Tariximizə qanlı hərflərlə yazılan Meşəli faciəsi barədə çox yazılıb, şahidlərin dilindən çox sayda faktlar, məlumatlar eşitmişik. Xocalının Meşəli kəndində erməni daşnaklarının, separatçıların törətdiyi qətliam nəticəsində insanlarımız şəhid edildi.
1991-ci ilin dekabrında Meşəlinin faciəli günləri başladı. 23 dekabr 1991-ci ildə Azərbaycanda, Xocalı rayonunun Meşəli kəndində erməni hərbi birləşmələri tərəfindən qətliam törədildi. 32 il bundan əvvəl baş verən qətliamı törədənlərdən artıq biri - Vaqif Çərkəzoviç Xaçaturyan saxlanılıb. Rəsmi məlumata görə, Xaçaturyan 29 iyulda Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin (BQXK) vasitəçiliyi ilə müalicə almaq məqsədilə Ermənistana getmək istəyərkən Laçın sərhəd-keçid məntəqəsində saxlanılıb. Prokurorluq tərəfindən Xaçaturyanın Bakı şəhərində tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsi, zəruri tibbi yardımın göstərilməsi, həmçinin BQXK nümayəndələrinin ona baş çəkməsinə şərait yaradılmasının təmin ediləcəyi qeyd edilib.
Azərbaycan Baş Prokurorluğunun mətbuat xidmətindən bildirilib ki, Meşəli kəndində azərbaycanlılara qarşı soyqırımı və deportasiyanı təşkil etməkdə ittiham olunan, 1955-ci ildə Badara kəndində anadan olmuş, Xankəndi şəhər avtomobil nəqliyyat müəssisəsində sürücü işləmiş Vaqif Çerkezoviç Xaçaturyanın əvvəllər Azərbaycanda Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 103 (soyqırımı) və 107-ci (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə) maddələrilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunması barədə qərar qəbul edilmişdi, lakin olduğu yer istintaqa məlum olmadığına görə barəsində 12 noyabr 2013-cü il tarixdə beynəlxalq axtarış elan edilməklə məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilmişdi.
V.Xaçaturyanın saxlanılması meşəliliərdə sözün həqiqi mənasında böyük inam yaradıb ki, qətliamda iştirak edən digər canilər də həbs edilib ədalət məhkəməsinə çıxarılacaq.
“Xaçaturyan da içində olmaqla, separatçılar 28 nəfər Meşəli sakinini şəhid etdilər, evlərimizi, tövlələrimizi, ot tayalarımızı yandırdılar…”
Meşəli faciəsinin şahidi olan Xocalı rayonu Meşəli kənd sakini, Əməkdar müəllim, “Tərəqqi” medallı Alış Musa oğlu Alışovla əlaqə saxladıq. Alış müəllim “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, V.Xaçaturyanın saxlanılması xəbəri meşəliliərin yanan ürəyinə su çiləyib.
“Xaçaturyanın saxlanılması meşəliliərin ürəyindən tikan çıxardı. 32 il idi ki, bu tikan bizim ürəyimizdə idi. Meşəli qətliamında iştirak edən bütün canilər tutulmalı, ədalət məhkəməsi qarşısına çıxarılmalıdır. Xaçaturyan da içində olmaqla, separatçılar 28 nəfər Meşəli sakinini şəhid etdilər, evlərimizi, tövlələrimizi, ot tayalarımızı yandırdılar. Onlar nə uşağa, nə qocaya, nə qıza, nə gəlinə rəhm etdilər, qarşılarına çıxanları amansızlıqla qətlə yetirdilər. Xaçaturyanın özü də, qardaşı da çox amansız idilər. Meşəlidə qətliam törədənlər arasında Armais, Slavik Xaçaturyan qardaşları və başqaları da var idi ki, onlar da Xaçaturyanın taleyini yaşamalıdır, cinayətlərinə görə cavab verməlidirlər . Mən Vaqif Xaçaturyanın qardaşı İlyanı tanıyırdım, avtobus sürücüsü idi. Xankəndi-Badara avtobusunu sürürdü. O çox şovinist idi, bütövlükdə onlar ailəlikcə çox şovinist idilər. Bizim kənddə orta məktəb yox idi, VII sinifdən sonra Xankəndidə oxumuşam. 6-7 kilometr gedib, çaydan keçib dayanacaqda avtobus gözləyirdik, İlya gəlirdi, çox zaman bizi avtobusa götürmürdü, götürəndə də arxa qapıdan götürürdü, söz-söhbət yaradırdı. Erməni şovinistləri, separatçılar bizim millətə ikinci dərəcəli millət kimi yanaşırdılar”.
Alış Alışov ümid edir ki, V.Xaçaturyan layiqli cəzasdını alacaq və onun kimiləri də cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcək. “Xaçaturyanın ardınca Meşəli qətliamının digər iştirakçıların da saxlanılacağına inanırıq. Biz 32 il bu günü gözlədik ki, qatillər layiqli cəzalarına çatdırılsınlar.
“Biz separatçılarla döyüşdük, 40 gün Meşəli kəndini erməni separatçılarından müdafiə edib saxladıq, amma bizə kömək gəlmədiyi üçün vəziyyətimiz pis oldu. Erməni separatçıları çox qanlı qətllər törətdilər”- deyə qeyd edən əməkdar müəllim bildirdi ki, Meşəli 80 evdən və 380 nəfər əhalidən ibarət kənd olub…
İradə SARIYEVA
