Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Rusiyada fəaliyyət göstərən “EADaily” saytı Bolqarıstandan Ermənistana iki aydan çoxdur ki, silahla dolu yüklər göndərilməsi barədə məlumat yaymışdı. Bildirilirdi ik, İl-62 yük təyyarəsi İrəvan-Burqas-İrəvan marşrutu ilə gündə bir dəfə uçaraq burada müvafiq yükün boşaldılmasını həyata keçirir.
Sayt silah satışının ABŞ-ın təşəbbüsü ilə baş tutduğunu və bunun Rusiya ilə Ermənistan arasındakı 100 milyon dollarlıq müqavilənin pozulması məqsədilə həyata keçirildiyini bildirirdi. Məlumatda son bir həftə ərzində Bolqarıstanın “Rada Airlines” hava şirkətinə məxsus İl-62 təyyarəsinin “EW-450TR” reqistrasiya nömrəsi altında Ermənistana uçduğu göstərilir. Bundan əlavə, türkiyəli bloger Yürük İşıq da “Flightradar 24" naviqasiya proqramının köməyi ilə 8 gündə Burqasdan Ermənistana 8 təyyarənin uçduğunu xəbər edib. Xəbərdə Bolqarıstanın ABŞ-ın xeyir-duası olmadan belə miqdarda silahı Ermənistana daşımasının mümkün olmadığı vurğulanır. Məsələnin maraqlı tərəfi bundan xəbərdar olan Rusiyanın Ermənistana qarşı hansısa addım atmamasıdır. Bu məqama diqqət çəkən ekspertlər vurğulayır ki, əslində, yayılan məlumat reallığa söykənmədyindən Rusiyanın İrəvana qarşı daha sərt gedişləri də müşahidə olunmur. Bolqarıstan-Azərbaycan Ticarət və Sənaye Palatasının (BACCİ) həmsədri Dmitri Bratanov mövzu ilə bağlı "Azeridefence" potalına maraqlı açıqlamalar verib.
Palata həmsədri bildirib ki, informasiya ilə tanışlıqdan dərhal sonra sektorda fəaliyyət göstərən biznes qurumlarının və Burqasda yerləşən karqo logistiksı ilə məşğul olan operatorların nümayəndələri ilə konsultasiyalar keçirib: "Bu yayılan informasiyalar, yumşaq dillə desək, əsassızdır. Məqalədə yalnız bir doğru informasiya var: Burqas limanının Şərqi Avropa, Afrika və Asiya ölkələrinə silah satışlarında logistik mərkəz (xab) rolunu oynaması. Tək düzgün fikir budur. Burqasdan dünyanın bütün nöqtələrindən olan müştərilərə Avropa ölkələrinin istehsalçılarının silah və xüsusi avadanlıqların çatdırılması həyata keçirilir".
Bratanov qeyd edib ki, cari ilin dekabr ayında göstərilən Burqas-İrəvan təyyarə reysləri tranzit reyslərdir: "Bu reyslərlə Ermənistana Bolqarıstan mənşəli məhsullar göndərilməyib. Burqasdan yalnız nəqliyyat dəhlizi kimi istifadə olunub. Azərbaycan on illərdir Bolqarıstanın strateji partnyorudur və bizim ikitərəfli münasibətlərimiz uzun illərdir etibara, düzgünlüyə və hörmətə əsaslanır. Azərbaycanın qərb qonşusu Ermənistan belə statusdan istifadə etmir. Ermənistana istisnalarla yalnız bolqar mənşəli ehtiyat hissələr və dəstləşdirici elementlərin çatdırılması olur. Çünki Ermənistan qadağalar siyahısına daxil deyil. Onu da qeyd edim ki, Burqasda bolqar şirkətləri ilə yanaşı, logistik əməliyyatlarla və reeksportla çox sayda Avropa, Amerika, İsrail və başqa ölkələrə aid şirkətlər məşğul olur. Ticarətlə məşğul olan bu şirkətlər nəqliyyat növlərinə olan beynəlxalq tələbləri yerinə yetirirsə, Bolqarıstan tərəfindən qanunvericiliklə sanksiya predmeti tətbiq olunmur". O, əlavə edib ki, son illərdə Bolqarıstandan Azərbaycana daşımaların həcmi də on dəfələrlə artıb: "Bu gün bəzi qüvvələr Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında münasibətlərə zərər vurmağa çalışırlar. Bolqarıstan 25 ildir beynəlxalq siyasətdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və işğal olunmuş torpaqların geri qaytarılmasını qəti şəkildə müdafiə edir". Bütün bunlar o deməkdir ki, Bloqarıstandan Ermənistana heç bir silah çatdırılmır.
Digər tərəfdən indiki şəraitdə erməni tərəfinin bu ölkədən, eləcə də ABŞ-dan silah almağa pulu da yoxdur. Ekspertlər bu fonda onu da qeyd edir ki, Azərbaycanın həm ABŞ, həm də Bolqarıstanla arasını vurmaq istəyən qüvvələr belə əsassız məlumatlar yaya bilərlər. Məsələ bundadır ki, həm ABŞ-da, həm də Bolqarıstanda erməni lobbisi var və onlar Azərbaycanın ABŞ-la, Bolqarıstanla sıx münasibətlərindən narahatdır. Bu səbəbdən mediaya belə dezinformasiyalar ötürməklə Azərbaycanın ABŞ-la, Bolqarıstanla münsibətlərinə xələl gətrilməsinə cəhd göstərilir. Digər tərəfdən ABŞ Ermənistana silah satmağa hazır olduğunu bildirsə də bunun üçün lazımi ödəniş edilməsi də vacib şərtdir. Buna isə Ermənistanın pulu yoxdur. Rusiyalı hərbi ekspert İqor Korotçenko da vurğulayır ki, Ermənistanı maddi durumu ABŞ-dan silah almağa imkan vermir və İrəvan rus silahlarına hələ uzun illər möhtac olacaq.
Erməni siyasi şərhçi Karen Ambartsumyan Azərbaycandan fərqli olaraq, Ermənistanın çox acınacaqlı durumda olduğunu vurğulayır: “Biz özümüzü aldatmamalıyıq ki, dünya oyunçuları Ermənistanı düşünür və bizə kömək edir. İsrail heç nə gizlətmədən ən güclü və müasir silahları Azərbaycana satır. Ermənistanın müttəfiqi olan Rusiya Azərbaycanın istədiyi silahı verir. Bunlar azmış kimi, ABŞ da Azərbaycana silah satır. Azərbaycanın yeni əldə etdiyi ABŞ istehsalı olan “Bell” helikopterləri də bunu təsdiq edir. Bu günlərdə ABŞ-ın Ermənistandakı sabiq səfiri ərazilərin qaytarılmasının vacib olduğu çağırışını etdi. Hər kəs, bizim ümid etdiyimiz dünya gücləri Ermənistana arxa çevirir və Azərbaycana açıq dəstək verirlər”. Digər ekspert Suren Sarkisyan isə vurğulayır ki, Amerika üçün Azərbaycan və Gürcüstan strateji əhəmiyyət kəsb edir, Ermənistan yalnız prioritet bir dövlət statusu daşıyır. Erməni-Amerika münasibətlərinə toxunan ekspert bildirib ki, bu münasibətlər Ermənistana İran və Rusiyanın təsirləri səbəbindən çox yaxşı ola bilməz: "Digər tərəfdən nəzərə almaq lazımdır ki, əgər bizə satacaqlarsa, o zaman Azərbaycana da satacaqlar. Bu, bizim üçün arzuedilməzdir. Azərbaycanın silah almaq imkanları daha genişdir. Amma indilikdə ABŞ-dan silah almağımıza dair heç bir rəsmi məlumat da yoxdur".
Tahir TAĞIYEV
