun qarşısını almaq mümkün deyil. İranda əhalinin böyük hissəsini təşkil edən gənclər mövcud qadağalarla barışmaq istəmirlər. Bu da tam təbii bir prosesdir. Ancaq məlum olur ki, Tehran rejimi bütün bunlarla barışmaq istəmir. Nəticədə çoxsaylı etiraz edənlər qətlə yetirilib. İran rejimi bütün repressiv aparatı işə salıb ki, ölkədə baş qaldıran etirazları yatırsın. Ancaq bu öz nəticəsini vermir. Əksinə, ölkədəki etirazların miqyası daha da genişlənir, əhatə dairəsi böyüyür. Aydın məsələdir ki, İran rejiminin əhaliyə qarşı zor tətbiq etməsi dünya ictimayətinin diqqətindən yayına bilməzdi. O üzdən, Tehran rejimi mərhələ-mərhələ cəzalandırılır. Ölkəyə qarşı təkcə iqtisadi-siyasi motivli sanksiyalar tətbiq olunmur. Həm də İran beynəlxalq təşkilatlardan xaric olunur. Qadınlara qarşı rejimin aqressivliyi İranın BMT-nin Qadın Statusu Komissiyasından çıxarılmasına gətirib çıxarıb. Hesab edirəm ki, bu hələ son deyil. Bu gedişlə İran digər beynəlxalq təşkilatlardan da çıxarılacaq. Ona görə ki, mütərəqqi bəşəriyyət buna qarşıdır. İranın yeritdiyi siyasət təkcə öz ölkəsinə aid deyil. Bu, mütərəqqi dünyaya qarşı olan bir davranışdır”.
Bir sözlə, ekspert hesab edir ki, İrana qarşı beynəlxalq təzyiqlər davam edəcək.
Vidadi ORDAHALLI
