Ermənistanın Azərbaycan tərəfindən Qarabağda yaşayan ermənilərə qarşı “etnik təmizləmə” aparılması ilə bağlı iddialarının yalan olması artıq beynəlxalq miqyasda da etiraf edilir. Dünyada açıq mətnlə bəyan edilir ki, antiterror tədbirləri zamanı da Azərbaycan yalnız legitim hərbi hədəflərə zərbə endirib. Bunlar fonunda ABŞ Dövlət Departamenti bir daha Ermənistanın, guya Qarabağda “etnik təmizləmə”nin olmasına dair iddialarını təsdiqləməyib.
Dövlət Departamentinin sözçüsü Metyu Millerin sözlərinə görə, ABŞ “etnik təmizləmə” və “soyqırımı” kimi iddialara çox ciddi yanaşır: “Lakin həmişə olduğu kimi, soyqırımı və etnik təmizləmə məsələlərində nəticə çıxarmaq sübutlara söykənən dolğun proses tələb edir. Hazırda bununla bağlı hər hansı nəticəyə vara bilməyəcəyəm”. Miller həmçinin diqqətə çatdırıb ki, Vaşinqton BMT missiyasının regiona səfər etməsini təqdirəlayiq hesab edir. Eyni zamanda, sözçü xarici siyasət idarəsinin Bakı və İrəvanı sülh danışıqlarına qayıtmağa təşviq etdiyini vurğulayıb. Bu arada Birləşmiş Millətlər Təşkilatının yerlərdə vəziyyəti qiymətləndirmək məqsədilə Qarabağa missiyanın tamamlandığı bildirilir. Təşkilatın açıqladığı məlumatda bildirilir ki, BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Vladanka Andreyevanın rəhbərliyi ilə BMT missiyası oktyabrın 1-də Azərbaycanın Qarabağ regionuna səfər edib. Məlumatda qeyd olunur ki, Ağdamdan səfər edən missiya üzvləri Xankəndi şəhərində olub: “Burada onlar yerli əhali və digər şəxslərlə söhbət edib, eləcə də səhiyyə və təhsil müəssisələrindəki vəziyyətlə yerindəcə tanış olublar. Missiya üzvlərinin Xankəndi şəhərində getdikləri yerlərdə mülki və ictimai infrastruktura, o cümlədən xəstəxana, məktəb, yaşayış binaları, mədəni və dini obyektlərə heç bir ziyan dəyməyib. Missiya həmçinin Azərbaycan hökumətinin şəhərdə səhiyyə və digər məişət xidmətlərinin bərpasına hazırlaşdığını müşahidə edib. BMT təmsilçiləri fəaliyyət göstərən heç bir mağaza görməyib”. Məlumatda qeyd olunur ki, missiya Xankəndi şəhərində az sayda yerli əhalinin qaldığını müşahidə edib. Qarabağda qalan ermənilərin sayına gəldikdə, həmsöhbətlər 50-dən 1000-ə qədər müxtəlif rəqəmlər səsləndiriblər: “Missiyaya son atəşkəsdən sonra dinc əhaliyə qarşı zorakılıq halları ilə bağlı nə yerli əhalidən, nə də digər həmsöhbətlərdən şikayət daxil olmayıb”. Missiyanın müşahidəsinə əsasən deyilir ki, kənd yerləri haqqında məlumatın və oralara çıxışın məhdud olduğunu nəzərə alaraq, kənd yerlərində heyvandarlıq və əkinçiliklə bağlı, o cümlədən fermerlərin qarşıdan gələn mövsümdə buğda səpininə əlçatanlığı və ya hazır olub-olmaması barədə məlumat yoxdur: “Missiya üzvləri kənd təsərrüfatı infrastrukturunun dağıdılmasını və ya yollarda ölmüş heyvanları müşahidə etməyib. Missiyanın apara bildiyi söhbətlərə əsasən, indiki mərhələdə yerli əhalinin geri qayıtmaq niyyətində olub-olmadığını müəyyən etmək çətindir. Aydın olan odur ki, etimad və inamın yaradılması lazımdır və bunun üçün vaxta və bütün tərəflərin səylərinə ehtiyac var”. Missiya daha sonra Laçın yolu ilə son etnik ermənilərin keçdiyi nəzarət-buraxılış məntəqəsinə gedib: “Burada missiya üzvləri Ermənistana doğru hərəkət edən heç bir mülki avtomobilə rast gəlməyib. Xankəndi şəhərində isə missiya onlarla sərnişini Ermənistana aparan avtobus görüb. 2020-ci ildə geri qaytarılan ərazilərin bir hissəsi olan Ağdamdan keçən missiya dağıntıları və ərazilərin minalardan təmizlənməsinə olan ehtiyacı, hökumətin apardığı yenidənqurma işlərini müşahidə edib”.
BMT-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyi regiona müntəzəm səfərlərini davam etdirməyi planlaşdırır. Missiya yerli əhalinin hüquqlarının müdafiəsini təmin etmək üçün bütün lazımi səyləri göstərməyə çağırıb: “Azərbaycan Respublikası hökumətinə dəstək olaraq və digər tərəfdaşlarla birlikdə çalışaraq, BMT-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyi Qarabağda qalan yerli əhaliyə və geri qayıtmaq istəyənlərə dəstək verməyə hazırdır”. BMT baş katibinin nümayəndəsi Stefan Düjarrik qurumun Azərbaycandakı nümayəndələrinin regiona müntəzəm səfərlərini davam etdirməyi planlaşdırdığını bildirib. O, BMT-nin Ermənistandakı qəbul mərkəzlərinə yeni gələnlərin ehtiyaclarını ünvanladığını qeyd edib. Xatırladaq ki, BMT-nin missiyası oktyabrın 1-də 30 ildə ilk dəfə olaraq Qarabağa gəlib. BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisinin rəhbərliyi altında beynəlxalq təşkilatın ixtisaslaşmış qurumlarının nümayəndələri Ağdamdan keçərək Xankəndiyə gedib, daha sonra Xankəndi-Laçın yolunda olublar və Laçın sərhəd-keçid məntəqəsinə baxıblar. Beləliklə, dünya miqyasında etiraf edilir ki, Azərbaycan Qarabağın erməni əhalisinə qarşı hüquqazidd hansısa addımlar atmayıb. Eyni zamanda dövlət Qarabağın erməni sakinlərinin hüquqlarının təmin olunacağını da bəyan edib. Azərbaycan özünün bütün digər vətəndaşları kimi, onların da hüquqlarının qorunmasına tam təminat verir. Bu barədə birmənalı olaraq dövlətimizin mövqeyini ifadə edən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın sülhün tərəfdarı olduğunu bəyan edib. Sülh təklifinin müddəaları beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanır. Amma bunlar fonunda Ermənistan yenə də təhlükəli siyasət yürüdür. Erməni bloger İşxan Verdyan bu xüsusda qeyd edir: “Mən Ermənistanda Azərbaycan əleyhinə düşmən ritorikasının artmasını qeydə alıram. Bunun səbəbi heç də aydın deyil, amma heç bir yaxşılığa da səbəb olmayacaq. İstənilən siyasətin hansısa aydın məqsədi olmalıdır ki, ölkənin özünün xeyrinə və ya guya yaxşılığa doğru yönəldilsin. Azərbaycana qarşı hansısa sanksiyaların tətbiq olunduğu gülünc vəziyyəti təxmin etsək, o zaman Ermənistanın bundan nə udacağı bilinmir. Ermənistan bundan heç nə qazanmayacaq və bunun üçün bütün siyasi resurslarını xərcləmək sağlam fikir deyil. Doğrudanmı, Ermənistan üçün yeganə motivasiya şər faşizmdir?”
Ramil QULİYEV
