Təhsil ictimaiyyətinin müəllimlərin sertifikasiya imtahanları ilə bağlı müzakirəsi davam edir. Əsas müzakirələrdən biri sertifikasiyadan keçən müəllimlərin maaşına edilən 10 və 35 faizlik əlavələrlə bağlıdır.
Məlum olduğu kimi, sertifikasiyanın test imtahanından 31-50 bal toplayanların maaşına 10 faiz, 51-60 bal toplayanlara isə 35 faiz əlavə edilir.
Sertifikatlaşdırma prosesində iştirak edən müəllimlər isə bu yanaşmanın ədalətsiz olduğunu düşünür. Onlar hesab edir ki, 30 bal və 50 bal toplayan müəllimin hər ikisinin əmək haqqına 10 faiz əlavənin edilməsi doğru deyil.
Qeyd edək ki, sosial şəbəkələrdə sertifikasiyanın bu cür qiymətləndirilməsi kütləvi etirazlara səbəb olub. Müəllimlər sosial şəbəkələrdəki təhsil qruplarında öz etirazlarını açıq şəkildə ifadə edirlər. Onlar Nazirlər Kabinetinə, Elm və Təhsil Nazirliyinə ünvanladıqları açıq müraciətlərdə 10 faizlə 35 faizin kəskin fərqinə diqqət etməyə çağırırlar. Müraciətlərdə vurğulanır ki, 50 bal toplamış müəllimlə 30 bal toplamış müəllimə eyni artımın – 10 faizin şamil olunması düzgün qərar deyil, ədalətsizlikdir.
Maraqlıdır, 30-50 bal toplayan müəllimin maaşının eyni dərəcədə artması nə dərəcədə düzgündür?
“30-40 bal, 40-50 bal, 50-60 bal arasında artım faizləri tətbiq edilsə, bu ədalətli olar”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, hazırda Azərbaycanın 4432 orta təhsil məktəbində 150 minə yaxın müəllim çalışır və Azərbaycan müəllimlərinin ilk dəfə bilik və bacarıqların yoxlanması 2014-2018-ci illəri əhatə edən diaqnostik qiymətləndirmə vasitəsilə həyata keçirilib: “Buna qədər müəllimlərimizin bilik və bacarıqları ilə bağlı məlumatlı deyildik və etiraf edək ki, 2014-2018-ci illərdə həyata keçirilən diaqnostik qiymətləndirmələr göstərdi ki, orta təhsil məktəblərində çalışan müəllimlərin ciddi şəkildə öz ixtisasları üzərində işləmələrinə ehtiyac var. Sertifikasiya müəllimlərin həm əmək haqlarına, həmçinin dərs saatlarına öz təsirini göstərir. Ancaq hesab edirəm ki, hazırkı qiymət artımı faizi doğru yanaşma deyil”.
K.Əsədov deyir ki, 10 və 35 faiz arasında ciddi fərq var. Bu ədalətli deyil. Yəni 50 bal toplayanla 30 bal toplayana eyni əməkhaqqı artımı etmək ədalətli deyil. Bu qaydalar dəyişməlidir: “Elm və Təhsil Nazirliyi sertifikasiya qaydalarının müəyyən etdiyi bir il ərzində qaydalarda 9 dəfə fərqli dəyişikliklər edilib. İstər keçid balı ilə bağlı, istər 60 yaşlıların buraxılıb-buraxılmama məsələsi, ya da 3 ilə qədər endirmə məsələsi, iştirak məsələləri, yəni qaydalar dəyişib. Düşünürəm ki, hazırkı qayda da dəyişməlidir. 30 baldan 40 bala qədər bal toplayanlar 10 faiz artmalıdır. 40 baldan 50 bala qədər toplayanlar 20 faiz və 51-60 bal toplayanları artırmalıyıq. Yəni hal hazırda 2 artım faizi doğru yanaşma tərzi deyil. Müəllimlərin sosial vəziyyətini o qədər də yaxşılaşdırmayacaq. Sertifikasiyanın əsas məqsədi müəllimin öz biliyinə görə qiymətləndirilməsidirsə, 50 bal toplayanın 30 bal toplayanla eyni qiymətləndirilməsi ədalətdən danışmağa imkan vermir. Zənnimcə, birmənalı şəkildə bu dəyişməlidir, yeni artım tətbiq edilməlidir. Balı 51-dən yuxarı olanlara daha yüksək artım tətbiq edilməlidir. Hazırki ciddi şəkildə dəyişməli olan məsələlərdən biri əmək haqlarının artım məsələsidir. Ara fərqinə baxsaq, 30 bal toplayanla 50 bal toplayan arasında 20 bal fərq var, amma bunlar eyni 10 faiz artım alırlar, bu ədalətli deyil. Ona görə hesab edirəm ki, 30-40 bal, 40-50 bal, 50-60 bal arasında artım faizləri tətbiq edirsə, bu ədalətli olar”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, hər il məktəblərdə baş verən hadisələr müəllimlərin şagirdlərlə münaqişəsi, müəllimlərə münasibətin xoş olmaması, təhsilə münasibəti çox aşağı səviyyəyə salır və burda bir vacib məqam təhsilə etimadın artırılmasıdır. Bunun üçün bilik və bacarıqları yüksək olan müəllimlər sistemdə saxlanılmalıdırlar və Elm və Təhsil Nazirliyi bu istiqamətdə müəllimlərin sertifikasiyasına başlayıb. Müəllimlərin sertifikasiyası ilk dəfə 2022-ci ildə keçirildi və 11000 müəllimimiz iştirak elədi. Onların 2800-ə qədəri minimum keçid balını toplaya bilmədi və bu çox aşağı bir nəticə idi. Prosesin indi ikinci mərhələsi başlayıb və ümid edirəm ki, bu il nəticə daha ürəkaçan olacaq.
Günel CƏLİLOVA
