Ermənistanda baş verən son proseslərin təhlili burada yeni maraqlı olayların cərəyan etməkdə olduğunu üzə çıxarır. Belə görünür ki, yaranmış vəziyyətdə bir vaxtlar hakimiyyətdən devrilən eks-prezident Levon Ter-Petrosyanın yenidən hakimiyyətə qayıdışı da reallaşa bilər. Hətta onun gələn il Nikol Paşinyanın vasitəsilə yenidən prezident kürsüsünü tuta biləcəyi də istisnalıq təşkil etmir. Buna mane ola biləcək qüvvələr isə yenə Nikol Paşinyan vasitəsilə indidən sıradan çıxarılır. Söhbət konkret olaraq “Qarabağ klanı”ndan gedir.
Artıq bu klanın təmsilçiləri olan Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryan, sabiq müdafiə naziri Seyran Ohanyan, keçmiş baş nazirin müavini Armen Qevorkyan və KTMT-nin sabiq baş katibi Yuri Xaçaturova qarşı açılan cinayət işi üzrə aparılan ilkin istintaq prosesi başa çatıb. Ermənistanın Xüsusi İstintaq Xidməti bildirir ki, istintaq nəticəsində əldə olunan dəlillər adı çəkilən şəxslərə qarşı iddianamənin hazırlanması və cinayət işinin məhkəməyə ötürülməsi üçün kifayət edir. Xatırladaq ki, Köçəryan, Ohanyan və Xaçaturov 2008-ci ilin martın 1-də ölkədə keçirilən etiraz aksiyalarının dağıdılması zamanı 10 nəfərin ölümü və Ermənistanın konstitusiya quruluşunu devirmək cəhdi ilə əlaqədar açılan cinayət işi çərçivəsində ittiham olunurlar. Armen Qevorkyan isə küllü miqdarda rüşvət almaqda, çirkli pulların yuyulmasında, konstitusiya quruluşunu devirmək cəhdində iştirakda və 1 mart hadisələrilə bağlı ədalət mühakiməsinə əngəl törətməkdə ittiham olunur. Sabiq prezident Serj Sarksiyanın da həbsi artıq zaman məsələsi sayılır.
“Qarabağ klanı”nın maliyyə dayaqaları da sıradan çıxarılır. Məsələn, artıq məlumdur ki, Milli Təhlükəsizlik Xidməti Ermənistanın Köçəryanın böyük oğlu Sedrak Köçəryana qarşı ittiham irəli sürüb. O, xüsusilə böyük həcmdə vergidən yayınmada və cinayətkar yolla əldə edilən gəlirlərin leqallaşdırılmasında günahlandırılır. Qətimkan tədbiri olaraq ondan ölkəni tərk etməmək haqda iltizam alınıb. İstintaq davam edir.
Milli Təhlükəsizlik Xidməti bəyan edir ki, istintaq zamanı Sedrak Köçəryanın təqsirli olmasına dair sübutlar əldə edilib. O, cinayətkar fəaliyyətin təşəbbüskarı və rəhbəri olmaqda günahlandırılır. Söhbət ona məxsus olan müəssisəllərdən birinin fəaliyyəti zamanı iri həcmdə vergidən yayınmasından gedir. Məlumatda deyilir ki, daha sonra bir sıra bank əməliyyatları və maxinasiyaları vasitəsilə Köçəryan öz gəlirlərini qanuniləşdirmək və onların yaranma mənbəyini gizlətmək istəyib. Məsələn, öz müəssisələrinin birinə üçüncü şəxs tərəfindən bəxşiş verilən 5 milyon 300 min dolları Sedrak Köçəryan borcun ödənilməsi kimi qeydə alıb. İki ödəniş vasitəsilə o, bu pulları borc öhdəliyinin qapadılması adı ilə öz hesablarına köçürüb. Balansa saxta məlumatlar daxil edərək gənc biznesmen 1,9 milyon dollar həcmində vergidən yayınmağa müvəffəq olub. Sedrak özü bütün ittihamları saxta adlandırıb. Biznesmen baş verənləri hakimiyyət, əsasən də baş nazir Paşinyan tərəfindən ailəsinə qarşı əsassız hücum kimi dəyərləndirir: “Nikol Paşinyan çoxdan, hələ jurnalistika fəaliyyəti dövründən diqqətini bizim ailəmiz üzərində cəmləmişdi… Deputat olduğu zaman da o, fürsəti əldən vermirdi və ardıcıl olaraq bizi şərləməyə, ailəmizin təmiz adını, ləyaqətini ləkələməyə çalışırdı, hətta atam artıq uzun zamandan bəri heç bir dövlət vəzifəsi tutmadığı vaxtlarda belə… Ailəmiz haqda Nikol və onun yoldaşlarının saxta və yalan şaiyələrin yayılması üçün yararlandıqları əsas texnologiya həddən artıq primitivdir”.
Robert Köçəryanın özü də həbsini siyasi sifariş hesab edir. Erməni mediası isə yazır ki, Köçəryan, əslində Levon Ter-Petrosyanın istəyi əsasında sıradan çıxarılır. Diqqət ona yönəldilir ki, Nikol Paşinyan 2008-ci il prezident seçkilərində o zaman prezidentliyə namizəd Levon Ter-Petrosyanın maraqlarının təmsilçisi idi. O, seçki nəticələri elan ediləndən sonra başlanan etiraz aksiyalarında fəal iştirak edirdi. 1 mart hadisələrindən, nümayiş dağıdılan zaman 10 nəfər həlak olandan sonra müxalifətçi iğtişaşların təşkilində ittiham olunduğu üçün bir il dörd ay gizlənməli oldu. 2010-cu il iyulun 1-də Paşinyan könüllü şəkildə prokurorluğa gəldi və yeddi il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi. Bir il on bir aydan sonra Ermənistanın müstəqilliyinin 20 illiyi münasibətilə elan olunan amnistiyaya düşdü. Hüquq müdafiəçiləri hesab edirlər ki, hakimiyyət beynəlxalq strukturların təzyiqi altında bu addımı atmağa məcbur olmuşdu. Hakimiyyətə gələndən sonra Paşinyan bütün bunların qisasını alıb və bu prosesdə ona Ter-Petrosyanın da yardım etdiyi vurğulanır.
Hazırda Ter-Petrosyana yaxın adamlar hakimiyyətdə yüksək vəzifələrə təyin olunurlar. Ter-Petrosyanın adamları sayılan Tiqran Akopyan və Vladimir Karapetyanın vəzifəyə təyin edilməsi də bunu təsdiqidir. Hakimiyyətə yaxın çevrələr bildirir ki, Ermənistan baş nazirinin xarici siyasət sahəsində əsas müşaviri Ter-Petrosyandır. Adının açıqlanmasını istəmyən hakimiyyətdəki mənbə bu xüsusda bildirir: “Bildiyimizə görə, Nikol Paşinyan gün ərzində “Baba” (Ter-Petrosyanı nəzərdə tuturlar) ilə konkret saatlarda telefonla məsləhətləşir. Robert Köçəryanın oyundan tez çıxarılması ideyasını ona Ter-Petrosyan verib”. Son zamanlar Ermənistanın ilk prezidentinin İrəvandakı xarici səfirlərlə görüşlərinin intensivləşdiyi də deyilir. Qeyd olunduuğ kimi Nikol Paşinyanın əsas kadr bazasını levonçuların təşkil etdiyi də sirr deyil. Belə bir vaxtda baş nazir konstitusiyada islahat aparılacağını yenidən bəyan edib. Bu məsələ Ermənistan parlamentində müxalifət rolunda çıxış edən İşıqlı Ermənistan Partiyasının sədri, deputat Edmon Marukyan tərəfindən bu yaxınlarda yenə səslənib. O, əsas qanuna dəyişikliklərlə bağlı layihə hazırladığını bildirib. Müxalifət lideri deyib ki, baş nazir “supermen” deyil. Edmon Marukyan baş nazirin səlahiyyətlərinin azaldılmasını söyləyib. Erməni Milli Konqresi Partiyası isə cari il ərzində yarı-prezident idarəetmə sisteminə qayıtmaq məsələsi ilə bağlı konstitusiya referendumunun keçirilməsini təklif edib. Məhz bu fonda konstitusiyanın dəyişməsi və yeni prezident seçkilərinin keçrilməsi gözlənilir. Yeni prezident qismində isə Ter-Petrosyanı görmək istəyənlərdən biri də Paşinyan özüdür.
Tahir TAĞIYEV
