Məhəmməd Əsədullazadə: “Fikrimcə, Donald Tuskun münaqişənin həllini Paşinyanın nəzərinə çatdırması məhz buna əsaslanır”
“Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasındakı mövcud status-kvonun saxlanması uzun müddət davam edə bilməz”. Bunu Avropa İttifaqı (Aİ) Şurasının prezidenti Donald Tusk Brüsseldə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşdən sonra keçirdiyi birgə mətbuat konfransında bəyan edib.
Bununla belə, D.Tusk qeyd edib ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə aparılan sülh danışıqları ümid doğurur. Onun sözlərinə görə, Qarabağdakı mövcud status-kvo qəbuledilməzdir: “Danışıqlar prosesi və münaqişə tərəflərinin təmasları ümid yaradır. Ermənistan və Azərbaycan liderlərinin son kontaktları məni ruhlandırıb. Əminik ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasındakı mövcud status-kvonun saxlanması uzun müddət davam edə bilməz. Beynəlxalq hüquqa uyğun siyasi həll variantının tapılması vacibdir. Aİ status-kvonun davamlı olmamasına inanır. Münaqişənin hərbi yolla həlli yoxdur və beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq siyasi həllini tapmalıdır”.
D.Tusk onu da qeyd edib ki, Avropa İttifaqı ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin Dağlıq Qarabağ münaqişənin həlli yönündə fəaliyyətini tamamilə dəstəkləyir: “Əhalinin sülhə hazırlanması həllə doğru vacib addımdır və biz bunu dəstəkləməyə hazırıq”.
Kimin nə deməsindən asılı olmayaraq, reallıq ondan ibarətdir ki, status-kvonun dəyişməməsində maraqlı olan tərəf məhz Ermənistandır. Çünki Ermənistan işğal olunmuş ərazilərin azad olunmasını istəmir. Təəssüflər olsun ki, beynəlxalq təşkilatlar və bu qurumları təmsil edən şəxslər bunu etiraf etmək əvəzinə, ümumi yanaşmalar sərgiləyirlər. Halbuki, status-kvonun dəyişməməsində maraqlı olan tərəf konkret göstərilsə, o zaman belə çağırışlar müsbət effekt verə bilər. Bütün hallarda, Aİ sədrinin açıqlamasını ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə buna bir neçə kontekstdən yanaşdı: “Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın Avropaya səfəri qoca qitədən maliyyə yardımı ummaqdan ibarətdir. Paşinyan çalışır ki, Avropa ilə siyasi-iqtisadi əməkdaşlığı yüksək səviyyəyə qaldırsın. Ancaq Ermənistanın buna hazır olması üçün ilk növbədə işğal faktorunu aradan qaldırmalıdır. Yalnız o halda Avropadakı qurumlar Ermənistana maliyyə yardımı göstərməkdə maraqlı olacaqlar. Paşinyana Avropa ona görə dəstək verib ki, mövcud problemlərlə bağlı kardinal dəyişikliklər edib onların həlli istiqamətində çalışsın. Amma Paşinyan Avropanın gözləntilərini doğrultmayıb. O bunun əksinə olaraq tam fərqli, problemləri dərinləşdirən siyasət ortaya qoyub. Brüsseldə keçirilən görüşlərdə Paşinyana problemlərin həlli xatırladıldı. Hesab edirəm ki, bunun başında Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli durur. Necə deyərlər, Avropa deyir ki, münaqişəni həll et, ondan sonra iqtisadi yardım göstərək. Fikrimcə, D.Tuskun münaqişənin həllini Paşinyanın nəzərinə çatdırması məhz buna əsaslanır. Avropa İttifaqı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir. Xalqların müqəddəratı prinsipi üzərində dayanmır artıq. O üzdən, Paşinyandan bağlı qapılar arxasında tələb edilir ki, Qarabağ münaqişəsini həll et. Belə olmasa, ölkəsinin demokratik və iqtisadi inkişafı olmayacaq. Hazırkı siyasi prosesdə Paşinyan çıxılmaz vəziyyətdədir. Avropa rəsmiləri yaxşı bilirlər ki, mövcud status-kvo regionda Aİ-nin geosiyasi maraqlarının qarşısını alır. Ona görə də belə çağırışlar səslənir”.
Vidadi ORDAHALLI
