Azərbaycanda doğulan uşaqların sayı açıqlanıb. Məlumatda 2015-ci ildə 166 min 210, 2016-cı ildə 159 min 464, 2017-ci ildə 144 min 41, 2018-ci ildə 138 min 982, 2019-cu ildə 141 min, 2020-də 125 min, 2021-ci ildə 110 min 700, 2022-ci ildə 122 min 846 körpə dünyaya gəldiyi bildirilib. 2015-ci illə müqayisədə 2022-ci ildə 43 min 364 uşaq az doğulub, yəni doğuş sayı azalır.
Onu da qeyd edək ki, ötən tədris ili üçün 152 minə yaxın şagirdin birinci sinfə gedəcəyi proqnozlaşdırılırdısa, bu il bu say 123300-ə bərabərdir. Statistik rəqəmlərdən də bəlli olur ki, ölkədə yeni doğulan uşaqların sayı azalır. Uşaq sayının azalması isə məktəbə gedən şagirlərin sayına təsir edir. Ötən illərlə müqayisədə məktəbə gedən uşaqların sayı azalır. Ekspertlər hesab edir ki, bu göstərici qarşıdakı illərdə daha da azalacaq. Çünki ailələr tək və ya iki uşağa üstünlük verir.
Könül İsmayılova: “Ölkəmizdə artıq cirtdan ailə modelinin təhlükələri sezilməkdədir”
Psixoloq Könül İsmayılova “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, əhalinin təbii artımı ölkədə baş verən əsas proseslərin "güzgüsü"dür. Azərbaycanın 90-cı illərdə çətin siyasi və iqtisadi dövr keçirməsinə baxmayaraq, təbii artım yüksək səviyyədə olub. 2016-cı ildən sonra isə artım sürətlə azalmağa başlayıb və nəhayət, 2020-ci ildə təbii artım hər 1000 nəfər üçün 5 nəfərə enib: “Beləliklə, təbii artımın azalması uşaqların sayının da enməsinə səbəbdir. Ona görə də bu azalma məhz həmin dövrdən sonra davamlı xarakter alıb. Qlobal iqtisadi böhranlar Azərbaycanda uşaqların sayının azalmasına təsir göstərib. Ailələrdə sosial-iqtisadi vəziyyətə görə gənclər evliliklərini təxirə salırlar”.
Psixoloqun sözlərinə görə, insanlar ailə tərkibinin çoxalmasını istəmir. Buna səbəb isə sosial problemlərin çoxalması, iqtisadi gücün zəifləməsi, ailəyə daxil olan gəlirlərin ciddi formada azalmasıdır. Bu amillər ailələri ikinci dəfə düşünməyə vadar edir: “Son illərdə müşahidə edirik ki, ailələr 1 uşaqla kifayətlənməyə çalışırlar. Çünki uşağın ehtiyaclarının ödəyə bilməməkdən, lazımi təminatı verə bilməməkdən, geyim, qida və s. uşağı mükəmməl böyütmə istəyən ailələrin tərəddüdünü görürük. Bundan başqa, ölkəmizdə artıq cirtdan ailə modelinin təhlükələri sezilməkdədir. Əvvəllər bununla bağlı açıqlamalar verilirdi ki, bu təhlükə bizdə yoxdur, bizim mental dəyərlərimiz, adət-ənənələrimiz iki uşaqdan aza icazə vermir. Amma artıq maddi problemlər öz təsirini göstərir”.
Elçin Əfəndi: “Şagird sayının azalması gələcəklə, millətin genofondu ilə bağlı bəzi aidiyyəti qurumlar üçün həyəcan təbili olmalıdır”
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi bildirdi ki, bu il birinci sinfə və eyni zamanda bağçaya gedən şagirdlərin sayında kəskin azalma var. Şagird sayının azalması gələcəklə, millətin genefondu ilə bağlı bəzi aidiyyəti qurumlar üçün həyəcan təbili olmalıdır: “Ötən il birinci sinfə gedən şagird sayı 152 min nəfərə yaxın olub. Bu il isə birinci sinfə 123 mindən çox uşaq gedir. Bu rəqəmlərə baxanda kəskin say azlığı hiss olunur. Eyni zamanda ötən il məktəbə hazırlıq qruplarına təxminən 90 min nəfər şagirdin qoşulması gözlənilirdi. Bu il 30 min azalma var. 60 min nəfərə yaxın şagird məktəbə hazırlıq quruplarında təhsilə başlayacaq”.
Ekspert hesab edir ki, şagird sayının getdikcə azalması ortaya yaxşı mənzərə çıxarmır.
Günel CƏLİLOVA
