Avropa İttifaqına (Aİ) üzv olan ölkələrin liderləri Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən sürətlə artan qaz və elektrik enerjisi qiymətlərinə qarşı ortaq mövqe müəyyənləşdirə bilmir.
Qeyd edilir ki, Aİ Komissiyasının birgə qaz alqı-satqı müqavilələrinin bağlanması və qaz anbarlarının qış aylarına qədər doldurulması ilə bağlı təklifləri liderlər tərəfindən dəyərləndirilib.
İtaliya, İspaniya, Belçika, Polşa, Yunanıstan və Portuqaliya kimi ölkələr elektrik enerjisi bazarının işində dəyişiklik edilməsini və yüksək qiymətlərin məhdudlaşdırılmasını tələb ediblər.
Aİ-də elektrik enerjisinin topdansatış qiyməti, ümumi elektrik tələbatını ödəmək üçün lazım olan son istehsalçı tərəfindən və adətən təbii qaz elektrik stansiyaları tərəfindən müəyyən edilir. Bu vəziyyətin yüksək qiymətlərə səbəb olduğunu iddia edən ölkələr sistemdə dəyişiklik istəyirlər. Lakin Almaniya və Hollandiyanın başçılıq etdiyi bir qrup ölkə buna qarşı çıxır. Bu ölkələr sözügedən bazarların uzun illərdir qurulduğunu və zorakı müdaxilənin bu fəaliyyəti daimi olaraq poza biləcəyini düşünürlər.
Avropa İttifaqı Şurasının sədri Şarl Mişel və Aİ Komissiyasının sədri Ursula von der Leyen Brüsseldə keçirilən Aİ Liderlər Sammitinin yekununda mətbuat konfransı keçirib.
Mişel enerji ilə bağlı məsələləri müzakirə etdiklərini və bunun çox çətin mövzu olduğunu deyib: “Çünki elektrik enerjisi və qaz kimi enerji məhsullarının qiymətlərinin qalxması bütün Avropada hiss olunur".
Ursula von der Leyen isə yüksək enerji qiymətlərinin istehlakçılara və biznesə təsirini azaltmaq üçün bir neçə variantı müzakirə etdiklərini deyib.
Yüksək enerji qiymətlərinə qarşı tətbiq oluna biləcək variantlar arasında birbaşa maliyyə dəstəyi, yardım kuponları, vergi endirimi, qiymət tənzimlənməsi, fərqli müqavilələr kimi tədbirlərin olduğuna diqqət çəkən von der Leyen deyib ki, təklif edilən bütün variantların müsbət və mənfi cəhətləri var.
O, xatırladıb ki, yüksək elektrik enerjisi qiymətləri daha çox qazın qiymətlərinin artması ilə bağlıdır.
Qeyd edək ki, hazırda Aİ-nin təbii qaz təchizatında Rusiya 40 faizlə birinci yeri tutur. Aİ keçən il Rusiyadan 155 milyard kubmetr qaz idxal edib. Aİ ölkələri Rusiyanın Ukraynada başladığı müharibədən sonra Rusiya qazından asılılığı tez bir zamanda azaltmaq istəyir.
Avropada təbii qaz və elektrik enerjisi kimi məhsulların qiymətləri son zamanlar sürətlə artıb. Hətta bəzi istehlakçıların enerji qiyməti 3 dəfəyə qədər artıb.
Tahir TAĞIYEV
