“Qarabağdakı ermənilərə gəlincə, onlar qondarma liderlərinin arxasınca getməməlidirlər. Bu liderlər onlara daim yalan danışıblar”. Bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev “Euronews” telekanalına müsahibəsində deyib.
Bununla yanaşı, dövlət başçısı Qarabağ ermənilərinin reinteqrasiyanın hansı şəkildə reallaşacağına da aydınlıq gətirib: "Qarabağ erməniləri başa düşməlidirlər ki, təhlükəsizlik təminatları, hüquqlarının, o cümlədən təhsil, mədəniyyət, dini, bələdiyyə hüquqlarının təmin edilməsi ilə Azərbaycan cəmiyyətinin bir hissəsi olaraq onlar normal həyat yaşayacaqlar. Onlar daha manipulyasiyanın girovu olmayacaqlar. Düşünürəm ki, onlar dinləsələr, məni anlayacaqlar. Onlar bilirlər ki, mən öz sözümə əməl edirəm”. Dövlət başçısı onu da xatırladıb ki, Qarabağda hazırda müvəqqəti olaraq rusiyalı sülhməramlıların nəzarəti altında olan ərazidə yaşayan insanlar Azərbaycanda yaşayırlar: “Onlar ölkəmizdəki digər çoxsaylı milli azlıqlar kimi Azərbaycan vətəndaşları olaraq yaşayacaqlarına, yoxsa Azərbaycanı tərk edəcəklərinə dair seçim etməlidirlər”. Dövlət başçısı onu da qeyd edib ki, Qarabağdakı ermənilərin Laçın yolu vasitəsilə Ermənistana gedib-gəlməsinə də hansısa əngəl yoxdur: “Laçın yolunda hərəkət azadlığı bloklanmayıb. Aprelin 23-dən - sərhəd keçid məntəqəsi qurulan vaxtdan etibarən Qarabağın 2 mindən artıq sakini Ermənistana asan şəkildə gedib gəlib”. Azərbaycan Prezidenti əlavə edib ki, Qırmızı Xaç Komitəsi dava-dərmanın nəqlini və Ermənistanda müalicəyə ehtiyacı olan xəstələrin təxliyəsini bərpa edib: “İyunun 15-də Ermənistan növbəti hərbi təxribata əl atdı və bizim sərhədçilərimizdən birini yaraladı. Araşdırma aparıldığı üçün yol müvəqqəti olaraq bağlansa da, sonra təkrar açıldı. Qırmızı Xaç Komitəsi dava-dərmanın nəqlini və Ermənistanda müalicəyə ehtiyacı olan xəstələrin təxliyəsini bərpa etdi. Lakin əfsuslar olsun ki, Qırmızı Xaç Komitəsinin yük maşınlarının yoxlanılması zamanı siqaret, “iPhone”lar və benzin kimi məhsulların qaçaqmalçılıqla keçirilməsi aşkar olundu. Qırmızı Xaç Komitəsi bunu etiraf etdi və bildirdi ki, onlar buna görə heç bir məsuliyyət daşımırlar. Lakin bu yük maşınlarının üzərində də, sürücülərin uniformaları üzərində də Qırmızı Xaçın emblemləri var idi”. Beləliklə, Azərbaycan mövqeyini açıq şəkildə ortaya qoyur. Qarabağda qalan ermənilər də seçimini buna müvafiq etməlidir. Çünki onlar da görür ki, Azərbaycanın iradəsinə kimsə təsir edə bilməz. Məhz elə bu fonda “Caliber” saytı tərəfindən yayılan məlumatda qeyd olunur ki, Yevlaxda Azərbaycan hökumətinin nümayəndələri ilə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində məskunlaşan erməni etnik azlıq nümayəndələri arasında görüşün təşkili üzərində iş aparılır: “Görüş təklifi heç bir üçüncü ölkədən gəlməyib, xarici dövlətlərin nümayəndələrinin iştirakı olmadan eksklüziv olaraq mərkəzi hakimiyyət nümayəndələri ilə erməni etnik azlığı arasında baş tutacaq dialoq Bakının məlum təklifinin məntiqinə uyğundur. Təəssüf ki, erməni mətbuatına sızan bəzi məlumatlara görə, indi Qarabağ ermənilərinin bəzi nümayəndələri bu görüşü sabotaj etməyə çalışırlar. Bu, son dərəcə dağıdıcı mövqedir, çünki regiondakı problemlər yalnız Qarabağ erməniləri ilə onların Bakıdakı mərkəzi hökuməti arasında birbaşa dialoq çərçivəsində həll edilə bilər”. Hesab olunur ki, Azərbaycanın hökumət nümayəndələri ilə Qarabağ erməniləri arasında görüşün Yevlaxda keçirilməsi xəbəri təsdiqlənərsə, bunu mühüm hal kimi qiymətləndirmək olar. Yevlaxa gələn bir müddət sonra Bakıya da gəlmək məcburiyyətində qalacaq. Ekspertlərə görə, Yevlaxda görüşə razılaşarlarsa, erməni separatçılar və Ermənistan hakimiyyəti “yalnız üçüncü tərəfin iştirakı ilə neytral ərazidə müzakirələr aparaq” tələbindən geri çəkilməli olacaq.
Azərbaycan dövləti ən yüksək səviyyədə bəyan edir ki, Qarabağdakı erməniləri öz vətəndaşı hesab edir və mərkəzi hakimiyyətlə hər hansı icma arasında dialoq məhz ölkənin ərazisində keçirilməlidir. Bu mənada kənar güclərin vasitəçiliyinə də ehtiyac yoxdur. Yevlaxda deyilən görüş baş tutarsa, bu, həm də Qarabağ ermənilərinin Azərbaycan cəmiyyətinə reinteqrasiyasının başlanılması yönündə mühüm addım olar. Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev iyulun 21-də “4-cü Sənaye İnqilabı dövründə Yeni Media” mövzusunda Şuşa Qlobal Media Forumunda bu barədə danışmışdı. Dövlət başçısı Azərbaycanın Qarabağ ermənilərilə görüş üçün təşəbbüs göstərdiyini, ancaq onların imtina etdiyini bildirmişdi: “Biz təşəbbüs göstərdik, mən Qarabağ ermənilərinin nümayəndələri ilə təmasla məşğul olmaq üçün xüsusi nümayəndə təyin etdim və bu təmasların qurulması məqsədilə o, Qarabağa göndərildi. Birinci görüş məhz orada, Xocalı qəsəbəsində Rusiya sülhməramlı kontingentinin bazasında oldu. Bundan sonra biz Qarabağ ermənilərinin nümayəndələrini dialoqu davam etdirmək üçün Bakıya dəvət etdik. Lakin onlar imtina etdilər, həm də nümayişkaranə şəkildə. Müəyyən vaxtdan sonra biz onları yenidən dəvət etdik. Ola bilərdi ki, hansısa səhv olub, onların həqiqətən də bunu istəmədiklərinə əmin olmaq məsələsində yanlışlıq ola bilərdi. Yenə də imtina etdilər. Lakin mən onda dedim ki, üçüncü dəvət olmayacaq. İstəmirlərsə, demək, istəmirlər”. İndi ermənilər görür və başa düşürlər ki, Azərbaycanın təkliflərinin qəbul edilməsindən başqa çıxış yolları yoxdur.
Nahid SALAYEV
