Kamran Əsədov: "Orta məktəblərdə ibtidai siniflər üzrə ayrı, yuxarı siniflərə ayrıca psixoloq ştatı ayrılmalıdır"
Bu gün məktəblərdə psixoloq ştatı olsa da, psixoloqlar öz işlərini görmürlər. Uşaq və yeniyetmələr arasında artan psixoloji problemlər də bunu sübut edir. Valideynlərin və müəllimlərin fikrincə, məktəblərdə psixoloqlar öz işlərini düzgün formada qurmurlar. Elə bu səbəbdən də məktəb psixoloqlarının diaqnostikadan keçirilməsi müzakirə olunur. Elm və təhsil nazirinin müşaviri Rüstəm Ağayev "Azərbaycanda psixi sağlamlıq və psixi xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslərin hüquqları" mövzusuna həsr olunmuş dəyirmi masada deyib ki, məktəblərdə psixoloqlarla bağlı problemlər var: "Hazırda şagird sayı 1000-dən artıq olan məktəblərdə hər 500 uşağa 1 psixoloq düşür. Psixoloqların işə qəbulu da mərkəzləşdirilmiş qaydada imtahanla həyata keçirilir".
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən təhsil eksperti Kamran Əsədov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bunları qeyd etdi: "Təhsil sahəsində olan problemlərə nəzər salsaq, onlardan biri, bəlkə də ən aktual olanı orta məktəblərdə psixoloji xidmətin zəifliyidir.
Son illər bununla bağlı bir çox tədbirlər görülür. Görülən bu tədbirlər nəticəsində, artıq orta məktəblərdə bu sahənin adı var, bircə qalır doğru-dürüst fəaliyyəti. Orta məktəblərdə direktor və psixoloq bu sahəyə hələ də barmaqarası yanaşır. Araşdırmalarıma görə, orta məktəbdə psixoloji xidmətin zəif olması bir çox səbəblə bağlıdır. Birincisi, bu sahənin yeni olmasıdır. Yəni orta məktəbdə psixoloq ştatı hələ tam oturuşmayıb və cəmiyyət tam şəkildə maariflənməyib. Valideyn hələ tam fərqinə vara bilmir ki, psixoloqun orta məktəbdə işi nədən ibarətdir. Ona görə də, maariflənmə işi, düşünürəm ki, daha geniş formada aparılmalıdır.
Digər bir səbəb isə psixoloq ştatının olması, ancaq psixoloqların psixoloji işi aparması üçün şəraitlərinin olmamasıdır. Çünki heç kimə sirr deyil ki, bir qisim orta məktəbdə psixoloqlar konkret əvəzçiliklə dərs demək və öz işləri ilə yanaşı başqa işləri də yerinə yetirmək durumu ilə üz-üzə qalırlar. Bir də psixoloqun ştat vahidinin müəyyən olunmasıdır ki, bu da psixoloji işin daha yaxşı görülməsində bir motivasiya vasitəsi olacaq". Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, orta məktəbdə çalışan psixoloqun aldığı əmək haqqı da digər müəllimlərin aldığı məvacibə, müəyyən qədər bərabər tutulmalıdır. Orta məktəbdə çalışan psixoloqların təlimləri, treninqləri mütəmadı olaraq keçirməsi vacibdir: "Son illər ərzində Təhsil Nazirliyi tərəfindən orta məktəb psixoloqlarına xüsusi qayğı göstərilir. Təlimlər keçirilir, indi də davam etdirilir. Məsələ isə burasındadır ki, ştat vahidinin verilməsi bu bir az zaman alan bir məsələdir. Düşünürəm ki, bunu həyata keçirərlər. Çünki eyni proses səhiyyədə də baş verir".
Ekspert hesab edir ki, orta məktəblərdə ibtidai siniflər üzrə ayrı, IX sinifə qədər təhsil alan şəgirdlər üçün ayrı, X-XI siniflər üçün ayrıca, hətta oğlan və qız şagirdlər üçün ayrı-ayrı psixoloq ştatı ayrılmalıdır. Bu gün cəmiyyətdə baş verən hadisələr, informasiya bolluğu şagirdlərdə aqressiv halların genişlənməsinə səbəb olur. Ona görə də onlarla individual məşğul ola biləcək psixoloqlara ehtiyac var. Yeniliyin çatışmayan cəhəti də odur ki, 100 şagirdi oln məktəbə də 1 psixoloq olacaq, 999 şagirdi olan məktəbə də: "Düşünürəm ki, bu say bölgüsünü dəyişmək lazımdır. Hazırda ölkədə 4447 orta məktəb var və şagird sayı 3 mindən çox olan məktəblərin sayı çox deyil".
Aynur Əliyeva: "Məktəb psixoloqları da diaqnostik qiymətləndirmədən keçməlidir"
Psixoloq Aynur Əliyeva "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, məktəb psixoloqları da diaqnostik qiymətləndirmədən keçməlidir: "Məktəb psixoloqları ilə bağlı problemlər yetərincədir. Çünki məktəbdə çalışanların əksəriyyəti öz işinin peşəkarı deyil. Bu gün bir-iki kursa gedənlər özlərini psixoloq adlandırır. Onlar bizim uşaqlarımıza necə psixoloji dəstək göstərəcək? Bu səbəbdən də hesab edirəm ki, psixoloqların hazırlanmasına diqqət yetirilməlidir".
Günel CƏLİLOVA
