Qabil Hüseynli: “Faktiki olaraq, ABŞ həmin regionu Rusiya ilə İranın nəzarətinə buraxmış olacaq” Zərdüşt Əlizadə: “Görünür, oynanılan faciə məzhəkəsində elə bir pərdə gəlib çatıb ki, Amerika qoşunlarının Suriyadan çıxacağını elan etmək lazım gəlib”
ABŞ hərbçilərini Suriya ərazisindən çıxarmağa başlayıb. Bu barədə Ağ Ev açıqlama yayıb. Məlumata əsasən, ABŞ hərbi qüvvələri 60-100 gün arasında tamamilə Suriyadan çıxarılacaq.
Qeyd edək ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp gözlənilməz açıqlama verib. Ağ Ev rəhbəri Suriyada İŞİD-i məğlub etdiklərini bildirib. Bu barədə o, “Tvitter”də yazıb: “Prezidentliyim dövründə Suriyada qalmağımızın yeganə səbəbi olan İŞİD-i məğlub etdik”. Amerika mətbuatı ABŞ ordusunun Suriyadakı 2 min əsgəri tamamilə geri çəkəcəyini də yazıb.
ABŞ Suriyanı niyə tərk edir və onların həmin ölkədə missiyasını doğrudanmı bitmiş saymaq olar?
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ABŞ bu addımı ilə bölgədə Rusiya və İranın ekspansionist siyasət yürütməsinə tam şərait yaratmış olacaq: “Düzü, mənim bu məlumatlara inanmağım gəlmir, amma ABŞ rəsmi bəyanat yayıbsa, Tramp məsələyə münasibət bildiribsə, demək ki, yalan deyil. ABŞ uzun illərdir kənar ölkələrdə özündən sonra xarabalıqlar qoyub getməyə alışıb. İraqa girdi, orada rejim dəyişikliyi həyata keçirdi, sonra isə Barak Obama hakimiyyətə gələn kimi həmin ölkənin problemlərini həll etmədən 60 minlik ordunu oradan çıxardı. Nəticədə orada vətəndaş müharibəsi başladı, vəziyyət daha da dramatik hal aldı. İndi də Suriyada həmin addımını təkrar edir. Orada 20-dən artıq ölkənin iştirakı ilə böyük koalisiya yaratdı, sonra oranı yarımçıq tərk edir. Bəli, İŞİD-lə mübarizə apardı, amma bununla Suriyanın problemi bitdimi? Hazırda Suriyada vətəndaş müharibəsi qalıb, davam edir. Həmin ölkə tamamilə xarabazarlıqlar içərisindədir. Demək istədiyim budur ki, ABŞ-ın oradakı missiyası bitməyib. Tramp Obamanı İraqdan ordunu tez çıxarmaqda suçlasa da, özü onun yolunu gedir. Yaxın Şərq hər zaman ABŞ-ın təsiri altında olub. Həmin regionun zəngin təbii ehtiyatlarına nəzarəti də ABŞ həyata keçirib. Faktiki olaraq, ABŞ həmin regionu Rusiya ilə İranın nəzarətinə buraxmış olacaq. Dünənə qədər ABŞ İrana ultimativ formada İraqdan və Suriyadan çıxmağı tələb edirdisə, bu gün özü ona şərait yaradır. Bir sözlə, ABŞ-ın geopolitik marağına xələl gətirəcək bir addımdır”.
Digər politoloq Zərdüşt Əlizadə isə hesab edir ki, ABŞ-ın öz hərbi qüvvələrini Suriyadan çıxarmaq barədə anonsu siyasi gedişdən başqa bir şey deyil: “Əvvəla Amerika çox zaman deyir ki, mən “gedirəm”. Fərz edək, Amerika Əfqanıstandan iki-üç dəfə “gedib”, ancaq indiyə qədər ABŞ ordusu orada qalır. Guya İraqdan da “gedir”, lakin orada xeyli Amerika qoşunu qalır.
Amerika qoşunları Suriya hökumətinin dəvəti olmadan oraya gəlib və ölkə ərazisinin üçdə birinə nəzarət edir. Görünür, oynanılan faciə məzhəkəsində elə bir pərdə gəlib çatıb ki, Amerika qoşunlarının Suriyadan çıxacağını elan etmək lazım gəlib. Bu, bir siyasi gedişdir.
Hazırda Suriyanın hökumət qüvvələri ölkə ərazisinin yalnız yetmiş faizinə nəzarət edir. Ərazilərin qalan hissəsi isə Türkiyə, Rusiya, ABŞ, İran qüvvələrinin, onlara bağlı birliklərin nəzarəti altındadır.
Suriyada həqiqətən olduqca ağır, mürəkkəb vəziyyət davam etməkdədir. Həmin ölkədə hərbi mövcudluğu olan dövlətlər proseslərin məhz öz maraqlarına uyğun şəkildə getməsini istəyirlər. Bu isə real deyil. Ümumiyyətlə, Suriyada elə bir vəziyyət yaranıb ki, yaxın illərdə oradakı böhranın siyasi həlli mümkün görünmür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
