Elçin Bayramlı: "Avtobus nəqliyyatı ilə bağlı o qədər problemlər var ki, elə birinci onlar araşdırılmalıdır..."
Sosial şəbəkələrdə "BakuBus" MMC-nin istismarında olan 5 nömrəli marşrut xətti üzrə hərəkət edən avtobusun sürücüsünün avtobusu tərk edərək, sərnişinləri yolda saxlaması ilə bağlı məlumatlar yayılıb.
Məsələ ilə bağlı "BakuBus" MMC-dən bildirilib ki, hadisə saat 23:58-də 5 nömrəli xətt üzrə hərəkət edən 99 JO 118 dövlət qeydiyyat nömrəli avtobusda qeydə alınıb. "Sürücünün dediyinə görə, özünü pis etdiyindən avtobusu saxlayaraq sərnişinlərə məlumat verib və avtobusu tərk edib. Lakin bu barədə dispetçer mərkəzinə məlumat verməməklə həm daxili prosedur qaydalarının kobud pozuntusuna yol verib, həm də sərnişinlərin ünvanlarına çatdırılması üçün operativ addımların atılması imkanlarını məhdudlaşdırıb.
15 dəqiqədən sonra avtobusa qayıdan sürücü xətt üzrə hərəkətini davam etdirib. Hazırda "BakuBus"da sürücünün hərəkəti üzrə daxili araşdırma aparılır və nəticəsi barədə ictimaiyyətə əlavə məlumat veriləcək", - qurumdan bildirilib
"BakuBus" MMC sürücünün hərəkəti üzrə daxili araşdırma aparıldığını deyir. Qurumun bu araşdırması ictimaiyyətdə geniş müzakirə edilir, hətta buna təəccüblə yanaşanlar var. Deyirlər ki, "BakuBus"un xəttə buraxdığı avtobuslarda sərnişinləri çox ciddi şəkildə narahat edən problemlər, məsələlər bir tərəfdə qalıb, onları araşdırmaq əvəzinə sürücünün davranışını araşdırırlar. Sürücü deyib ki, özünü pis hiss edir. Ola bilsin, sürücünün elə bir problemi olub ki, onu qız-gəlin, uşaq yanında demək istəməyib. Tutalım, onun qarnı ağrıyıb, dayana bilməyib, təbii ehtiyacını ödəmək üçün avtobusu tərk edib yaxınlardakı uyğun bir yerə gedib və sonra qayıdıb. Bunu bu qədər müzakirə etməyin, sürücünün hərəkətini araşdırmağın nə mənası var görəsən? Bəlkə bu adamın lap ürəyində bir problem yaranıbmış, bəlkə təzyiqi qalxıbmış, bu halda o avtobusu idarə edərək nə qədər sərnişinin həyatı üçün təhlükə yarada bilərdi? Bu kimi hallara anlayışla yanaşılmalıdır.
Bakıda yerüstü ictiamai nəqliyyatın problemləri çoxdur, xüsusən də "BakuBus"un fəaliyyətində sərnişinləri narazı salan çoxlu məqamlar var ki, şirkət bunlara xüsusi diqqət yetirməlidir. Bu halda sərnişinləri narahat edən problemlərin həllinə ədalətli yanaşa bilər. Birincisi, "BakuBus" xəttə buraxdığı avtobusların sayını kəskin şəkildə azaldıb, uzaq mənzilli iritutumlu avtobusları kiçik tutumlu avtobuslarla əvəzləyib, gecikmələr öz yerində, eyni zamanda dayanacaqlarda dəqiqələrlə gözləyən sərnişinlər avtobuslara minə bilmirlər, salonlarda həddən artq sərnişin sıxlığı olur. Sıxlıq nəticəsində də avtobus salonunu buğ başına götürür. Əksər hallarda havalandırıcı və kondisionerlər işləmir. Avtobus sürücülərinə hər hansı bir sual verəndə, yaxud irad bildirəndə deyirər ki, şirkətlə danışın, sizi narahat edən problemi şirkətin diqqətinə çatdırın. Hətta elə sürücülər olur ki, "biz belə işləyirik xoşunuz gəlmirsə minməyin, düşüb taksi ilə gedin"-deyirlər. Avtobus salonlarında elə də diqqətçəkən natəmizlik olmasa da, başqa problemlər mövcuddur. Gizlin deyil ki, bəzən avtobus sürücüləri yuxulu halda xəttə buraxılır, bəzən aralarında nəşəxor sürücülər də olur, sürücü kobudluğu haqda isə sərnişinlərin şikayətləri bir kitaba sığmaz. Qeyd etdiyimiz kimi, bura gecikmələrin olmasını, avtobusların sayının azaldılmasını da əlavə etsək, ən vacib problem kimi bunlar araşırmaya cəlb edilməlidir. Yoxsa, bütün bunları bir yana qoyub sürücünün bir neçə dəqiqəlik avtobusu tərk etməsini müzakirə etmək, bununla bağlı araşdırma aparmaq anormal haldır. Sürücünün vəziyyətinə hər kəs düşə bilər.
Ekspertlər qeyd edir ki, sürücünün 15 dəqiqəlik avtobusu tərk etməsini araşdırmaqdansa, sərnişinləri narahat edən digər problemləri, dövlət hesabına alınıb sonra yoxa çıxarılan avtobusların taleyini araşdırmaq daha məqsədəuyğun olardı. Ekspertlərə görə, amma bu boyda problemlər bir tərəfdə qalıb, götürüb bu şəkildə araşdırma aparırlar və gözdən pərdə asırlar.
"Sürücünün məcburiyyət qarşısında qalıb avtobusu tərk etməsini araşdırmaqdansa, daha ciddi problemlərin araşdırılmasına, həllinə diqqət yetirilməlidir"
Sosial-iqtisadi sahə üzrə mütəxəssis Elçin Bayramlı "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, hazırda bəzi gənclərdə "xəstəlik" peyda olub və bu cür halların olması gənclər arasında yayılan çox təhlükəli, qorxunc "xəstəliyin" təzahürüdür. "Hərə əlinə bir smartfon alıb qarşısına çıxanı, gözü görəni, qulağı eşidəni, mənalı-mənasız hər şeyi çəkib dayanmadan internetə yükləməklə məşğuldur. Yəni gənclərin əksəriyyətinin məşğuliyyəti budur. Səbəbini bilmədən, nə baş verdiyi haqda dəqiq məlumata malik olmadan götürüb kimisə çəkmək, ləkələmək, şərləmək, kiminsə haqqına girmək qeyri-insani bir hərəkətdir. Konkert baş verən hadisəyə gəlincə, avtobus sürücüləri şirkətlər tərəfindən açıq şəkildə istismar olunurlar. Sürücülər fasiləsiz olaraq səhərdən-axşama qədər işləyirlər. Onların da müəyyən ehtiyaclarının olması şübhəsizldir. Sürücü ayaqyoluna getmək, dərman qəbul etmək üçün avtobusu tərk edə, halı pisləşdiyindən, yaxud başqa bir vacib hal baş verdiyindən işindən qısa bir müddətdə ayrıla bilər. Belə hal baş verərsə, bunu anlayışla qarşılamaq lazımdır. Məsələni aydınlaşdırmaq, sonra danışmaq lazımdır. Yəni heç bir sürücü kefindən avtobusu yolun ortasında dayandırıb harasa gedəsi deyil. Belə bir hal yoxdur. O da insandır, ailə başçısıdır, işini itirmək istəmir, belə bir hala yalnız dözə bilməyəndə, məcburiyyət qarşısında yol verə bilər"-deyə bildirən E.Bayramlı qeyd etdi ki, bu sürücünü çəkib ondan şikayət edən gənclər heç bir elmi-texniki işlərə dəstək vermir, bu cür şeylər çəkib saxta İP qazanmaq üçün çalışırlar, əsas məqsədləri kanallarına adam cəlb etməkdir ki, bu da uğursuz cəhddir. "Avtobus nəqliyyatı ilə bağlı o qədər problemlər var ki, elə birinci onlar araşdırılmalıdır, onlar ictimailəşdirilməlidir. Bu adamlar gerçək problemləri çəkib şirkətə sual ünvanlamalıdır ki, niyə şəhər nəqliyyatı bərbad vəziyyətdədir, nə üçün avtobuslarda adamlar bir-birinin belində gedir, hansı səbəbdən xəttə buraxılan avtobusların sayı azdır? Ən böyük problemlərdən biri son 5-10 ildə avtobus marşurutlarının yarıdan çoxunun ləğv edilməsi, marşurutların yolunun qısaldılmasıdır. İnsanlar bir yerdən digər yerə getmək üçün ən azı iki-üç avtobus dəyişmək məcburiyyətindədir. Avtobuslarda sərnişin sıxlığı var, adamlar salonda nəfəs ala bilmirlər. Şəhərkənarı işləyən avtobusların da vəziyyəti pisdir. Araşdırsınlar, görsünlər ki, "BakuBus" və başqa şirkətlər kart sisteminə keçəndən sonra insanlar niyə zülm çəkir, kart yükləməyə terminal tapmır, bəzən yolda qalır. Yaxud yaratdıqları "Bakı-kart" proqramı heç nəyə yaramır, biabırçı vəziyyətdədir, heç balansı göstərmir ki, balansda nə qədər pul olduğunu görəsən. Belə biabırçı məsələlərə reaksiya verilməlidir"-deyə E.Bayramlı qeyd etdi.
O hesab edir ki, son baş verən hadisəni araşdırmaq əvəzinə "BakuBus" ona məxsus avtobuslarda baş verən başqa nöqsanları araşdırsın. Onun fikrincə, bu daha ədalətli yanaşma olar. "Sürücünün məcburiyyət qarşısında qalıb avtobusu tərk etməsini araşdırmaqdansa, daha ciddi problemlərin araşdırılmasına, həllinə diqqət yetirilməlidir"-deyə müsahibimiz qeyd etdi.
Əli TURABOV
