Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqı (Aİ), Fransa və Almaniya liderlərinin iştirakı ilə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşün keçirilməli olduğu İspaniyaya (Qranada şəhərinə) getməkdən imtina edib. Buna səbəb Fransanın destruktiv mövqeyi, eləcə də Paris və Berlinin Türkiyənin toplantıda iştirakı ilə bağlı fikir ayrılığıdır.
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “X” hesabında yazıb ki,
Azərbaycan Avropa İttifaqı, Azərbaycan və Ermənistan formatında Brüsseldə tezliklə üçtərəfli görüşlərə hazırdır:
“Azərbaycan Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişelinin iştirakı ilə aparılan Avropa İttifaqı, Azərbaycan və Ermənistan formatında olan üçtərəfli Brüssel prosesini və regional sülh gündəliyini dəstəkləyir və bu mənada sülh müqaviləsi daxil olmaqla, bir çox sülh təşəbbüslərinin müəllifi məhz Azərbaycandır".
Prezidentin köməkçisi onu da diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan həm də Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması prosesi və sülh müqaviləsi üzrə birbaşa və ikitərəfli dialoqu və danışıqları dəstəkləyir:
“Fürsətdən istifadə edərək İspaniyadan olan həmkarlarımızı və dostlarımızı Avropa Siyasi İcmasının Qranada görüşünü uğurla təşkil etmələri münasibətilə təbrik edirik və Ermənistan-Azərbaycan dialoquna töhfə vermək niyyətlərinə görə təşəkkür edirik”.
Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev “4-cü Sənaye İnqilabı dövründə Yeni Media” mövzusunda Şuşa Qlobal Media Forumunda çıxışında Brüssel formatı ilə bağlı ümidverici fikirlər səsləndirib: “Bu, bir balaca əlavə dəstəkverici bir mexanizmdir ki, Ermənistan və Azərbaycan liderləri təmas qursunlar. Hesab edirəm ki, bu günə qədər o, müəyyən dərəcədə uğurlu olub”.
Prezident bu formatla Minsk qrupunun fərqindən də danışaraq deyib: “Bu formatın fərqi ondan ibarətdir ki, Minsk qrupunda üzvün biri Fransa idi, bu gün isə Fransa artıq yoxdur”. Prezident qeyd edib ki, Fransa Avropa formatında o qədər də rəsmi vasitəçi deyil. Bu faktor müəyyən təzyiqləri aradan qaldırır, gərginliyi götürür ki, iki lider bir-biri ilə danışsın və bir-birinin mövqeyini daha yaxşı başa düşsün.
Politoloq Samir Hümbətov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, belə bir vəziyyət var, çoxluq olanda işin əmması çıxır: “Yəni Rusiyanın, Avropa İttifaqının, ABŞ - ın vasitəçiliyi ilə müxtəlif formatlar oldu. Hətta Avropa siyasi topluluğunun Praqada keçirilən sammitində də dördlü görüş oldu. Amma Fransa harda məsələyə girdisə, Avropa İttifaqı kənar mövqeyə keçməyə başladı. Yəni Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin söylədiyi əsas məsələ ondan ibarətdir ki, nə qədər az çərçivədə təmas ediriksə, bu, daha çox effekt verir. Avropa İttifaqı burda olursa, o zaman fikir mübadiləsi aparmaq daha rahatdı. Ancaq Fransa, Almaniya və digər dövlətlərin də bura qatılmasında əksi olur. Yaxud da bu formatdan digər bir formata keçməklə məsələ həll olunmağa çalışılır. Qəti mövqeyə keçmək üçün bir formatın seçilməsi daha məqsədəuyğundur. Məsələn, bir dəfə Rusiyada, bir dəfə ABŞ - da , bir dəfə Avropada görüşəndə, hər bir tərəf öz maraqlarını diqtə etməyə çalışır. Bu da danışıqlar prosesini zəiflədən bir hala gətirib çıxarır. O baxımdan da, mən düşünürəm ki, İlham Əliyev bu məsələnin çox ağıllı və ən önəmli tərəfini qeyd edib ki, danışıqlar üçlü formatda getsə daha yaxşı olar. Çünki o zaman nəticə verməsi ehtimalı daha yüksəkdir. Bunun gələcəkdə həm Azərbaycan, həm Ermənistan, həm də Avropa Birliyinin özü üçün də daha faydalı olacağı gözləniləndir. Amma belə bu formatdan o formata dəyişməklə, orada iştirakçıların sayını artırmaqla nəticə almaq qeyri - mümkündür. Çünki hər bir iştirak edən tərəfin öz marağı var. Bölgə ilə bağlı öz istəklərini təmin etməyə çalışacaqlar. Hazırda da Fransa, Rusiya buna çalışır. Ona görə də, ən gözəli üçlü formatdır ki, bununla prosesi davam etdirib, nəticə ortaya qoya bilsinlər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
