Gürcüstanın Avropa İttifaqına üzvlük prosesi Tiflis ilə Brüssel arasında getdikcə daha da soyuqlaşan münasibətlər fonunda, demək olar ki, dayanıb. Avropa İttifaqı Gürcüstanı demokratik tərəqqi prosesində geriləmədə və Rusiyayönlü siyasət yürütməkdə günahlandırır. Tiflis isə qurumu onun daxili işlərinə müdaxilədə ittiham edir, Gürcüstanın Avropa mənsubiyyətinə sadiq qaldığını bildirir. Amma Qərbdən Gürcüstanın ünvanına yönəlik ittihamlar daha radikal xarakter alır. Bu kontekstdə Tiflis Avropa İttifaqını Gürcüstandakı radikal və ekstremist qüvvələri maliyyələşdirməkdə ittiham edir. Beləliklə, tərəflər arasında ziddiyyətlər daha da kəskinləşir.
Hətta iş o yerə çatıb ki, Gürcüstanın yanaşmasına əsasən, indiki şərtlər daxilində ölkənin Avropa İttifaqına qoşulmaması daha faydalı ola bilər. Tiflis vurğulayır ki, üzvlüyün təxirə salınması Gürcüstanın ən azından müstəqil qərarlar qəbul etmək azadlığını qoruyub saxlayacaq. Düzdür, ölkənin Avropa İttifaqından birbaşa imtina etməsi də mümkün deyil. Birincisi, Gürcüstan Konstitusiyasının 78-ci maddəsi hakimiyyət orqanlarını Gürcüstanın Avropa İttifaqına və Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatına tam inteqrasiyasını təmin etmək üçün öz səlahiyyətləri daxilində bütün tədbirləri görməsini məcburiyyət halına gətirir. Bundan əlavə, ictimai rəy sorğuları da göstərir ki, hətta hakim “Gürcü Arzusu” Partiyasının tərəfdarları arasında əksəriyyət ölkənin Avropa İttifaqına qoşulmasını dəstəkləyir. Amma Avropa İttifaqı faktiki olaraq Gürcüstanın daxili işlərinə müdaxilə etməyə, onun xarici siyasət kursuna yön verməyə çalışır. Tiflisin buna qarşı mövqeyi tərəflər arasında ziddiyyəti daha da dərinləşdirir. Bu şəraitdə Avropa İttifaqının Gürcüstan hakimiyyətinin radikal və ekstremist hesab etdiyi qüvvələri maliyyələşdirməsi Tiflisin səbr kasasını daha sürətlə daşdırır. Gürcüstan parlamentinin spikeri Şalva Papuaşvili qeyd edir: “Avropa İttifaqı, əvvəlki mənfi təcrübələrə baxmayaraq, Gürcüstandakı radikal və ekstremist qüvvələri maliyyələşdirməyə davam edir. Bu tip maliyyələşdirmənin davam etməsi Gürcüstanda radikalizmə dəstək göstərir. Avropa pulları ekstremistlərin maliyyələşdirilməsinə xərclənəndə, faşist şüarlarının müəllifləri Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdiriləndə, bu, Gürcüstanda ekstremizmi, radikalizmi və faşizmi təşviq edir. Brüsselin Gürcüstanla bağlı öz siyasi gündəliyi var və gürcü cəmiyyətinin mövqeyi nəzərə alınmır. Onların konkret gündəliyi Gürcüstanın sabitliyini pozmaqdır”. Gürcüstan hakimiyyətinin Avropa İttifaqından yeni narazılığına səbəb gürcü musiqiçisi Aleksandr Kordzaya ilə bağlıdır. 2024-cü ilin dekabr ayında o, “Gürcü Arzusu” partiyasına qarşı etiraz şüarı əsasında yazılmış “Anti-Georgian Dream Anthem” mahnısını yazıb. Bu musiqi əsəri ovaxtkı etirazlarda geniş yayıldı və etiraz hərəkatının musiqi simvollarından birinə çevrildi. İndi onun keçirəcəyi konserti maliyyələşdirmək üçün Avropa İttifaqı müvafiq addımlar atır. Sözügedən konsert sentyabrın sonunda Danimarka Mədəniyyət İnstitutu və İncəsənət Evi tərəfindən Avropa İttifaqının dəstəyi ilə təşkil olunacaq. Papuaşviliyə görə, bir milyondan çox gürcü vətəndaşını təhqir edən bir şəxsin konsertinin Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilməsi elə ekstremizm və faşizmə dəstəkdir. Bununla yanaşı, Tbilisi ilə Avropa İttifaqı arasında QHT-lərin maliyyələşdirilməsi məsələsi ətrafında da ziddiyyət dərinləşir. Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze qeyd edir: “QHT-lər xarici siyasi müdaxilə məqsədilə uydurulmuş süni bir fenomendir. QHT-nin yeganə məqsədi bir dövlətin digərinin işlərinə müdaxiləsi ola bilər. Məhz buna görə də bir vaxtlar QHT-lər icad edilib. Yüz il əvvəl QHT-lər mövcud deyildi. Sonra onlar icad edildi və xarici müdaxilənin əsas vasitəsi kimi istifadə olundu. Biz bu cür nümunələri Gürcüstanda dəfələrlə görmüşük. Buna görə də, belə strukturların maliyyələşdirilməsi səhvdir. O səbəbdən də Gürcüstanın qrant idarəetmə agentliyi ilin sonuna qədər bağlanacaq”. Son illərdə Gürcüstan hökuməti ilə QHT-lər arasında münasibətlər pisləşib. Hökumət bir neçə böyük QHT-ni xarici maraqları güdməkdə və ölkədəki siyasi prosesləri maliyyələşdirməkdə ittiham edib. Digər addımlarla yanaşı, bunun qarşısını almaq üçün “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanun qəbul edilib. Qanuna əsasən, illik gəliri əsasən xarici mənbələrdən gələn QHT-lər və media qurumları xüsusi reyestrdə qeydiyyatdan keçməli və maliyyə bəyannamələri təqdim etməlidirlər. Hazırda reyestrdə 385 təşkilat qeydiyyatdan keçib. Bundan əlavə, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Bürosu QHT-ləri seçkiqabağı məqsədləri olan qurumlar kimi tanımaq və onların hesabatlarını siyasi partiyaların hesabatları ilə eyniləşdirmək hüququ əldə edib. Elə bu da həm QHT-lər, həm də Avropa İttifaqı tərəfindən sərt qarşıalnır. Brüssel əvvəlki kimi “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanunun ya ləğvini, ya da əsaslı şəkildə dəyişdirilməsini tələb edir. Bununla da Tiflis razılaşmır. Gürcüstan bəyan edir ki, ölkə Avropa dəyərlərinə sadiqdir və Brüsselin Tiflis üçün yaratdığı maneələr daha çox qurumun özünə zərər vurur.
Samirə SƏFƏROVA
