Ölkədə yalnız ərzağın deyil, qeyri-qida məhsullarının qiymətində də artım müşahidə olunur. Şəxsi gigiyena məhsulları arasında daha çox sintetik yuyucu vasitələrin, sabun və diş pastalarının, qabyuyan mayelərin, antipersperant vasitələrin qiymətində qeydə alınan artım ərzaq məhsulları ilə müqayisədə daha artıqdır. Belə ki, ərzaq və digər məhsulların qiyməti qəpik-qəpik artdığı halda, yuyucu vasitələrin qiyməti bir neçə manat birdən bahalaşır.
Nəzərə almaq lazımdır ki, şəxsi gigiyena vasitələri, yuyucu vasitələr gündəlik tələbat malları sırasında ən əsas yerlərdən birini tutur. Bu məhsulların bahalaşması isə ailə büdcəsinə çox böyük zərər vurur.
Yuyucu vasitələrin, tozların satış qiymətinin bahalaşması ailə büdcəsi ilə yanaşı, insanların gigiyenasına da mənfi təsir edir.
Mütəxəssislər bildirir ki, son günlər yuyucu toz və gigiyenik vasitə bazarındakı bahalaşmanın heç bir iqtisadi əsası yoxdur, müəyyən işbazlar fürsətdən istifadə edib qiymət artımına yol verirlər. Qeyri-qida sektorunda qeydə alınan 50 faizlik bahalaşma isə, az qala, dünya rekordudur.
Bu səbəbdən də ekspertlər təklif edir ki, yuyucu vasitələrin ölkə daxilində istehsalına diqqət ayrılsın.
Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı son rəqəmlər də Azərbaycanda qeyri-ərzaq məhsullarının bahalaşdığını təsdiq edir. Məlumata görə, şəxsi gigiyena məhsulları arasında daha çox bahalaşma toz şəklində olan sintetik yuyucu vasitələrin, sabunların və diş pastalarının qiymətlərində müşahidə olunub.
“…idxal, istehsal inhisarçıları, monopolistlərin üzərində nəzarət formalaşdırılmalıdır”
İqtisadçı-ekspert Xalid Kərimli bildirdi ki, birinci səbəb bazarda inhisarçı mövqedə olan idxalçıların qiymət üzərində oynamasıdır: “Hökumət gərək süni qiymət deyəndə idxal, istehsal inhisarçıları, məhz monopolislərin üzərində nəzarətçi formalaşdırsın. Bütün mağazalarda eyni yuyucu məhsul satıla bilər, ancaq bunu ölkəyə bir şəxs gətirir. Bunun üçün də ciddi nəzarət edilməli, insanların yoxsullaşdırılmasının qarşısı alınmalıdır”.
Onun sözlərinə görə, son zamanlar qiymət artımında bir stabilləşmə var: “Lakin bir məsələ də var ki, qiyməti xaricdə dəyişdikdən sonra məhsulun ölkəyə gəlib çatması bir neçə ay vaxt aparır. Bu da idxalçıların dərhal qiymət dəyişməsinə imkan vermir. Sən ucuz almısansa, ucuz, baha almısansa, baha satmalısan, amma sən baha aldıqdan sonra xaricdə ucuzlaşıbsa, dərhal ucuzlaşdırmısan. Çünki əlində baha məhsul olmuş olur. Yəni bunu xaricdə istehsal edənlər də qiyməti qaldırıb. Bu prosesdən sui-istifadə edilməməsi üçün nəzarət artmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
