İşğalçı Ermənistanda son günlərdə müşahidə olunan maraqlı proseslərdən biri də baş nazir səlahiyyətlərinin müvəqqəti icraçısı Nikol Paşinyana qarşı etiraz aksiyalırının artıq geniş vüsət almasıdır. Paşinyan hakimiyyətinin heç 8 ayı tamam olmamış başlanan aksiyalar ölkəyə yeni daxili ziddiyyətlər, çaxnaşmalar vəd edir.
Məsələ burasındadır ki, Ermənistanın üzləşdiyi böhrandan çıxması və ölkənin iqtisadi gələcəyi üzrə hansısa konsepsiya yoxdur. Ötən 8 ayda hansısa sosial probleminin həllini görməyən əhalidə Paşinyana qarşı artıq ciddi narazılıq baş qaldırır. Bu fonda etiraz aksiyaların genişlənməsi də özünü qabarıq şəkildə büruzə verir. Məsələn, Ermənistanın iri müəssisələrindən olan “Nairit” kimya zavodunun müflis olması səbəbindən işsiz qalan insanlar yenidən hökumət binası qarşısında etiraz aksiyası keçirərək pozulmuş hüquqlarının bərpasını tələb ediblər. Etirazçılar zavodun öz əməkdaşlarına 15 milyon dollardan çox borcunun olduğunu bildiriblər. Bu məbləğ artıq dördüncü ildir ödənilmir. Hökumətə dəfələrlə müraciət olunsa da, fəhlələrin tələbi yerinə yetirilmir. Etirazçılar heç yerdə iş tapa bilməmələrindən şikayətləniblər. İşğal altındakı Xankəndi şəhərində toplaşan bir qrup erməni isə sabiq prezident Robert Köçəryanın həbsinə etiraz edərək İrəvana yürüş elan edib. Bu fonda Ermənistan erməniləri ilə Qarabağ erməniləri arasında yeni toqquşma da gözlənilir.
Ermənistanda Mədəniyyət və Diaspor nazirlikləri əməkdaşlarının da aksiyası artıq neçə gündür davam edir. Xatırladaq ki, həmin qurumların ləğv edilməsi qərarına qarşı tətil başlanıb. Buna səbəb bu günlərdə ölkədə aparılan hökumət islahatı nəticəsində mövcud 17 nazirlik əvəzinə 12 nazirliyin fəaliyyət göstərəcəyinin bildirilməsidir. Nikol Paşinyanın bu addımı büdcədə olan kəsirlərlə bağlıdır. Diaspor Nazirliyinin əməkdaşlarının 90 faizinin işsiz qalacağı bildirilir.
Elə bu fonda aksiya iştirakçılarının hökumətə yazılı müraciətində qeyd olunub ki, ölkədəki yüksək səviyyədə işsizlik şəraitində dövlət qulluqçularının küçəyə atılması sosial gərginliyi artıracaq və emiqrasiya prosesini gücləndirəcək.
Sabiq prezident Serj Sariyasının sədri olduğu Respublika Partiyasının sədr müavini Armen Aşotyan isə hökumətin işinin optimallaşdırması layihəsini, xüsusən də Mədəniyyət Nazirliyinin ləğv edilməsinə görə tənqid edib. Aşotyan bununla bağlı olaraq Azərbaycandan YUNESKO səviyyəsində məğlubiyyət haqda da xatırladıb: “Yunanıstanda, İtaliyada və ya Serbiyada heç kəsin ağlına “mədəniyyəti bağlamaq” gəlməz. Erməni-Azərbaycan qarşıdurmasında biz bu il ən böyük zərbəni YUNESKO-da aldıq, o vaxt ki, bizimkilərin fəaliyyətsizliyinə və diletantlığına görə azərbaycanlılar özlərinin “köçəri”yə oxşar rəqsini qeydiyyata aldıra bildilər. Halbuki, keçən il bizim səylərimizlə “köçəri” artıq erməni qeyri-maddi mədəni irs nümunəsi kimi qeydə alınmışdı. Bu məsələdə ən təhlükəli məqam odur ki, azərbaycanlılar onu Naxçıvan ərazisindən rəqs kimi qeydə aldırdılar. Anlayırsınızmı nə baş verir?”. Qeyd edək ki, Azərbaycan milli rəqsləri “Yallı (Köçəri, Tənzərə) və Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri” adlı nominasiya, YUNESKO-nun Təcili Qorunmaya Ehtiyacı olan Qeyri-maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilib. Bu haqda qərar YUNESKO-nun noyabrın sonunda Port-Luidə keçirilmiş qeyri-maddi mirasın mühafizəsi üzrə Hökümətlərarası komitəsinin 13-cü sessiyasının gedişatında qəbul edilib. Bu, faktiki olaraq, bu rəqslərin Azərbaycana aid olduğunun tanınması deməkdir.
Azərbaycanın ərizəsi Mədəniyyət Nazirliyinin, Xarici İşlər Nazirliyinin və Azərbaycanın YUNESKO-dakı daimi nümayəndəliyinin birgə işi nəticəsində təqdim edilmişdi. Naxçıvanın təqdimatında əsas məqsəd Azərbaycanın bu qədim tarixi bölgəsinin əhalisinin ənənələri və folkloru haqqında dünyaya daha çox məlumat çatdırılmasına kömək etmək və bu ənənələri YUNESKO səviyyəsində qorumaq idi. Erməni tərəfi “Yalli” rəqsinin YUNESKO siyahısına daxil edilməsinə mane olmaq istədi, lakin bu təxribat cəhdinin qarşısı alındı. İndi belə bir vaxtda Ermənistanda Mədəniyyət Nazirliyinin ləğv edilməsini Aşotyan yeni problem kimi qiymətləndirir. Gözlənir ki, Mədəniyyət Nazirliyinin səlahiyyətləri Təhsil və Elm Nazirliyi ilə Şəhərsalma üzrə Komitə arasında qismən bölünəcək, Diaspora Nazirliyi isə ləğv ediləcək. Aşotyan bununla bağlı bildirib: “Təhsil və Elm Nazirliyi özü-özlüyündə saysız-hesabsız funksiyalarla fövqəladə yüklənmiş böyük bir qurumdur, gündüz və gecə işləyərək, öz funksiyalarını güclə yerinə yetirə bilir. O, şəxsiyyətlərdən asılı olmayaraq, yeni yükləri çəkə bilməyəcək”. Diaspora Nazirliyi haqqında danışarkən A.Aşotyan qeyd edib ki, o, iki əsas səbəbdən yaradılmışdı: birincisi, Xarici İşlər Nazirliyi diasporanın potensialını tamamilə reallaşdıra bilmirdi; ikincisi, bu, erməni-türk və erməni-Azərbaycan münasibətləri kontekstində çağırışlar nəzərə alınaraq, ciddi xarici siyasi sifariş idi. Amma görünən budur ki, Ermənistanın böyük sosial-iqtisadi problemləri dövlət qurumlarının saxlanmasına imkan vermir. Elə bu fonda İrəvan Bakıdan daha sərt zərbələr alacağından ehtiyat edir. Ermənistanda kritik iqtisadi vəziyyəti nəzərə alan ekspertlər qarşıdakı dövr ərzində ölkəni daha böyük sarsıntılar gözlədyini proqnozlaşdırır. Elə bu vəziyyət də Paşinyan üçün indidən ciddi problemə çevrilib.
Nahid SALAYEV
