İnsanların dini inancı ilə oynamaq, dinləri alçaltmaq, onun daşıyıcılarını təhqir etmək, dışlamaq çox yanlış bir tendensiyadır. Təəssüf ki, biz əsrlərdir müqəddəs kitabımız “Qurani-Kərim”ə, tapındığımız islam dininə, uca saydığımız islam peyğəmbərinə qarşı “mədəni” Avropadan, Qərbdən xoşagəlməz münasibət görürük, antiislam təbliğatının şahidi oluruq.
Hətta iş o yerə çatır ki, bəzi Avropa dövlətləri özləri Avropanın göbəyndə “Qurani-Kərimi” yandırmağa, təhqir etməyə şərait yaradır. Baxmayaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası müqəddəs kitablara qarşı zorakılığı beynəlxalq hüququn pozulması kimi tanıyan qətnamə layihəsini qəbul edib. Amma bəzi ölkələr buna məhəl qoymaq istəmir.
Stokholm Şəhər Polis İdarəsi avqustun 3-də İsveçin paytaxtında Qurani-Kərimin yenidən yandırılması aksiyasına icazə verib. Bu barədə “Svenska dagbladet” qəzeti məlumat yayıb.
Aksiyanın təşkilatçısı olan qadın bildirib ki, məqsədi dinin siyasət olduğunu göstərməkdir. Onun sözlərinə görə, müqəddəs kitabın yandırılmasının səbəbi onun xeyli sayda insanın ölümünə bais olmasıdır: “Ümid edirəm ki, bütün dünya bu mesajı eşidir, çünki dinin siyasət olduğunu qəbul etmək vacibdir”.
Qadın həmçinin vurğulayıb ki, İsa peyğəmbərin sözlərinə və “müqəddəs kitab”ın ( “İncil”i nəzərdə tutur) “On Əmr”inə əməl edir.
“Quran islam dininin kitabıdır və ona bu sayaq münasibət islama münasibətdir”
Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan “Bakı-Xəbər”ə şərhində “İsveçdə, yaxud Avropanın başqa ölkəsində, ABŞ-da islama qarşı ictimai dözümsüzlük vətəndaşların özünüifadəsi kimi dəyərləndirilir. Yəni həmin ölkələrdə demokratiyanın, azadlığın verdiyi imkanlardan istifadə kimi qiymətləndirilir. Bu dövlətlərin hakimiyyət təmsilçiləri də bunu azadlığın vətəndaşlara verdiyi imkan olaraq qeyd edirlər. Ancaq bu sayaq hərəkət ölkə içində də müsəlman olan vətəndaşların rahat və təhlükəsiz yaşamasına problem yarada bilər”-deyə bildirdi.
S.Soltanın sözlərinə görə, çünki bu sayaq davranışlar, təbliğatlar Myanmada, Hindistanda, Mərkəzi Afrika Respublikasında, yaxud dünyanın başqa ölkələrində baş verən antimüsəlman hərəkatları kimi, nəhayətində, yaxud qısa bir müddətdə, tezliklə ölkə vətəndaşları olan müsəlmanlara qarşı hücumla nəticələnə bilər. “Odur ki, islamofobiya fəaliyyəti Avropanın daxilində vətəndaş qarşıdurmasına səbəb ola bilər. Bu da Avropanın təhlükəsizliyini təhdid edən amillərdən olar. Fikrimcə, bu tip məsələlərlə bağlı Avropa ölkələrində və bir sıra başqa ölkələrdə milli, dini ədavətin yayılması nəticəsində baş verə biləcək iğtişaşların qarşısının alınması üçün qabaqcadan preventiv tədbirlərin görülməsinə dair müəyyən qaydaların, qanunların, çərçivələrin müəyyənləşməsinə ehtiyac var. Əgər Cinayət Məcəlləsində bu tip məsələlər öz əksini tapmayıbsa, demək bu sahədə boşluq var və bununla bağlı həmin dövlətlərin cinayət məcəllələrinə yenidən baxmasına zərurət yaranır. O ki, qaldı Quranfobiyaya, yəni Quranı sevməzlik məsələsinə, Quran islam dininin kitabıdır və ona bu sayaq münasibət islama münasibətdir. Fikrimcə, Avropa ölkələrində demokratiyanı, azadlığı müdafiə məqsədilə perspektivdə islamofobiya epidemiyası bir çox ölkələri əhatə edə bilər. Bu, təxminən Avropada yaxın dövrlərdə qaçqınlara, mühacirlərə, miqrantlara qarşı olan hərəkatın təkrarı olar. Dövlətlərarası münasibətlərə, vətəndaşların münasibətlərinə, qloballaşmaya mənfi təsir edən kiçik də olsa hadisələrdəndir”-deyə S.Soltan vurğuladı.
Mütəxəssis Qurana qarşı “mübarizə”nin mənşəyinə də diqqətimizi yönəltdi. O, son 50-60 ildə baş verən prosesləri təhlil edərək, ictimai formasiyaların, müxtəlif ideologiyaların hədəflərindən bəhs etdi. Mütəxəssis vurğulayır ki, SSRİ dağılandan sonra “soyuq müharibə” həvəskarlarının hədəfi islam dini, müqəddəs kitabımız olub: “...Bir sözlə, kommunizmdən sonra rəqabət üçün hədəf İslam seçildi. Mənşəyi məlum olmayan, İslam adı altında yaranan terror qruplaşmaları isə müsəlman dünyasına qarşı təbliğat aparmağa əsas, bəhanə verdi. Qərb dünyasının sakinləri İslamı özünə düşmən bilməyə başladı. 2001-ci il sentyabrın 11-də Nyu-Yorkda törədilən terror aktı isə bu düşüncəyə təkan verdi. Bu kimi hadisələr, o cümlədən İraqda, Suriyada, Əfqanıstanda bu blokun koalisiya qüvvələrinin canlı itkisi də antiislam ovqatının təşviqinə, təbliğinə şərait yaratdı. ABŞ-da, Avropa ölkələrində islamofobiya hərəkatı yarandı. Bu, özünü müqəddəs Qurani-Kərimin yandırılması ilə göstərməyə başladı. Qərbdə davam edən bu kimi hadisələrə müsəlman ölkələri davamlı olaraq etiraz etsələr də, təəssüf ki, qarşısı alınmır.
İyulun 31-i və avqustun 1-də İslam Əməkdaşlığı Təşkilatı ölkələrinin Xarici İşlər Nazirləri Şurasının videoformatda növbəti 18-ci konfransı keçirilib. Bu tədbirdə İslam dünyasını maraqlandıran və narahat edən məsələlərlə yanaşı, İsveç və Danimarkada Qurani-Kərimin yandırılması da müzakirə edilib. Toplantının yekununa dair yayılan yazılı açıqlamada adıçəkilən ölkələrdə baş verən hadisə sərt şəkildə qınanılıb. Təşkilat Avropa İttifaqı Komissiyasına məsələyə dair nümayəndə heyəti göndərmək haqqında qərar qəbul edib. Açıqlamada İsveç və Danimarka ilə əməkdaşlığın yenidən nəzərdən keçirilməsi və lazım olan mövqe tutmağa çağırış olunub. İƏT Baş Katibliyi yanında İslamofobiya Müşahidə Missiyasının imkanlarının genişləndiriləcəyi də sənəddə vurğulanıb. Bundan başqa, toplantıda BMT-dən islamofobiyaya qarşı mübarizə üzrə xüsusi məruzəçi təyin etməsi istənilib. Din xadimləri bildirirlər ki, Qurani-Kərim “oxu” ilə başlayır. Onu oxumadan Müqəddəs Kitaba qarşı çıxmaq nadanlıq sayılır. İclasda Küveyt İsveçdə yerli dilə tərcümə edilmiş 100 min Qurani-Kərim kitabının maliyyə xərclərini ödəyərək paylayacağına dair layihəsini açıqlayıb. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin dövlət naziri, ölkəsinin Şuradakı təmsilçisi Xəlifə Şahin Əl-Marar deyib ki, İsveç və Danimarka bu təxribatçı hərəkətlərə cavab verməməklə BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2023-cü il iyunun 14-də üzv dövlətlər tərəfindən qəbul olunmuş beynəlxalq tolerantlıq, sülh və təhlükəsizlik haqqında 2686 (2023) saylı qətnaməsini pozur. Danimarka və İsveç hökumətləri qərar və tövsiyələri diqqətə alacaqlarını bəyan ediblər. Danimarkanın XİN başçısı Lars Lökke Rasmussen tviter hesabındakı paylaşımında Qurani-Kərimin yandırılmasını pisləyib: “İfadə azadlığı çərçivəsində xüsusi vəziyyətlərə müdaxilə çərçivəsində məsələni araşdıracağıq”. İsveç xarici işlər naziri Tobias Billström isə “biz onları diqqətlə araşdırıb İƏT ölkələri ilə mühüm dialoqumuzu davam etdirəcəyik” vurğulayıb.
Avropa və ABŞ-da müsəlman vətəndaşların sayı da az deyil. Hadisə baş verən ölkələrin rəsmiləri bunu azadlıq sayırsa, o zaman bu addım müsəlman vətəndaşlarının hüquqlarının pozulması və heysiyyətinə qarşı fəaliyyət olaraq qiymətləndirilə bilər. Odur ki, Müqəddəs Kitabı yandıranların davranışında cinayət tərkibli başqa hərəkətlər də aşkarlamaq mümkündür. Bu hadisəni dünyanı yenidən fərqli ideoloji qütblərə bölməyə cəhd də saymaq olar. Ehtimal etmək olar ki, belə “yandırmalar” münaqişələr nəticəsində Avropa və ABŞ-a məcburi mühacirət edən müsəlmanların qarşısını almağa hesablanıb. Bu kimi olaylar dünyanın, o cümlədən Avropa və ABŞ-ın təhlükəsizliyini də təhdid edə bilər
Bir də Qurani-Kərim kitabını yandırmaqla yalnız kin, nifrət yayırlar. Hitler, faşistlər sinaqoqları bombalamaq və bağlamaqla Holokostla iudaizmi məhv edə bilmədilər. Stalinin Din əleyhinə dövlət komissiyası, “Allahsızlar ittifaqı” və “Mübariz allahsızlar ittifaqı” adlı təşkilatları kilsə, sinaqoq və məscidləri vəhşicəsinə dağıtmaqla SSRİ-ni dinsizləşdirməyə nail ola bilmədi. Heç ABŞ, İsveç, Danimarka, Hindistan, Mərkəzi Afrika Respublikası, Myanma və başqa ölkələrdəki Müqəddəs Kitabı yandırma, yaxud müsəlmanların sıxışdırılması da islamı məhv etmək gücünə qadir deyil. Bu yolla dünyanın qütbləşdirilməsi də mümkünsüzdür. Ona görə də dünyanın “soyuq müharibə”yə qayıtmaması üçün Stalin və Hitlerin törətdiyi insanlıq əleyhinə əməlləri də hərdən yada salmaq zərurəti yaranır”.
İradə SARIYEVA
