İlham Şaban: “Azərbaycan Avropanın enerji təminatı və təhlükəsizliyi məsələsinə ehtimal olunan ölkədən real təsir imkanları olan ölkəyə çevrilir”
Fevralın 20-də Bakıda keçiriləcək "Cənub Qaz Dəhlizi" Məşvərət Şurasının 5-ci iclasının yekunu üzrə imzalanması nəzərdə tutulan bəyannamənin layihəsində Azərbaycanın önəmli ölkə olması əks edilən ciddi müddəalar yer alıb.
Sənəddə bildirilir ki, "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinin həyata keçirilməsində əhəmiyyətli tərəqqiyə nail olunacaq: "Biz 2020-ci ilə Avropaya təbii qazın çatdırılmasını təmin etmək məqsədilə layihənin vaxtında yekunlaşması üçün səy göstərməyə davam edəcəyik. "Cənub Qaz Dəhlizi"nin bütün digər seqmentləri başa çatmağa yaxındır və ilk qaz İtaliyaya 2020-ci ildə çatdırılmalıdır".
Bəyannamədə Gürcüstan, Türkiyə və Avropaya rəqabətqabiliyyətli və əlverişli enerji resurslarının təhlükəsiz və davamlı tədarükünün təmin edilməsi üzrə səylərin reallaşdırılmasında Azərbaycanın "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsində aparıcı oyunçu kimi strateji rolu vurğulanır. Sənəddə Azərbaycanın və beynəlxalq energetika şirkətlərinin, o cümlədən Avropanın özünün də "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinə investisiyaları yüksək qiymətləndirilir: "Biz Azərbaycanın və investisiya şirkətlərinin tədarükün davam etdirilməsi və "Cənub Qaz Dəhlizi"nin mümkün genişləndirilməsi üçün "Abşeron", "Ümid-Babək", "Qarabağ", "Əşrəfi", "Dan Ulduzu", "Şahdəniz-3" və digər yataqların işlənməsi kimi layihələrin inkişafına kömək etmək barədə qərarlarını alqışlayırıq".
Bəyannamə layihəsində, həmçinin, potensial əlavə yeni qaz tədarükçülərinin gələcəkdə Avropaya və digər ölkələrə təbii qaz nəqlinin şaxələndirilməsi üçün "Cənub Qaz Dəhlizi"ndən istifadəyə maraq göstərməsi alqışlanır, Avropaya əlavə qaz tədarükü ilə bağlı müzakirələrə dəstək ifadə olunur.
Birgə bəyannamənin Azərbaycan, Albaniya, Bosniya və Herseqovina, Bolqarıstan, Gürcüstan, Yunanıstan, İtaliya, Türkiyə, Xorvatiya, Monteneqro, Rumıniya, San-Marino, Böyük Britaniya, ABŞ və Avropa İttifaqı nümayəndələri tərəfindən imzalanacağı nəzərdə tutulur.
Göründüyü kimi, bəyannamənin layihəsində indiyə qədər görülən işlər və bundan sonrakı perspektivlərə geniş toxunulub. Bütün bunlar ölkəmizin Avropanın qaz təchizatında ölkəmizin önəminin artması baxımından nə kimi əhəmiyyətə malikdir?
Enerji məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, "Cənub Qaz Dəhlizi" Məşvərət Şurasının sayca 5-ci iclasından gözləntilər böyükdür: “2019-cu ilin 20 fefralında Bakı şəhərində keçiriləcək iclas sayca 5-cidir. Bu görüş onunla yadda qalacaq ki, bundan əvvəl keçirilən 4 görüşün hamısı layihənin tikinti, layihələndirmə mərhələsinə təsadüf edirdi. 2019-cu il isə artıq layihənin bazarlara çatdırılması və onun nəticələrinin əldə olunmasına təsadüf edir. Ən vacib olan etaplar da bundan sonra başlayır. Burada, həmçinin, layihəyə yeni iştirakçıların qoşula biləcəyi də müzakirə mövzusu ola bilər. Yəni artıq "Cənub Qaz Dəhlizi" layihə mərhələsindən özünün istismar mərhələsinə qədəm qoyur. Bu isə Azərbaycanın və onun layihədəki tərəfdaşı olan ölkələrin uğurunun bir göstəricisi sayıla bilər. Bəyannamədə bu detallara toxunulması da təbiidir. Çünki ortada real olan mənzərə orada öz əksini tapıb. Sənəddəki detallardan eyni zamanda görünür ki, Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində hansı önəmli rolu oynayır. Bu səbəbdən də 5-ci görüş Azərbaycan qazından yararlanacaq ölkələr üçün bir dönüş nöqtəsi olacaq. Məhz bu görüşdə ən incə detallar belə yerinə oturdulacaq. Burada həm də bir mesaj veriləcək ki, mif kimi görünən bir layihə artıq reallığa çevrilib. Təbii ki, həmin görüş, eyni zamanda, layihədə yer almayan, lakin meyl göstərən ölkələrə də qapıların açıq olduğu ilə bağlı mesajın verilməsi baxımından önəmli olacaq. Bəyannamədəki müddəalardan da görünür ki, "Cənub Qaz Dəhlizi" ilə bağlı əldə olunan nəticələrin davamlı olacağı hədəflənir. Yeni yataqların işlənməsi kimi perspektivlərin olduğu vurğulanırsa, deməli, biz meqalayihənin daha da genişlənəcəyinin şahidi olacağıq. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, artıq Azərbaycan Avropanın enerji təminatı və təhlükəsizliyi məsələsinə ehtimal olunan ölkədən real təsir imkanları olan ölkəyə çevrilir. Bu da olduqca ciddi məqam sahibi olmaq anlamına gəlir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
