Türkiyə bələdiyyələri qana boyandı

Tarix: 31.03.2014 / 10:39
Bölmə: Gündəm

Türkiyədə martın 30-da keçirilən bələdiyyə seçkiləri əvvəlkilərdən fərqli olaraq həm gərginliyi, həm də qanlı olaylarla diqqəti cəlb etdi. Hələ seçkilərdən əvvəl verilən rəsmi açıqlamalarda yerli idarəetmə orqanlarına keçirilən seçkilərə 52 milyon 695 min seçicinin qatılacağı bildirilirdi. Son məlumatlara görə, həmin şəxslərin heç də hamısı seçkilərə qatılmayıb. Lakin seçici fəallığı yüksək olub.
Ümumilikdə bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar ölkə üzrə 194 300 məntəqə yaradılıb. Onu da qeyd edək ki, Türkiyə hökuməti səsvermə prosesinə ziyan dəyməməsi üçün saatların bir saat irəli çəkilməsini bir gün təxirə salıb.
Seçkilərdə isə bəzi xoşagəlməz hallar baş verib. Məsələn, Şanlıurfada iki namizədin yaxınları səsvermə zamanı mübahisə ediblər. Nəticədə 1 polis bıçaqlanıb. Daha 3 nəfər isə ağır yaralanıb. Daha bir qaşıdurma Birəcik məntəqəsində baş verib. Burda isə 6 nəfər ağır yaralanıb. Lakin baş verən xoşagəlməz insidentlər təkcə bununla kifayətlənməyib. Belə ki, bələdiyyə seçkiləri zamanı ölənlər də olub. Məlumatlara görə, Hilvanda seçkilər zamanı 4 nəfər ölüb, 5 nəfər isə yaralanıb. Hatayda isə 2 nəfər ölüb, 9 nəfər yaralanıb. Qaziantepdə isə bir narkotik istifadəçisi 4 nəfəri bıçaqlayıb. Ciftlik kəndində isə muxtar seçkiləri zamanı baş vermiş insidentdə 9 nəfər yaralanıb.Şanlıurfanın digər qəsəbəsində də muxtar seçkiləri zamanı biri polis olmaqla 3 nəfər yaralanıb, 4 nəfər isə saxlanıb. Ümumiyyətlə isə seçkilər zamanı 8 nəfər insanın dünyasını dəyişdiyi bildirilir. Baş verənlərlə ilgili "Milliyət" qəzeti yazır ki, Türkiyədə martın 30-da keçirilən bələdiyyə seçkiləri qana boyandı. Hadisələrin qanlı məcrada inkişafının qarşısını almaq üçün jandarmalar hərəkətə keçib.
Türkiyə Sənaye və İş Adamları Assosiasiyası TÜSİAD-ın Vaşinqton təmsilçiliyinin direktoru Barış Ornarlı qeyd edir ki, Türkiyədə bələdiyyələrə seçkilər 11 ildir ölkəni idarə edən baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan hökuməti üçün test kimi qiymətləndirilir. O, ölkədə ciddi bir seçki atmosferinin olduğunu deyib: "İnsanlarla danışanda siyasi vəziyyətlə əlaqədar gərginliyin artdığını hiss edirsiniz. Bələdiyyələrə seçkilər həm iqtidar, həm də müxalifət partiyalarının nümayəndələrinə xalqa öz fikirləri və planlarını çatdırmaq üçün mühüm imkandır".
Barış Ornarlı nəticələrə görə iqtidarda olan Ədalət və İnkişaf Partiyasının xalq arasında hələ populyar olaraq qaldığını deyib, lakin əlavə edib ki, iqtidar və müxalifət partiyaları arasında səslərin nisbətinə diqqət yetirilməlidir. Ekspert ölkədə siyasi ab-havanın gərgin olduğu bir şəraitdə iş adamlarının Türkiyə iqtisadiyyatının durumu ilə bağlı narahatlıqlarını qeyd edib.
"Ərəb baharı"nın başladığı zaman Türkiyənin bir model kimi qəbul edildiyi dövrdən fərqli olaraq, hazırda daxili siyasi vəziyyətin gərgin olduğu və insan azadlıqlarının məhdudlaşdırıldığı ölkənin nümunə ola biləcəyi ilə bağlı suallar verilir. Barış Ornarlının fikrincə, Türkiyənin model olub-olmaması sualında əsas məsələ ölkənin demokratik dəyərlər və insan hüquqları prinsiplərinə sadiq qalıb-qalmaması ilə əlaqədardır: "Mən hesab edirəm ki, ərəb dünyasında insanlar Türkiyənin o dəyərlərinə model olaraq baxır. Türkiyədə azadlıqların pozulması ilə bağlı hadisələr ölkənin xaricdə imicinə mənfi təsir edib".
Barış Ornarlı bunun həm Türkiyənin müttəfiqləri olduğu Qərb ölkələrində, həm də Türkiyənin nüfuzunu artırmaq istədiyi bölgələrdə baş verdiyini qeyd edib.Ekspertin fikrincə, seçkilər Rəcəb Tayyib Ərdoğanın siyasi prioritetlərinin müəyyənləşməsi baxımından həlledici əhəmiyyətə malikdir. O, seçkilərin nəticələrinin sonrakı mərhələdə siyasi qərarların verilməsində böyük əhəmiyyət kəsb edəcəyini deyib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə İstanbulun Üsküdar rayonunda yerləşən seçki məntəqələrindən birində səs verdikdən sonra mediaya açıqlamasında seçkilərdən razılıq ifadə edib: "Vətəndaşlarımız səsvermələrdə aktiv iştirak edib. Seçkilərin millətimiz üçün xeyirli olacağına ümid edirəm".
Seçkilərdə səs verən Türkiyə Prezidenti Abdulla Gül jurnalistlərə açıqlamasında nəticələrin millətin iradəsi olduğunu deyib: "Seçkinin nəticələrinə hər kəs hörmətlə yanaşmalıdır. Bütün vətəndaşlarım buna inansın ki, dövlətimiz güclüdür, dövlətimizin bütün qurumları da güclüdür. Qarşılaşdığımız bütün sıxıntılar, problemlər əsas qanunlar, hüquq dövləti nizamı çərçivəsində həll edilir və Türkiyə güclü bir şəkildə yoluna davam edir".
A.Gül Türkiyə vətəndaşlarına dövlətə, millətə güvənmələrini və gələcəyə ümidlə baxmalarını tövsiyə edib: "Bu gün çoxpartiyalı sistemdə demokratiyanın ən gözəl günlərindən birini bərabər yaşayırıq".
Seçkilərə az qalmış internetə qoyulan qadağa isə hələ də narazılıq yaradır. Belə ki, Türkiyə İnzibati Məhkəməsi tərəfindən "Twitter" şəbəkəsi üzərindən qadağa götürüldükdən bir gün sonra Türkiyə hökuməti "YouTube" videoportalına girişi bağlayıb. Türkiyə Telekommunikasiya İdarəsinə əsasən, işin hüquqi araşdırılmasından və texniki analizdən sonra sayta qarşı inzibati tədbirlər tətbiq edilib. Onu da xatırladaq ki, ötən il dekabrın 17-də aparılmış həbs əməliyyatlarından sonra ABŞ-ın Pensilvaniya ştatında mənzillənmiş və dünyanın hər yerinə yayılmış, hörümçək toruna bənzər yarımgizli şəbəkəni idarə edən Fətullah Gülənlə onun keçmiş müridi Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında açıq müstəviyə keçən qarşıdurmanın seçkilərdən sonra daha da dərinləşməsi gözlənir. Bundan əvvəl Ərdoğan vəd edib ki, əgər partiyası bu seçkiləri də udsa, o zaman fətullahçıların hinlərinə girib onları darmadağın etmək üçün əməliyyata başlayacaq. Belə bir mübarizənin isə başlanması qaçılmaz sayılır.