Sahib Məmmədov: “Görünən odur ki, bizə qarşı subyektivliyə yol verilib”
Məlum olduğu kimi, erməni KİV-ləri “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramı üzrə 6 ölkə arsındakı demokratik islahatların gedişi ilə bağlı “nəticələri” açıqlayıblar. Göstəricilərin Brüsseldə fəaliyyət göstərən bir qurum tərəfindən hazırlandığı bildirilir. Litvanın Avropa İttifaqındakı nümayəndəsi Anastasiya İsmayılovnaya istinadən bildirilir ki, demokratik proseslərin gedişi ilə bağlı ən pis vəziyyət Belarus və Azərbaycandadır.
Hesabat iki istiqaməti əhatə edir. Birincidə AB ilə yaxınlaşma səviyyəsi və beynəlxalq standartların ölkələr tərəfindən qəbulu göstərilir. Hesabata əsasən, burada lider mövqedə 0.73 faiz göstərici ilə Ukraynadır. Onun ardınca isə Ermənistan gəlir (0.66), Azərbaycan isə 0.56 faizlə qiymətləndirilib. Həmin hesabatda dayanıqlı inkişaf səviyyəsinə görə Azərbaycan birinci yerdə qərarlaşıb.
İkinci qiymətləndirmə meyarı isə ölkələrin AB ilə nə dərəcədə yaxın olması əsasında müəyyənləşib. Söhbət hökumətlər arasındakı əlaqələrin səviyyəsindən gedir. Burada birinci yerdə Gürcüstan qərarlaşıb. Ermənistana 0.50, Azərbaycana isə 0.47 bal verilib. Göründüyü kimi, bu indeksdə də Ermənistan Azərbaycanı guya üstələyib.
Ancaq prosesləri dərindən analiz edəndə məlum olur ki, tərəflərin əməkdaşlıq və perspektivlərinin dəyərləndirilməsi prosesi özü, əslində, çoxlu açıq sual yaradan, qeyri-şəffaf bir prosesdir. Çünki dəyərləndirmə bu istiqamətdə ixtisaslaşmış ekspert qrupları və ya onların tərtib etdikləri sistem üzrə deyil, bu ölkələrın vətəndaş cəmiyyətlərinin qeyri-səhih məlumatları əsasında tərtib edilir. Bu dəyərləndirmələri həm də ona görə qərəzli adlandırmaq olar ki, bir ölkənin vətəndaş cəmiyyətinin kiçik və ya, ümumiyyətlə, mövcud olmayan iştirakçılığı zamanı o ölkənin dəyərləndirməsini eyni regiondan olan qonşu ölkələrin vətəndaş cəmiyyətlərinin məlumatları formalaşdırır. Bu da, istər-istəməz, ölkə barəsində qərəzli rəyin formalaşmasına zəmin yaradır.
Məsələyə bu məntiqlə yanaşdıqda, onda bizimlə bağlı məlumat qonşu ölkələr olan Gürcüstan və Ermənistandakı QHT-lər vasitəsilə toplana bilər. O da məlumdur ki, Azərbaycanda bir çox QHT Avropa institutları ilə yaxından əməkdaşlıq edir. Bəs həmin QHT-lərin bu hesabatdan xəbəri varmı? Xəbərləri yoxdursa, hansı səbəbdən Azərbaycan üçün taleyüklü əhəmiyyət kəsb edən bu məsələdə passivlik göstərirlər? Bütün bu mühüm suallara aydınlıq gətirmək üçün məlum sahə üzrə ixtisaslaşan QHT-lərin münasibətini öyrənməyə çalışdıq.
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən hüquq müdafiəçisi Sahib Məmmədovun fikrincə, hesabatın belə tərtib olunmasını Azərbaycan QHT-lərinin passiv fəaliyyəti ilə əlaqələndirmək doğru olmaz: “Düşünmürəm ki, məsələnin kökündə bu amil dayanır. QHT-lər bununla bağlı lazımi informasiyanı onlara verirlər. “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramına 6 ölkə qoşulub. Bunlardan 3-ü – Gürcüstan, Moldova və Ukrayna Avropa İttifaqı ilə assosiativ sazişi imzalayıb. Sözügedən sazişə görə hesabatda həmin ölkələrin göstəriciləri üstün mövqedədir. Ermənistanın bu məsələdə ön yerdə olması səhv yanaşmadır. Ən azından, imzalanan sənədlərin sayına baxsaq görərik ki, Azərbaycan Ermənistandan öndədir. Belə olan halda, Ermənistana xüsusi yerin verilməsi obyektivliyə söykənmir. Bu məsələdə, əslində, Azərbaycan ön mövqedədir. Ona görə ki, biz readmissiya müqaviləsi bağlamışıq, vizaların asanlaşdırılması müqaviləsini bağladıq. Eyni zamanda, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında ikitərəfli sazişin bağlanması ilə bağlı intensiv müzakirələr gedir. O baxımdan, biz həm Belarusdan, həm də Ermənistandan öndəyik. Ermənistanda Sarkisyanın dövründə bəzi irəliləyişlər olsa da, sonra onlar bu məsələdə yerində saydılar. Hesab edirəm ki, hesabatda, ən azından, Azərbaycan dördüncü yerdə olmalı idi. Ancaq görünən odur ki, bizə qarşı subyektivliyə yol verilib”.
Vidadi ORDAHALLI
