Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan parlament iclasında çıxışında danışıqlarla bağlı bir sıra məqamlara toxunub. Paşinyan bəyan edib ki, Bakı bu 3 prinsipi qəbul edərsə, demək, sülh artıq bağlanıb.
O bildirib ki, bu prinsiplər haqda hamı məlumatlıdır - bu prinsiplər Avropa Birliyi Şurasının rəhbərinin 2023-cü il iyulun 15-də Brüsseldə verdiyi bəyanatda qeyd olunub: “Prinsiplərdən biri odur ki, Ermənistan və Azərbaycan bir-birinin ərazi bütövlüyünü qəbul edir. Yəni Ermənistan ərazisinin 29,8 min, Azərbaycan ərazisinin 86,6 min kv.km olduğu anlayışı təsdiqlənir. Almatı bəyannaməsi delimitasiya və demarkasiya prosesinin siyasi əsasını təşkil etməlidir. Delimitasiya və demarkasiyanın hansı xəritələrə əsasən aparılacağının razılaşdırılması vacibdir. Bu, 1975-ci ilin xəritələri əsasında aparılmalıdır. Bundan əlavə, regionda kommunikasiyaların açılması ölkələrin suverenliyi, yurisdiksiyası, qanunvericilik, bərabərlik və qarşılıqlılıq prinsipləri əsasında baş verməlidir. Əgər Azərbaycan bu prinsiplərə sadiqliyini açıq şəkildə təsdiq edərsə, o zaman güman etmək olar ki, sülh müqaviləsinin bağlanması yalnız qısa zaman məsələsidir. Problem ondadır ki, Azərbaycanın yüksək vəzifəli şəxsləri bu prinsiplərə sadiqliklərini təsdiq etməyiblər. Bu, şübhələr yaradır ki, onlar sülh dedikdə Ermənistanın ərazi bütövlüyünə müəyyən iddialarını nəzərdə tuturlar. Əgər onlar bu üç prinsipə sadiqliklərini təsdiq etsələr, biz sülhü praktiki olaraq qurulmuş hesab edə bilərik”.
Azərbaycan bu prinsiplərin hansını qəbul etmir ki? Ərazi bütövlüyünü tanıyır. Biz Ermənistanın ərazi bütövlüyünə qarşı rəsmən hansı iddia ortaya qoymuşuq?
“Məsələ ondadır ki, Paşinyanın irəli sürdüyü üç şərti əslində Azərbaycan təklif edib”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən “Yeni Xətt” Müstəqil Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Ramil Hüseynov hesab edir ki, Paşinyanın məlum şərtlərlə çıxış etməsi gülüncdür: “Niyə? Məsələ ondadır ki, Paşinyanın irəli sürdüyü üç şərti əslində Azərbaycan təklif edib. Yəni həmin bəndləri Azərbaycan da təklif edib. Azərbaycanın bundan əvvəl irəli sürdüyü 5 prinsipdə Paşinyanın səsləndirdiyi fikirlər öz əksini tapıb. Ermənistan da onları qəbul edib. Məgər Azərbaycan Ermənistanın ərazisinə iddia edir? Əlbəttə ki, yox. Digər tərəfdən, Azərbaycan Ermənistandan çox sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyasında maraqlıdır. Bununla bağlı müharibədən sonra birgə üçtərəfli komissiya yaradıldı. Ancaq bilavasitə Ermənistanın günahı ucbatından proses dayandı. Ən nəhayət, Azərbaycandan çox kommunikasiyaların açılmasında maraqlı olan ölkə yoxdur. Biz bu məsələdə daha qərarlıyıq, nəinki Ermənistan. Azərbaycanın bu istiqamətdə gördüyü praktiki işlər də ortadadır. Dəmir yolu, avtomobil yolu Zəngəzura doğru sürətlə çəkilir. Bütün bunlar reallaşandan sonra sülh sazişi üçün əngəl qalmır. Bizim üçün əsas olan odur ki, sülh sazişi imzalansın. Paşinyan Qarabağın Azərbaycana aid olduğunu sənəddə təsdiqləsin və böyük sülh müqaviləsi bağlansın. Əfsuslar olsun ki, Paşinyan sülhlə bağlı praktiki addımlar atmaq əvəzinə, manipulyasiya xarakterli açıqlamalarla çıxış edir. Bu da, təbii ki, qəbuledilməzdir”.
Vidadi ORDAHALLI
