Rusiyadan neft və qaz alışını dayandırmaq üçün danışıqlar aparan Avropa İttifaqı ölkələrinin energetika nazirləri bu məsələdə konsensusa gəlməkdə çətinlik çəkirlər.
Aİ Komissiyası Rusiyaya qarşı altıncı sanksiyalar paketi ilə bağlı danışıqlarda qalıq yanacaqlara tam embarqo variantını da müzakirə edir. Nazirlərin həftə ərzində bir sıra sanksiyalarla bağlı razılığa gələcəyi gözlənilir.
Ancaq bəzi ölkələr Rusiya neft və qazına sanksiyalara qarşı çıxır. Macarıstan hökumətinin sözçüsü Zoltan Kovacs bildirib ki, ölkəsinin neft və qaz embarqosu ilə bağlı mövqeyi dəyişməyib: “Biz bunun əleyhinəyik". Almaniyadan da oxşar bəyanat gəlib.
Almaniya İqtisadiyyat naziri Robert Habel də embarqonun hələ də razılaşdırılmadğını bildirib: "Hər ölkə bu nöqtədə deyil və buna hörmət etməliyik. Məsələn, qaz məsələsində biz də hələ hazır deyilik".
Almaniyanın maliyyə naziri Kristian Lindner isə bildirib ki, Almaniya hökuməti Rusiya neftinin idxalından imtinanı mümkün hesab edir, lakin bu, yanacağın qiymətlərinə təsir göstərə bilər.
"Rusiyadan kömür və neft idxalından imtina etmək artıq mümkündür. Amma istisna etmək olmaz ki, başqa şeylərlə yanaşı, bu, yanacaqdoldurma məntəqələrinə təsir göstərəcək, belə bir qərardan sonra yanacağın qiyməti qalxa bilər", - Lindner bildirib.
Moskva “dost olmayan ölkələr”dən qaz ödənişlərini “Qazprom”un İsveçrə filialı olan “Qazprombank”a etməyi tələb edib və bu vəsaitlərin də rus rubluna çevrildikdən sonra Rusiyaya köçürüləcəyi açıqlanıb. Ancaq Avropa Komissiyası xəbərdarlıq edib ki, bu, Aİ sanksiyalarından yan keçmək deməkdir. Bu tələbi rədd edən Bolqarıstan və Polşanın təbii qazı keçən həftə kəsilmişdi. Hər iki ölkə “Qazprom”la bu ilin sonunda başa çatacaq müqavilələrini yeniləmək niyyətində olmadıqlarını açıqlayıb.
Bolqarıstan Türkiyədən keçən kəmərlə Azərbaycandan daha çox qaz almağı hədəfləyir, Polşa isə payızda işə düşəcək yeni kəmərlə Norveçdən qaz almağı planlaşdırır. Bəzi Avropa ölkələri də alternativ kimi Azərbaycan qazını görür.
Macarıstandan başqa, Slovakiya da Rusiyaya qarşı hərtərəfli embarqoya qarşı çıxan ölkələr sırasındadır.
BBC-yə danışan Slovakiyanın ən böyük enerji şirkəti SPP-nin meneceri Richard Prokypcak, onların da belə bir ehtimala hazırlaşdıqlarını söyləyib: "Təkcə təbii qaz deyil, Rusiyadan alınan hər bir məhsul Rusiyanın müharibəsini dəstəkləmək mənasını verə bilər. Cavab verməli olduğumuz əsas sual, Rusiya qazına qarşı sanksiyaların müharibəyə son qoyub qoymamasıdır".
BBC yazır ki, Aİ üzvləri danışıqlarda orta yol tapsalar, Avropa İttifaqı daxilində barışmaz embarqonu dəstəkləyən Polşa və Baltikyanı ölkələr narahat ola bilər.
Bir ay əvvəl Aİ-nin Xarici Əlaqələr və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Josep Borrell demişdi ki, müharibənin ilk ayında Aİ Rusiyaya enerji idxalı üçün 35 milyard avro ödəyib.
BBC yazır ki, Brüsseldə bunu bəziləri "qan pulu" kimi görür. Brüsseldəki danışıqlarda jurnalistlərin suallarını cavablandıran Almaniyanın İqtisadiyyat naziri Habek bu ilin sonuna kimi Rusiyaya neft embarqosu tətbiq etməyə hazır olacaqlarını bildirsə də, bunun iqtisadi nəticələri barədə xəbərdarlıq edib.
Tahir TAĞIYEV
