Nizami Hüseynov: "Bizdə 6-7 yaşlı uşaqlar üçün yazılmış dərsliklər dünya standartlarında 14-15 yaşlılar üçün yazılmış dərsliklərə uyğun gəlir"
Son vaxtlar sosial şəbəkələrdə müzakirə predmetinə çevrilən aktual mövzulardan biri də ibtidai sinif şagirdlərinin dərs yükü ilə bağlıdır. Xüsusən də "valideyn qrupları"nda da bu məsələ ciddi narazılıq doğurur.
"Oğlum hələ birinci sinifdə oxuyur. Dərsləri o qədər ağır olur ki, uşaq bütün günü kitabla gəzir, amma yenə də çatdıra bilmir. Üstəlik, uşağın psixologiyası da pozulub. Axı birinci sinif şagirdini təhsil adı ilə bu qədər yükləməyin mənası nədir? Uşaqların yaşa görə diqqət həcmi normaları var. 6-7 yaşlı bir uşağa sözün fonetik təhlilini tapşırmaq nə dərəcədə düzgündür? Biz bu dərsi beşinci sinifdə keçirdik". Bu, övladı birinci sinfə gedən bir valideynin mövqeyidir.
Bəzi valideynlər isə I, II sinif şagirdlərinə "Həndəsi fiqurlar və fəza fiqurları" mövzusunun öyrədilməsi ilə bağlı narazılıq edir. Valideynlər qeyd edir ki, yazmağı, düz xətt çəkməyi yeni öyrənən 6-7 yaşlı uşaqlar həndəsi fiquru necə öyrənə bilər?
İbtidai siniflərdə dərslərin çətinliyindən narazı olan valideynlərin sayı çoxdur.
"Orta məktəb proqramı uşaqların intellektual, fiziki və psixoloji inkişafına uyğun şəkildə qurulmayıb, onun şəxsiyyət kimi formalaşmasında heç bir rola malik deyil"
Təhsil eksperti Nizami Hüseynov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ibtidai sinifdə oxuyan şagirdlərin tədris proqramları elə qurulmalıdır ki, məktəbli məktəbdən, dərsdən bezməsin, yorulmasın: "İbtidai sinif vahid təhsil sisteminin ilk pilləsidir. Məktəbli bu yola necə başlayırsa, sona qədər də elə davam edir. Təhsil aldığı müddətdə onda hansısa köklü dəyişikliklər edilməsi çox çətin olur. Lakin təəssüflər olsun ki, hazırda orta məktəblərin ibtidai sinfində tədris olunan proqramın ağırlıq səviyyəsi dünya standartlarına uyğun deyil. Hazırda istifadə olunan orta məktəb proqramı uşaqların intellektual, fiziki və psixoloji inkişafına uyğun şəkildə qurulmayıb, onun şəxsiyyət kimi formalaşmasında heç bir rola malik deyil. Çünki ibtidai sinif dərslikləri informasiya yükünə malikdir. Bildiyiniz kimi, Azərbaycanda orta məktəblərin birinci sinfinə gedən uşaqların heç də hamısı uşaq bağçası və məktəbəqədər təhsil pilləsini bitirmiş şəxslər deyil. Bu pillədə təhsil alan uşaqların sayı birinci sinfə gedənlərin cəmi 25 faizidir. Deməli, birinci sinfə gedən 75 faiz uşaq məktəb, dərs, oxuyub-öyrənmək kimi bir sıra digər vərdişlərə də sahib deyil. Amma onlar dərsə başlayanda hamısına eyni səviyyədə yanaşılır. Məhz bu zaman böyük sayda şagird həddindən artıq informasiya ilə yüklənir".
Ekspert hesab edir ki, ibtidai siniflərdə istifadə olunan dərsliklərdə olan söz və cümlələrin, tapşırıqların sayı dünya standartlarından çoxdur: "Bizdə 6-7 yaşlı uşaqlar üçün yazılmış dərsliklər dünya standartlarında 14-15 yaşlılar üçün yazılmış dərsliklərə uyğun gəlir. Şagirdləri məktəbdə informasiya yükündən azad etmək üçün məktəbəqədər təhsil müəssisələrində təhsil alan uşaqların sayını artırmaq və dərslikləri sadələşdirmək lazımdır".
Günel CƏLİLOVA
