Senator Bob Menendesin Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri vəzifəsindən istefa verməsindən sonra Türkiyənin F-16 qırıcı təyyarələri almaq şansı artıb.
Bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan deyib.
“F-16 ilə bağlı ən vacib məsələlərdən biri ABŞ senatoru Bob Menendesin ölkəmizə qarşı fəaliyyəti idi. Menendesin getməsi bizə üstünlük verir, lakin F-16 təkcə Menendesdən asılı olan məsələ deyil”, - o bildirib.
Daha əvvəl ABŞ administrasiyası Türkiyə ilə 40 yeni F-16 və mövcud təyyarələr üçün təkmilləşdirmə dəstlərinin tədarükü ilə bağlı müqaviləni dayandırmışdı. Çünki bir qrup konqresmen Türkiyə İsveçin NATO-ya üzvlük müraciətini ratifikasiya edənə qədər buna razılıq verməkdən imtina etmişdi. Eyni zamanda Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri olan senator Menendes F-16-nın satışı prosesini əngəlləyib. Blinkenlə görüşdə də Ərdoğan dedi ki, Ankara F-16-ların satışı ilə bağlı Vaşinqtondan aydın mövqe gözləyir. Türkiyənin “Hürriyət” qəzeti yazır ki, həm Ankara, həm də Vaşinqton F-16 məsələsinin İsveçin NATO-ya daxil olması ilə bağlı olduğunu inkar edirlər. Bununla belə, Ərdoğan çərşənbə axşamı bildirib ki, ABŞ artıq iki məsələni əlaqələndirib. Prezident eyni zamanda İsveçin NATO-ya qəbulu ilə bağlı son sözün Türkiyə Parlamentində olduğunu vurğulayıb: “Son nəticədə İsveçin NATO-ya üzvlüyü ilə bağlı qərarı Türkiyə parlamenti verəcək. Parlamentimiz bu qərarı qəbul etsə, sözünün üstündə duracaq. ABŞ vədlərimizi yerinə yetirir, parlamentimiz müvafiq addımlar atacaq”.
Belə görünür ki, ABŞ həm F-16-ları Türkiyəyə verir, həm də nüvə sahəsində bu ölkə ilə əməkdaşlıq edəcək.
“Ona görə də Bayden adminstrasiyası F-16-ların Türkiyəyə ixrac olunmasını qətiləşdirir”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən hərbi ekspert İbrahim Rüstəmlinin fikrincə, F-16 təyyarələri məsələsində ABŞ-ın atdığı addım Türkiyənin NATO-da nə qədər önəmli olmasından irəli gəlir: “Türkiyə kifayət qədər dövlətçilik ənənələrinə malik olan dövlətdir. Eyni zamanda, Türkiyə NATO-nun vuran qoludur. Blokun şərq cinahında olduqca əvəzsiz strateji əhəmiyyətə malikdir. Belə bir dövləti yeni F-16-lardan kənarda saxlamaq həm NATO-nun, həm də ABŞ-ın strateji maraqlarına zərər vurur. Düzdür, F-16 məsələsində erməni lobbisinin əlində alət olan konqresmenlər, Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Bob Menendesin də maneçiliyi var idi. Ancaq düşünmürəm ki, bu, həlledici əhəmiyyət kəsb edirdi. Burada əsas faktor Türkiyənin Ərdoğanın dövründə müstəqil siyasət yeritməsi ilə bağlı idi. Açıq görünürdü ki, Birləşmiş Ştatlar bunu həzm edə bilmir. Onlar 90-cı illərdə Türkiyədə mövcud olan zəif koalision hökumətlərə öyrəşmişdilər. O mənada ki, Vaşinqtondan nə cür qərar verilirdisə, hökumətlər bunu nəzarə alırdılar. Ərdoğan bu stereotipləri darmadağın etdi. Ötən illər ərzində hərbi müdafiə sənayesini inkişaf etdirdi. Bu gün Türkiyə silah ixracında önəmli yerə malikdir. Türkiyə balanslaşdırıcı mövqedən çıxış edərək Ukrayna məsələsində vasitəçi ölkədir. ABŞ-da indi daha dərindən anlayırlar ki, NATO-da Türkiyənin yerini heç bir dövlət doldura bilməz. Ona görə də Bayden adminstrasiyası F-16-ların Türkiyəyə ixrac olunmasını qətiləşdirir. İstisna olunmur ki, Menendeslə bağlı araşdırmalara start verilməsi də bunun tərkib hissəsidir”.
Vidadi ORDAHALLI
