Real həyatın virtuala daşınması sosial şəbəkələrdə kriminala da geniş imkanlar yaradıb. Ən pisi isə odur ki, internet üzərindən narkotiklərin satışı sürətlə genişlənir. Narkomafiyaların internetin imkanlarından narkotik satışının təşkili üçün istifadəsi artıq acı reallıqdır.
Zamanla “Bakıda polis əməliyyatı: onlayn qaydada narkotik satanlar tutulub” kimi xəbər başlıqları ilə hər kəs qarşılaşıb. Bu haqda xəbərlərin intensivləşməsi ölkədə onlayn narkotik satışı, virtual narkoticarətin genişlənməsi haqda fikirlər söyləməyə əsas verir.
Danılmaz faktdır ki, narkotik bəlası bütün dünyanı ağuşuna alıb. Bu günlərdə narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan teleqram kanallarına 50 mindən çox Ermənistan vətəndaşının abunə olması ilə bağlı məlumat yayıldı. Qeyd edək ki, Teleqram sosial şəbəkəsinə ölkəmizdə də böyük maraq var.
Onu da qeyd edək ki, İnstagramın Azərbaycan seqmentində “patı_kola_narkotik”, “patı_kola_gara (istədiyiniz ərazilərə çatdırılma), ”iran_patı_kola_alish_verish" və s. adlar altında onlayn narkotik satışı təşkil olunur.
Maraqlıdır, Azərbaycanda da belə problem varmı ki, kimlərəsə narkotik satan Teleqram kanallara abunə olsun?
“Son zamanlar narkotiklərin məktəb həyətlərində, məhəllələrdə, şəhərin müxtəlif nöqtələrində satışlarının arxasında da məhz sosial şəbəkə amili dayanmaqdadır”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, narkotik vasitələrin onlayn satışı pandemiya dövründə daha da sürətlənib: “Bu, dünya ölkələrində də açıq müşahidə olunur. Azərbaycanda isə narkotik vasitələrin onlayn satışı bir neçə ildir ki, meydana çıxıb. Ümumilikdə bu tendensiyanın qarşısını almaq narkotik satan şəxsi satış zamanı tutmaqdan nisbətən asandır. Narkotik vasitələrin sosial şəbəkələrdə açıq şəkildə satışının həyata keçirilməsini əks etdirən hesablar sadəcə bir mifdir. Yayılan sosial şəbəkə hesabları bəzi ağılsızların işidir və onlar hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən cəzalandırılır. Əsl satışla məşğul olanlar tamam başqa addan istifadə edir. Bu gün İnstagram, Tik-Tok və Teleqram platforması vasitəsilə narkotik məhsulların satışı təşkil olunur. Bəzi istifadəçilər açıq şəkildə nə reklam etdiyini nümayiş etdirir. Pati, kola kimi adla səhfə açanlar qısa müddət ərzində aşkar olunaraq zərərziləşdirilir. Ancaq elə səhifələr də var ki, qız adına açılır. Həmin səhfədə insanlara dostluq, follov göndərilir. Sonrası da bəllidir”.
Birlik sədri onu da əlavə etdi ki, son zamanlar narkotik maddələrin də satışı xeyli yayılıb. Narkotik istifadəçiləri arasında cəmiyyətin müxtəlif üzvləri var: "Bu şəbəkə həm qadınları, həm də kişiləri cəlb edir. Bu şəbəkə genişləndikcə daha çox insanı əhatə etməyə başlayacaq. Ölkəmizdə narkotikin yayılmasında Azərbaycana düşmən olan ölkələrin də marağı var. Düşmən qüvvələr ölkəmizdə narkotikin yayılmasını istəyir ki, Azərbaycana zərbə vursunlar. Narkotik böyüyən yeni nəslə zərbə vurur. Buna görə bu məsələdə diqqətli olmaq lazımdır. Narkotik satışı ilə məşğul olanlar komandalarına yeni üzv seçmək axtarışındadırlar. Kimin xarakteri zəifdirsə, maddiyyatı aşağıdırsa bu işlərə cəlb edirlər. Çünki belə insanları narkotikaya cəlb etmək, qurşandırmaq asandır. Şəbəkə o qədər genişlənib ki, artıq şəbəkədə qadınlar da yer alır. Yalnız maarifləndirmə işlərinin aparılması bəs etmir. Məsələyə kompleks yanaşma lazımdır. Azərbaycan mühitində maarifləndirmə ilə inzibati metodları birgə etmək lazımdır. Yalnız inzibati metodların aparılması və ya tək maarifləndirmə işlərinin aparılması lazımi nəticə verməyəcək. Gərək kompleks tədbirlər görülsün”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sosial şəbəkələrdə narkotiklərin satışı, istifadəsi ilə bağlı paylaşımların edilməsi bilavasitə cinayət məsuliyyəti yaradır: “Sosial şəbəkələrə nəzarət faktoru daha da sərtləşdirilməlidir. Əks halda, sözügedən bəla qarşısıalınmaz kabusa çevrilə bilər. Baxın, “İnstagram”, Tik-Tok platformasında nələr baş verir və bütün bunlar istər narkotik satışları, istərsə də digər qanunsuz vasitələrin ayaq açaraq yürüməsinə geniş şərait yaradır. Gənc və yeniyetmə nəsil zəhərlənir, milli genofondumuz kəskin təhlükə altında qalır. Eyni zamanda qeyd edim ki, son zamanlar narkotiklərin məktəb həyətlərində, məhəllələrdə, şəhərin müxtəlif nöqtələrində satışlarının arxasında da məhz sosial şəbəkə amili dayanmaqdadır. Üstüörtülü təkliflər olunur, sifarişlər qəbul edilir və hər hansı ünvanlara çatdırılma prosesi həyata keçirilir. Hətta deyərdim ki, artıq bu bir işlək şəbəkə halını alıb və ona daim kölgədə qalan idarəçi şəxslər nəzarət edir”.
Günel CƏLİLOVA
