Azərbaycan Ermənistanla sülh şəraitində yaşamaq niyyətində olsa da, İrəvanın addımları tamam başqa mənzərədən xəbər verir. Belə ki, Ermənistan hələ də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qəsd niyyətindən əl çəkməyib. Ermənistan tərəfindən nəqliyyat vasitələrinin Laçın dövlət sərhədinin keçid məntəqəsində cəmləşdirilməsi siyasi şousu bunun faktiki təsdiqidir.
Erməni tərəfinin bildirdiyinə görə, içərisində 400 ton humanitar yardım olan 19 yük maşını İrəvandan çıxaraq Qarabağ istiqamətində yollanıb və artıq Azərbaycanla sərhəd postunun yaxınlığındadır. Bildirilir ki, Ermənistan hökuməti iyulun 25-də Qarabağa “humanitar yardım” göndərilməsinə dair qərar qəbul edib. Bu yüklər İrəvandakı xarici diplomatların iştirakı ilə açılıb və səfirlər ərzaq malları ilə tanış olublar. Halbuki, həmin yüklərin gəlişi üçün Azərbaycan heç bir razılıq verməyib. Ermənitanın belə özbaşına qərarı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə yeni qəsd cəhdi, sülhə vurulan növbəti zərbədir. Azərbaycan prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev bu xüsusda bildirir: “Ermənistan Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına son qoymalı, qüvvələrini Azərbaycanın Qarabağ bölgəsindən çıxarmalı və qanunsuz marionet rejimini maliyyələşdirməyi dayandırmalıdır. Ermənistan tibbi evakuasiya və çatdırılma üçün istifadə edilən Laçın yolu məsələsində siyasi manipulyasiya və spekulyasiya ilə məşğuldur. Xankəndidəki separatçıların marionet “liderləri” yerli əhalini öz siyasi ambisiyalarının girovu kimi saxlayırlar”. Bununla yanaşı, Prezidentin köməkçisi xatırladıb ki, Brüsseldə Ağdam-Xankəndi yolunun daha böyük həcmdə çatdırılma üçün istifadə edilməsi barədə razılıq əldə olunub. Bu, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin (BQXK) bəyanatında da təsdiqlənib: "Təkcə Laçın yolundan istifadə etməkdə israrlı olmaq, amma Ağdam yolundan imtina etmək, yolu bağlamaq, siyasiləşdirmək yolverilməzdir. Beynəlxalq ictimaiyyət Ağdam-Xankəndi yolundan istifadə edilməsi və Qarabağın erməni əhalisinin Azərbaycana reinteqrasiyası ilə bağlı aydın ismarış verməlidir. Başqa yol yoxdur! Oyun bitdi!". Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi də məsələyə münasibətini açıqlayıb. Burada bildirilir ki, Azərbaycanın öz sərhədlərinə nəzarət və Ermənistanın təxribatlarının qarşısını almaq məqsədilə təsis etdiyi Laçın sərhəd buraxılış məntəqəsinin mövcudluğunu həzm edə bilməyən Ermənistan tərəfinin ölkəmizlə razılaşdırmadan Azərbaycanın suveren ərazilərinə “humanitar yük” adı altında avtomobil konvoylarını göndərməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə qəsddir, Laçın sərhəd keçid məntəqəsinə qarşı növbəti təxribatdır. Qeyd olunur ki, Ermənistan tərəfinin Moskvada, o cümlədən, hazırkı vəziyyətlə bağlı ətraflı müzakirələrin aparıldığı danışıqlardan dərhal sonra belə bir addım atması bu ölkənin prosesdə səmimi olmadığını, vəziyyəti gərginləşdirməklə beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaq niyyətində olduğunu göstərir: “15 iyun tarixində Laçında sərhədçilərimizin atəşə tutulması, qaçaqmalçılıq hallarına cəhd edilməsi daxil olmaqla, Ermənistan tərəfinin sözügedən təxribatı, bu ölkənin məkrli təcavüzkar siyasətdən əl çəkmədiyinin bariz nümunəsidir. Bu təxribat bir daha göstərir ki, Ermənistanın “bölgədə gərgin humanitar vəziyyət” iddiaları bu ölkənin manipulyasiyası və qeyri-qanuni fəaliyyətləri davam etdirmək niyyətindən başqa bir şey deyil.
Azərbaycan tərəfinin erməni sakinlərin ehtiyaclarının qarşılanması üçün Ağdam-Xankəndi yolundan və digər alternativ yollardan istifadə daxil olmaqla, bir sıra təkliflər irəli sürməsinə və bu təkliflərin Avropa İttifaqı, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi tərəfindən dəstəklənməsinə baxmayaraq, erməni tərəfinin bütün təkliflərə, eləcə də Azərbaycanın qeyd etdiyi yollar vasitəsilə BQXK tərəfindən yüklərin daşınmasına qarşı çıxması, müvafiq humanitar fəaliyyətə maneçilik törədilməsi, alternativ yollara beton maneələr düzməklə əraziyə girişin bloklaması onların humanitar vəziyyət barədə iddialarının siyasi şantaj olduğunu göstərir. Bu addımlar, humanitar fəaliyyəti siyasiləşdirməklə yanaşı, Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünün tanınmasına dair bəyanatlarla ziddiyyət təşkil edir. Qeyd edilən təxribatda Avropa İttifaqının Ermənistandakı Missiyasının və diplomatik korpusun da alət edilməsi, bunun əvvəlcədən planlaşdırılmış addım olduğunu nümayiş etdirib. Bu kimi təxribatlardan əl çəkməyi Ermənistan tərəfindən bir daha tələb edirik”. Beləliklə, Azərbaycan konkret mövqeyini ortaya qoyub. Görünən odur ki, Ermənistan bu addımla siyasi şou yaradır və siyasi möhtəkirlik nümunəsi ortaya qoyur. Xarici səfirliklərin, o cümlədən də Avropa İttifaqının nümayəndələrini yığıb sərhədə gətirmək sadəcə, məsələdən tamaşa düzəltmək anlamına gəlir. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, Rusiya sülhməramlıların müvəqqəti yerləşdiyi ərazilərə malların daşınması üçün Ağdam-Xankəndi yolu istifadə oluna bilər. İrəvan başa düşməlidir ki, belə şoular keçərli deyil. Azərbaycanın suveren ərazilərinə “humanitar yardım” adı altında və Azərbaycanın razılığı olmadan avtomobil karvanlarının göndərilməsi onun ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə qəsddir. Bakı, zərurət olarsa, buna güc yolu ilə cavab verməyə hazırdır. Özü də Qarabağda yükləri Ağdam-Xankəndi yolu ilə qəbul etməyə razı olanlar da var. Qarabağdakı separatçı-terrorçu dəstənin keçmiş “təhlükəsizlik şurası katibi Samvel Babayan qeyd edir ki, Ağdamdan Xankəndiyə qida və digər məhsulların tədarükü zəruridir: “Həm Ağdamdan, həm də Gorusdan ikitərəfli ticarətə başlamaq lazımdır. Bu, istəsək də, istəməsək də, baş verəcək. Qarabağa hava şarı ilə enənlər düşünürlər ki, mitinqlə nəyisə dəyişə bilərlər. Ancaq dünyada hər gün acından 200 min insan ölür, beynəlxalq birlik isə onlara hətta diqqət ayırmır. Dünya üçün bu aksiya heç bir önəm daşımır, Azərbaycan isə Türkiyənin dəstəyi ilə irəli gedəcək. Niyə siz insanlara həqiqəti deməməlisiniz: müharibəni uduzmusansa, oyunun qaydalarını qəbul etməli və bərpa olunmağa çalışmalısan”. Onun sözlərinə görə, Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi olsa belə, vəziyyətdə heç bir müsbət dəyişiklik olmayacaq: “Reallıq budur: Qarabağ müharibədə hər şeyi itirib, indi biz yenidən yaşamalıyıq, gündəmi formalaşdırmalıyıq və Azərbaycanla birbaşa danışıqlara başlamalıyıq – heç bir vasitəçi gözləmədən. Biz dar ağacına getdiyimizi düşünməməliyik. Biz qızıl orta tapa bilərik, vasitəçilərsiz. Əgər tapmasaq, supergüclər bundan istifadə edəcək və müharibəyə başlayacaq – bunu Qarabağda və Azərbaycanda bilməlidirlər. Dividend götürməyə çalışan güclərin kökü kəsilməlidir. Sadəcə vaxt lazımdır ki, gənclər hər şeyi başa düşsünlər. Mən hakimiyyətə qarşı mübarizə aparmıram, sadəcə olaraq başa düşsünlər ki, Azərbaycanla danışıqlar aparmalıdırlar”. Babayanın sözlərinə görə, Azərbaycan İrəvandan 400 ton humanitar yardımın Xankəndiyə gəlişinə imkan verməyəcək: “Əgər qərara gəliblərsə, yoxlasınlar, ziyanı yoxdur, ancaq bütün hallarda düşünürəm ki, Azərbaycan o yükü buraxmayacaq”.
Nahid SALAYEV
