Xəbər verildiyi kimi, Qarabağdakı separatçıların keçmiş “prezident”ləri Arkadi Qukasyan (1997-2007), Bako Saakyan (2007-2020) və Arayik Arutyunyan (2020-2023), “Daşnakasutyun”partiyasının “Qarabağ təmsilçisi” və separatçı rejimin keçmiş “parlament sədri” David İşxanyan və erməni əsilli milyarder Ruben Vardanyan saxlanılaraq Bakıya gətirilib.
Bu şəxslərin saxlanma anı ilə bağlı nümayiş olunan görüntülərə baxıb bir mənzərəni görürük: əvvəl “guruldayan” tərzdə bizi hədələyən bu adamlar indi sanki “quzu balasına” dönüblər. Bu adamların hər birinin əli xalqımızın qanına batıb. Onlarla eyni zamanda keçmişdə verdikləri bəyanatların məzmunu ilə bağlı da sorğu-suallar ediləcək.
Xüsusilə Araik Arutyunyan 44 günlük müharibə zamanı Gəncə şəhərindəki yaşayış binasının raketlə vurulması əmrini verdiyini videomüraciət zamanı etiraf etmişdi:
“Mənim sərəncamımla “arsax silahlı qüvvələri” yaylım atəş sistemi ilə Gəncə şəhərini vurub. Vaxtında qeyd etmişdim, xəbərdarlıq etmişdim. Təəssüflər olsun ki, bizim tarixi “Qandzak”ı - Gəncəni, “Kirovabad”ı, onların daimi hərbi yerləşdirmə yerlərini vurmuşuq. Çünki onlar buna məcbur etdilər. Özünüzə gəlin. Çünki daha böyük şəhərləri vurmağa ehtiyac olarsa, davam edəcəyik. Yeri gəlmişkən, düşmənə zaman verərək bir müddət böyük şəhərlərin raket və artilleriya ilə atəşə tutulmasını dayandırmaq əmrini vermişəm. O, xəbərdarlıq atəşi idi. Mülki insanları uzaqlaşdırın. Bu müharibəni siz başlamısız”.
Göründüyü kimi, Azərbaycanın dinc əməliyyatların aparıldığı ərazidən 100 km kənarda yerləşən şəhərini gecə yarısı, insanların yatdığı vaxt vurmaqla daha böyük tələfata səbəb olan bu qatilin etirafı özünə qarşı ciddi məsuliyyət yaratmış olacaq.
Rusiyada topladığı çirkli vəsaitləri Qarabağda yumaqla və orada da qanunsuz yollarla pul qazanmaqla məşğul olan Vardanyan da bir müddət əvvəl bizə “meydan” oxuyurdu.
Vardanyan onların 3 yolu olduğunu deyirdi:
“Birincisi – Azərbaycana inteqrasiya olunuruq, ikincisi, burdan köçüb gedirik, üçüncüsü, savaşırıq. Mən 2 sentyabrda qərar vermişəm ki, Azərbaycana tabe olmayacam, burdan getməyəcəm, mübarizə aparacam. Hər şeyimi müstəqilliyə qurban verəcəm. Möcüzə gözləməyin, möcüzə olmayacaq, qarşıda bizi olduqca çətin yol gözləyir”.
Ancaq gəlin görək, Vardanyan dediklərinə əməl etdimi? Onu Qarabağdan qaçan zaman Laçında saxladılar. Deməli, onun danışdıqları pafosdan başqa nəsə olmayıb. Ancaq indi həmin sərsəmləmələrə görə istintaq qarşısında hesabat verməyin zamanı gəlib.
Həbs edilən odioz fiqurlardan biri də Arkadi Qukasyanfır. O və Zori Balayan birlikdə Xocalıda soyqırım törədən 366-cı alayın komandiri Zarviqorov Yuri Yuryeviç ilə danışıqları aparıb. Razılaşmadan sonra Arkadi Qukasyan erməniləri toplayaraq bildirib ki, “366-cı alayın bütün şəxsi heyəti və texnikası ilə razılaşdıq. Amma bu, bizə çox baha başa gəldi. Əmr belə verilmişdi: evlərdən, meyitlərin üstündən çıxan pulun-qızılın hamısı bir yerə toplanmalıdır. Döyüş planı da alayın qərargahında hazırlanacaqdı. Hücum “Sumqayıt hadisələri”nin ildönümü günü başlanacaqdı”.
Xocalı, Meşəli, Kosalar kəndlərində amansız soyqırımın iştirakçılarından biri da Qukasyan idi. Bu hadisələrə qədər kölgədə qalan Qukasyan törədiyi vəhşliliklərə görə Montenin, Köçəryanın, Sərkisyanın, Balasanyanın, Saakyanın və digərlərinin diqqətini cəlb elədi və ondan sonra onun karyerası başlandı.
Onun İrəvanda Serj Sarkisiyanın villası ilə yanaşı böyük villası olduğu deyilir, çünki bu iki qatil döyüş meydanında birlikdə yerli dinc sakinlərə qarşı qətllər törətmişlər. Sarkisyanın prezident olduğu dövrdə hər yay tətilini birgə keçiriblər.
Bu caninin də istintaqda danışacağı çox mətləblər olacaq.
Həbsdə olanlardan Bako Saakyan isə Xocalıya hücum əməliyyatına rəhbərlik edənlərdən biri olub.
Monte Melkonyanın qardaşı Markar Melkonyanın “Mənim qardaşımın yolu” kitabında bu qatilin adı Xocalı soyqırımında qətllər törədənlər arasında çəkilir. Bako Saakyan keçmiş prezident Serj Sarkisyanın adamıdır və onlar birgə Amerikada “Erməni gücü” adlanan mafiyanın maliyyəçisidir. Böyük pulların Amerikada leqallaşdırılması bu mafiyanın əli ilə həyata keçirilir.
15 dekabr 1991-ci ildə Azərbaycanda, Xocalı rayonunun Cəmilli kəndində baş verən faciənin şahidləri bu qatili yaxşı tanıyırlar. Bu faciə zamanı 9 azərbaycanlı mülki şəxs öldürülüb. Qətliamın şahidi Tehran İbadovun sözlərinə görə, ermənilər meyitləri qarət edir və məsxərəyə qoyurdular. Məhz bu ermənilərə başçılığı Bako edirdi.
Qaradağlı soyqırımında Monte ilə birgə əsirləri dəmir boruya salıb od vurmaq əmrini verənlərdən biri də Bako olub.
Bir sözlə, hazırda əlimizə keçənlər ən qəddar və amansız qatillərdi. Onlardan soruşulacaq çox mətləblər var…
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
