Son günlər Xırdalanda qeydə alınan intihar faktları ölkədə ciddi narahatlıq yaradıb. Məlumdur ki, ötən ay 3 yeniyetmə qız eyni binadan özünü atıb. 16, 15 və 13 yaşlı yeniyetmələrin deyildiyinə görə eyni binanın hündür mərtəbələrindən atılması, eyni hazırlıq müəlliminin yanına getməsi və hər 3-nün qız olması insanlarda böyük şübhələr doğurub.
Bu mövzu ilə bağlı sosial mediada müxtəlif fikirlər səslənir. Bəziləri qızların intihar etməsini dərs yükünün ağır olması, bir qisim isə zorakılıq faktının olması ilə əlaqələndirir. Bu hadisə gələcəkdə repetitor yanına gedəcək şagirdlərin sayına təsir edəcək.
Məlum məsələ ilə bağlı mütəxəssislərlə söhbətləşdik.
Samirə Xəlilova: “Yeniyetmələrin intihar etməsi bir çox faktorlara bağlı ola bilər və bu problemin həlli zaman tələb edən məsələdir”
Psixoloq Samirə Xəlilova “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bu kimi intiharların səbəblərini araşdırmaq lazımdır. Cinayət işi açılmalı və ard-arda baş verən məktəbli qızların intiharları arasında əlaqələrin olub-olmaması araşdırılmalıdır. Hər hansı bir psixoloji ruh halının, yaxud oyunun, yaxud da gizli cinayətin olub-olmaması araşdırılmalıdır: “Yeniyetmələrdə intihar ehtimalını artıran ən mühüm sosial-ekoloji amillər arasında ağır stresli hadisələr yer tutur. Yeniyetmələrin intihar etməsi bir çox faktorlara bağlı ola bilər və bu problemin həlli zaman tələb edən bir məsələdir. Məktəb şagirdləri hər ay psixoloji testdən keçirilməli və nəticəsi narahatlıq doğuran şagirdlər individual təlimə cəlb edilməlidir. Eyni zamanda məktəblərdə psixoloji dəstək xidmətlərinin fəaliyyəti genişləndirilməlidir. Məktəblərdə psixoloji dəstək xidmətlərinin mövcudluğu şagirdlərin müxtəlif problemlərini həll etmələrində kömək edə bilər. Bununla yanaşı şagirdlərə psixoloji təlimatlar verilə, şagirdlərə psixoloji problemlərin öhdəsindən gəlmək üçün dərslər təklif edilə bilər. Şagirdlərin və ailələrinin intihara cəlb edən risqləri öyrənilməlidir. Bu, intihara aparan səbəblərin aradan qaldırılmasına kömək edə bilər".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, yeniyetmələrdə gizli depressiya yaşanır. Həmin o depressiya pik nöqtəyə çatanda o, intihara cəhd edir: “Yeniyetmələrdə də intihar halı çox zaman ailədaxili münasibətlərə görə olur. Bu daha çox boşanan ailələrdə müşahidə olunur.
Elçin Əfəndi: “Valideyn axı niyə təhsili məktəbdə yox, kiminsə evində axtarmalıdır?”
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi isə bildirdi ki, Xırdalanda müəllim yanına hazırlığa gedən üç azyaşlı qızın intiharı çox müəammalı məsələdir və araşdırılmalıdır: “Ümumiyyətlə, valideyn axı niyə təhsili məktəbdə yox, kiminsə evində axtarmalıdır? Biz qəbul qaydalarını mütləq sadələşdirməli, fənlərin sayını azaltmalıyıq. Uşaqların sərbəstlikləri onların təhsillərinə birbaşa mane olan faktordur. Bundan əlavə, tez-tez rastlaşıram ki, bəzi uşaqlar müəllim yanına hazırlıq adı ilə çıxır, amma öz əyləncələrində olurlar. Valideyn övladına 2-3 min manatlıq telefonu verib, özünü də hansısa "bunker müəllim" adlandıran şəxsə həvalə edib. Nəticədə ilin sonunda məlum olur ki, ümumiyyətlə ortada nəticə yoxdur, olan nəticə də bərbaddır. Bu səbəbdən də müvafiq nazirlik və mərkəzi imtahan qurumu bütün detalları nəzərə alaraq qəbul formatını dəyişməlidir. Məktəb bilikləri əsasında prosesi tənzimləməli, məktəb nüfuzunu artırmalıdırlar. Əks halda bu gediş heç də xoş olmayan gələcək gətirəcək”.
Günel CƏLİLOVA
