"Ali məktəblərə "Tədqiqat universiteti" statusu verilməsi üçün ali təhsil müəssisələri qarşısında müvafiq tələblər qoyulub və hazırda bu istiqamətdə müvafiq işlər görülür". Bunu təhsil naziri Emin Əmrullayev “Milli Məclis” jurnalına müsahibəsində deyib.
Nazir bildirib ki, bu baxımdan bəzi ixtisaslaşdırılmış universitetlərdə klasterlər yaradılmalı, elmi nəticələrin istehsala tətbiqi stimullaşdırılmalı, təhsil-elm-istehsal əlaqələrinin səmərəliliyi yüksəldilməli, innovasiyaların kommersiyalaşdırılması, tədqiqat universitetinin yaradılması ilə bağlı qarşıda duran hədəflərə nail olunmalıdır.
Məlumat üçün bildirək ki, bir neçə il öncə Nazirlər Kabineti tərəfindən ali məktəblərə "Tədqiqat universiteti" statusu verilməsi üçün tələblər müəyyənləşdirilib. Bu tələblərə əsasən, ali məktəblərdə fundamental, tətbiqi və eksperimental elmi tədqiqatların aparılması üçün müvafiq infrastruktur, elektron kitabxana, müasir maddi-texniki baza və elmtutumlu avadanlıqlar, son bir təqvim ili ərzində beynəlxalq elmmetrik bazalara daxil olan jurnallarda (Web of Science, SCOPUS) respublika üzrə nəşr olunan məqalə sayının azı 10 faizinin ali təhsil müəssisəsinin əməkdaşları tərəfindən nəşr edilməsi olmalıdır.
Qeyd edək ki, “Tədqiqat universiteti” statusunun verilməsi üçün ali təhsil müəssisələri tərəfindən antiplagiat sistemindən istifadə edilməli, yerli və beynəlxalq donorlardan son 5 il ərzində elm sahəsində ən azı 20 qrant alınmalıdır.
Maraqlıdır, nə səbəbdən ölkəmizdəki ali məktəblərə “Tədqiqat universiteti” statusu verilmir?
“Elmi fəaliyyət əsasən Azərbaycan Elmlər Akademiyasında həyata keçirilir, belə olan halda...”
Aspirant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın məsul katibi, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru İlqar Orucov bildirdi ki, Azərbaycanda elm və təhsilin bir-birindən ayrı fəaliyyət göstərməsi islahatlar prosesini ləngidir: “Bu çox zərərli bir vəziyyətdir. Biz zaman-zaman qeyd etmişik ki, təhsil və elm vahid mərkəzdən idarə olunmalıdır. Azərbaycanda xüsusilə elmi tədqiqatların idarə olunması keçmiş SSRİ dövründən qalmış bir ənənədir. Elmi fəaliyyət əsasən Azərbaycan Elmlər Akademiyasında həyata keçirilir. Belə olan halda, ali təhsil müəssisələrində, demək olar ki, elmi tədqiqat laboratoriyaları və institutları yox dərəcəsindədir. Son illərdə yalnız UNEC-də bu istiqamətdə xeyli iş həyata keçirilib və müəyyən irəliləyişə nail olunub. Digər universitetlər isə yalnız tədrislə məşğuldurlar. Məhz bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan universitetləri dünya universitetlərinin reytinq cədvəlində gözə dəymir. Nəzərə almaq lazımdır ki, universitetlərin reytinqinin müəyyənləşdirilməsi zamanı əsas göstəricilərdən biri nə dərəcədə tədqiqatyönümlü olmasıdır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, xaricdə universitetlər həm tədqiqatdan, həm də təhsildən pul qazanırlar.
Günel CƏLİLOVA
