Ölkə daxilində başlanan etiraz aksiyalarını yatırmaqda aciz qalan İrandakı mövcud rejim indi çıxış yolu kimi özünə xaricdə müharibə aparmaq üçün ölkə axtarır. İran hakimiyyəti hesab edir ki, bununla daxili etirazların yatrılmasına nail olacaq. Məhz belə bir vaxtda Oman sahillərində neft tankeri partlayıcı ilə təchiz olunan pilotsuz uçan aparatın hücumuna məruz qalıb.
Məlumata görə, hücum noyabrın 15-də axşam saatlarında baş verib. Liberiya bayrağı altında üzən “Pacific Zircon” gəmisinə dronla hücum edilib. Tankerin Sinqapurda yerləşən və israilli milyarder İdan Oferə məxsus “Eastern Pacific Shipping” kompaniyası tərəfindən idarə olunduğu bildirilir. Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin ticarət koordinasiya mərkəzi hadisədən xəbərdar olduqlarını və insidentin araşdırıldığını bildirib. Hücumun məsuliyyətini hələlik heç kim üzərinə götürməyib. Lakin analitiklər hadisənin regionda İranla bağlı “gərginliyin kəskinləşməsi” fonunda baş verdiyinə diqqət çəkir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı da bildirib ki, Oman sahillərində tankerə hücum İran istehsalı olan dronla həyata keçirilib. Bundan əvvəl Ağ Ev rəsmilərindən biri demişdi ki, Vaşinqton hücumun İran PUA-sı tərəfindən edildiyinə tam əmindir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığının məlumatına görə, dronun qalıqları onun İran istehsalı “Şahed” tipli kamikadze dronu olduğunu göstərir: “Bu mühüm dəniz boğazında mülki gəmi üzərinə PUA ilə hücum edilməsi bir daha İranın bu regionda pozucu fəaliyyətlərini nümayiş etdirir”. İsrail rəsmiləri də neft tankerinə hücuma görə İranı ittiham edib. “Eastern Pacific Shipping” şirkəti bildirir ki, gəmiyə zədə dəyib, xəsarət alan olmayıb və neft sızması baş verməyib. ABŞ və İsrail artıq İrana qarşı müvafiq addımlar atılmasını zəruri hesab edir. Elə İsrailin müdafiə naziri Benni Qants da amerikalı həmkarı Lloyd Ostin ilə telefon danışığı zamanı İrandan gələn təhlükə barədə danışıb. Qants vurğulayıb ki, İran xüsusilə son dövrlərdə özünün strateji qlobal və regional təhlükə olduğunu sübut edib, bu baxımdan belə bir çağırış qarşısında əməkdaşlığın gücləndirilməsi daha vacibdir: “İsrailin İrana zərbə endirmək imkanı var, ancaq ölkə rəhbərliyi belə bir addım atmağı vacib hesab edərsə, bunu diqqətlə nəzərdən keçirməli olacaq. İsrailin İranda hərəkət etmək imkanı var. Bizim hazırlığımız, bacarığımız və uzunmüddətli planlarımız var. Biz bu ehtimala hazırlaşmalıyıq, lakin hərəkətə keçməzdən əvvəl bu məsələ ətrafında çox diqqətlə düşünməliyik”. ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin rəhbəri Alexandro Mayorkas isə qeyd edir ki, İranın imkanları ABŞ-da düşmənçilik əməliyyatlarını inkişaf etdirməyə imkan verir: “Onun imkanlarını nəzərə alaraq, İran az və ya heç bir xəbərdarlıq etmədən ABŞ-ı hədəf alan hücum planını irəli sürə bilər”. Mayorkas qeyd edib ki, İran ABŞ üçün daimi təhlükə yaradır.
İranın terrora himayəçiliyi də təkcə İsrail və ABŞ yox, bütün region ölkələri üçün təhdid yaradır. Məhz belə bir vaxtda bəlli olub ki, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) xüsusi təyinatlı bölməsi olan “Əl-Qüds”ün israilli iş adamı, Gürcüstan-İsrail Biznes Palatasının prezidenti İtzik Moşeyə qarşı sui-qəsd hazırladığı məlum olub. İsrailin kəşfiyyat orqanları İranın Moşeyə qarşı sui-qəsd hazırdığı barədə Gürcüstan tərəfini məlumatlandırıb. İsrailin Tiflisdəki səfiri Adas Meysad sui-qəsdin qarşısını aldığı üçün Gürcüstanın xüsusi xidmət orqanlarına və hökumətinə təşəkkür edib: “Biz bir daha şahidi olduq ki, İran təkcə Yaxın Şərqdə deyil, bütün dünyada, indi də burada, dinc Gürcüstanda terror aktları törətmək cəhdlərini davam etdirir”. Xatırladaq ki, bu günlərdə Gürcüstanın Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti İsrail vətəndaşının xaricdən sifariş edilən qətlinin qarşısının alındığını açıqlamışdı. Maraqlıdır ki, İran rejimi öz vətəndaşlarına qarşı da terror aktından əl çəkmir. Bunu sözügedən ölkədə baş verən son terror aktları da təsdiq edir. Qeyd edək ki, İranın Xuzistan vilayətinin İzə şəhərində motosikletlərdə olan bir neçə nəfər bazarda insanlara və polis əməkdaşlarına avtomat silahla atəş açıb.Terror aktı nəticəsində biri uşaq və biri qadın olmaqla 5 nəfər ölüb, 10 nəfər yaralanıb. Yaralılar arasında polislər də var. Yaralılardan bir neçəsi çox ağır vəziyyətdədir. Noyabrın 16-da İranın İsfahan əyalətində də terror aktı baş verib. Burada da motosikletçilərin açdığı atəş nəticəsində 2 nəfər ölüb, daha iki nəfər isə yaralanıb. Ölənlərin hər ikisi polis əməkdaşıdır. Xuzistan və İsfahan vilayətlərində törədilən terror aktları haqqında danışan İran üzrə ekspert Kərim Əsgəri baş verənlərlə bağlı maraqlı açıqlama verib: “Hazırda İranda vəziyyət çox gərgin və qarışıqdır. Lakin bütün hallarda baş verən terror aktlarının törədilməsində hər kəs ilk növbədə hazırkı rejimdən şübhələnir”. Ekspertin sözlərinə görə, etirazlara fərqli don geyindirmək üçün belə addımlar atıla bilər: “Çünki mitinqlərin iştirakçılarının böyük əksəriyyəti dinc vətəndaşdır. İrandakı rejim isə məsələni silahlı fəaliyyət və separatçılıq kimi qələmə vermək, etirazları zorakılıqla yatırtmaq, hədəf yayındırmaq üçün terrorun arxasında dura bilər. Hazırda İranda internetin məhdudlaşdırılması və dinc əhaliyə qarşı zorakılıq halları da rejimin həm son terror aktlarında, həm də Şirazda Şah-Çıraq məqbərəsində edilən hücumlarda barmağının olması ehtimalını artırır”. Lakin belə terrorçu fəaliyyətlə İran xalq etirazlarını dayandırmaqda acizdir.
Nahid SALAYEV
