Söyüdlü qızıl yatağını istismar edən xarici şirkətin qanunsuz əməlləri bir-bir ifşa edildikcə belə sual yaranır ki, nə üçün indiyə qədər bu şirkətə nəzarət edilməyib?
Ekologiya və təbii sərvətlər naziri, Gədəbəy rayonunun Söyüdlü kəndində tullantıxana sahəsində monitorinqlərin aparılması və mövcud vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə yaradılan Komissiyanın sədri Muxtar Babayev keçirdiyi brifinqdə bildirib ki, Söyüdlüdə tullantı su anbarı ilə bağlı müvafiq sənədlər aidiyyəti qurumlarla razılaşdırılmayıb, Fövqəladə Hallar Nazirliyinə təqdim edilməyib. O vurğulayıb ki, tullantı anbarı ilə bağlı icazələrin alınmasında bir sıra uyğunsuzluqlar aşkarlanıb: “Prezident İlham Əliyev tərəfindən dünən müşavirədə xüsusən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə bağlı bir sıra haqlı iradlar səsləndirilib. Prezidentin tapşırığı, səsləndirilən iradların aradan qaldırılması üçün bütün qüvvələr səfərbər ediləcək. Çalışacağıq ki, belə hallarla üzləşməyək”.
Onun sözlərinə görə, toksik maddələr üçün çay məcrası yaxınlığında süni göl yaradılması aidiyyəti qurumlarla razılaşdırılmayıb: “Vahid monitorinq nəzarət sisteminin qurulması ilə bağlı vahid plan olmayıb, sionit və digər ağır metalların təsirinin minimuma endirilməsi, ətrafda iy-qoxunun aradan qaldırılması üçün vacib tədbirlər görülməyib. Göl ətrafında lazımi maneələr quraşdırılmayıb. Sanitar-mühafizə zonası müəyyənləşdirilməyib, hasar çəkilməyib...”
Nazirlik xarici şirkətin bunları yerinə yetirilmədiyi indi aşkarlayır. Bunlar yerinə yetirilmədiyi müddətdə bu məsələlərə kim nəzarət etməli idi? Bu hansı qurumun vəzifəsi idi ki, gedib şirkəti yoxlasın və zamanında ondan “siz bunları etməlisiniz” tələbini etsin? Bəlkə heç şirkət bilmirdi ki, bunları etməlidir, yaxud bəlkə şirkət özü qəsdən əməl etmirdi. Bu halların baş verməsinin, qaydalara əməl edilməməsinin məsuliyyətini şirkətdən başqa kim və hansı təşkilat daşıyır?
“Çox təəssüflər olsun ki, nazirliyin monitorinq şöbəsi bu nəzarəti həyata keçirməyib, orada monitorinq aparmayıblar”
Milli Ekoloji Proqnozlaşdırma Mərkəzinin rəhbəri, ekoloq Telman Zeynalov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, burada xarici şirkətlə yanaşı Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi məsuliyyət daşıyır. “Ekologiya vəTəbii Sərvətlər Nazirliyinin monitorinq bölməsi var və orada monitorinq aparmaq onların səlahiyyətindədir. Nazirliyin monitorinq şöbəsinin vəzifəsi odur ki, vaxtaşırı gedib o xarici şirkətdə monitorinq keçirsin vəziyyətlə bağlı ictimaiyyətə məlumat versin. Amma çox təəssüflər olsun ki, nazirliyin monitorinq şöbəsi bu nəzarəti həyata keçirməyib, orada monitorinq aparmayıblar. Əgər monitorinq aparılsaydı və zamanında tədbirlər görülsəydi bu gün sadalanan problemlərin heç biri olmazdı. Vəziyyət o həddə çatıb ki, cənab Prezident buna çox sərt reaksiya verdi. Qızıl yataqlarında sionit gölü yaradılıb. Sionit də zəhərli maddələrdən biridir, insan sağlamlığına, ətraf mühitə ciddi ziyan vuran zərərli maddələrdən biridir. Kim bu gölə nəzarət edib, o nə üçün indiyə qədər qalıb, onun monitorinqi niyə keçirilməyib, nəticələr niyə öyrənilməyib? Bu çox ciddi məsələdir. Burada nazirlik də böyük məsuliyyət daşıyır”-deyə bildirən T.Zeynalov qeyd edir ki, qızıl yataqlarında sionitlə yanaşı digər maddələrdən də istifadə edilir, orada kükürd turşularından və civədən də istifadə olunur, ən qorxulusu isə civə tullantılarıdır. Civə tullantılarının insanlarda xərcəng xəstəliyi yaratdığını deyən T.Zeynalov qeyd etdi ki, orada yaradılan süni göl ətraf mühiti çirkləndirir. T.Zeynalov bildirdi ki, zamanında göstərilən məsələlərin yerinə yetirilməsi təmin edilməli idi. “Yaradılan süni gölün sabah çay kimi hərəkət etmə ehtimalı var. Bu da ətraf mühiti də, insan bədənini də zəhərləyir”-deyə T.Zeynalov qeyd etdi.
Leyla QARAXANLI
