Məlumdur ki, Fransanın dirijorluğu ilə Qərb dünyası, eləcə də onların nəzarətində olan beynəlxalq təşkilatlar antiazərbaycan mövqeyində birləşiblər. Fransanın təhriki ilə ayrı-ayrı beynəlxalq təşkilatlarda Qarbağdan könüllü köçüb getmiş ermənilərin "problemləri" müzakirə olunur, hətta bəziləri qondarma ittihamlar əsasında Azərbaycana qarşı "sənədlər" də qəbul edir.
Hazırda Avropa Şurası və onun qol-qanadları da, BMT-nin bəzi təsisatları da, Aİ-nin bəzi təşkilatları da çalışırlar ki, Qarabağı öz xoşuna tərk etmiş ermənilərə "məcburi köçkün", "qaçqın" "statusu" verilsin. Təbii ki, bu da beynəlxalq qaydalara, konvensiyalara ziddir. Ermənilərə bu "statusların" verilməsinə qarşı çıxanlar da var. Məsələn, Avropa Şurası Nazirlər Komitəsinin sədri Kristianis Karinşin bildirib: "Qarabağı tərk etmiş “etnik ermənilərin mühacir, yoxsa qaçqın olduğunu aydınlaşdırmaq lazımdır”. Bu yanaşmanı inkişaf etdirmək – könüllü şəkildə bir ərazidən digərinə köçən insan miqrasiya edir, bunu “qaçqın” kimi təqdim etmək doğrudurmu? Misal kimi Ermənistandan xaricə köç edən əhalinin statistikasını göstərmək – on minlərlə insan hər il köç edir. Onlar da “qaçqındırmı”?".
"Azərbaycan ərazisini öz xoşuna tərk edən ermənilər miqrantdır, mühacirdir, onların "qaçqın" kimi qələmə verilməsi cəhdləri yolverilməzdir"
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə doktoru, BAO sədrinin müavini, siyasi şərhçi Faiq Ələkbərli" Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, hər il dünyanın bir ucundan digər ucuna insanlar miqrasiya edir, amma onlara qaçqın yox, miqrant deyirlər: "Əlbəttə, bizim torpaqlarımızdan könüllü olaraq başqa yerə köçənlər mühacirdilər".
F.Ələkbərli qeyd etdi ki, bu gün miqrasiya prosesi dünyada cərəyan edir və insanlar həm məcburi, həm könüllü şəkildə miqrasiya edirlər. Başqa ölkələrdən də mühacir axını olduğunu deyən F.Ələkbərli hesab edir ki, beynəlxalq qurumlar onların heç birinə "qaçqın", yaxud "məcburi köçkün" statusu vermir, onlar mühacir adlandırılır. "Bu baxımdan Azərbaycan ərazisini öz xoşuna tərk edən ermənilər də miqrantdır, mühacirdir, onların "qaçqın" kimi qələmə verilməsi cəhdləri yolverilməzdir. Könüllü miqrasiya o deməkdir ki, heç bir zorakılıq olmadan bəzi insanlar öz yaşadıqları yeri, dövləti tərk edib başqa dövlətin ərazisinə köçür. Bunlar mühacirdilər. Azərbaycan torpaqlarını könüllü şəkildə tərk edib Ermənistana gedən ermənilər də mühacirdir, çünki Azərbaycan onları zorla çıxarmayıb. Onların bir qismi könüllü şəkildə Azərbaycan ərazisini tərk edib, müəyyən bir hissəsi də köçməyib qalıb. Bu baxımdan, Avropa Şurası Nazirlər Komitəsinin sədri Kristianis Karinşin fikrinin köklü əsası var, ən düzgün mövqeni o sərgiləyib. Doğru deyib ki, Qarabağı tərk etmiş “etnik ermənilərin mühacir, yoxsa qaçqın olduğunu aydınlaşdırmaq lazımdır.
Qarabağdan getmiş ermənilərin vəziyyətinin mühacir kimi qiymətləndirilməsi daha doğrudur. Ermənilər bizim ərazidən könüllü olaraq miqrasiya ediblər. Ərazini tərk etməyən ermənilər də var, onlar qalıb yaşayırlar. Onlar Azərbaycan Konstitusiyası çərçivəsində yaşamağa davam edirlər. Məsələ burasındadır ki, onların buradan köçürülməsi planını Paşinyan hökuməti özü hazırlayıb, Fransa prezidenti də ona "dayaq" durub. Gedən ermənilərin özləri açıq etiraf etdilər ki, bizi Azərbaycan qovmur, bizə separatçı xunta rəhbərləri göstəriş verib ki, Qarabağı tərk edin, biz də tərk edirik. Onu da vurğulayım ki, Qarabağdan könüllü gedən ermənilərin arasında Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra Qarabağa köçürülüb qanunsuz olaraq məskunlaşdırılan şəxslər üstünlük təşkil edib, onlar müsahibələrində bir neçə il əvvəl gəldiklərini etiraf ediblər".
F.Ələkbərli vurğuladı ki, Azərbaycan Mərkəzi hakimiyyəti uzun müddət davamlı olaraq Qarabağda yaşayan ermənilərə reinteqrasiya təklif edib, onların bizim cəmiyyətə reinteqrasiya etməsi, vətəndaşlığımızı qəbul edib firavan yaşamları üçün şərait yaradılacağını bəyan edib, bu gün də bu təklif qüvvədədir. "Azərbaycan dövləti erməni vətəndaşlara qanunlarımız çərçivəsində şərait yaratmağa hazırdır. Bilirsiz ki, antiterror tədbirləri zamanı nə mülki əhaliyə, nə də mülki obyektlərə ziyan dəymədi, əsas hədəf hərbi obyektlər oldu. Amma təəssüf ki, bu gün beynəlxalq aləm başqa yol tutur. Ermənilərin çoxu Qarabağdan könüllü miqrasiyaya üstünlük verdisə, o zaman Azərbaycanın edəcəyi bir şey yox idi. Qalan ermənilər isə Azərbaycan qanunları çərçivəsində öz yaşamalarına davam edəcəklər. Karinşinin məsələyə daha obyektiv yanaşması, qiymətləndirməsi onu göstərir ki, Avropada az da olsa, məsələni real, qərəzsiz dəyərləndirən insanlar var. Bu da Azərbaycanın haqlı mövqeyini müdafiə edir. Elə məsələlər var ki, ona subyektiv yanaşmaq və qarayaxmalar mümkün deyil"-deyə F. Ələkbərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
