Məlum olduğu kimi, 15 fevral tarixindən etibarən Azərbaycanın ticarət şəbəkələrində və marketlərdə polietilen torbaların pulla satışına başlanılıb. Artıq marketlərdə alıcılara polietilen torbalar ölçüsündən asılı olaraq ayrıca məhsul növü kimi 1, 3, 5 qəpiyə satılır.
Məlumdur ki, belə məhsullar təbiətə düşdükdə uzun müddət parçalanmadan qala bilir və təbiəti çirkləndirməklə bərabər, canlı aləmə də çox mənfi təsir göstərir. Ekspertlər hesab edirlər ki, polietilen torbaların pulla satılması məhz həmin torbaların zibil kimi atılmasını azaldacaq, bununla da ətraf mühitin çirklənməsinin qarşısı alınacaq.
Ancaq bir qisim mütəxəssislər isə hesab edir ki, adıçəkilən məhsul ekologiyaya zərər verirsə tamamilə yığışdırılmalıdır. Politilen torbaların pulla satılması problemi həll etməyəcək, əksinə, vəziyyət daha da pisləşə bilər.
Aylardır marketlərdə polietilen torbalar alıcıya ödənişli təqdim olunur. Ödənişli olsa da, bu torbalardan istifadə edənlər az deyil. Deyərdik ki, marketdə daxil olanların 95 faizi məhz həmin polietilen torbalardan istifadə edir.
Maraqlıdır, bu torbaların ödənişli olması bu sahədə hər hansı bir dəyişikliyə səbəb oldumu?
“Polietilen torbaların tamamilə ləğv olunması, ekologiyanın təmiz qalması üçün alternativ variant tapılmalı idi”
Qida mütəxəssisi Ramilə Məmmədova “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, polietilen torbaların satışdan çıxarılması və qadağası vacibdir. Polietilen torbaların pullu olması xəstəlikləri və zəhərlənmələri artıracaq. Polietilen torbalar dənizdə heyvanların yeminə çevrilir ki, bu da sonda plastik məhsulun boşqabımıza qədər gəlib çıxmasına səbəb olur. Nəticədə, başda mədə problemləri olmaqla, bir çox xəstəliklər qaçılmaz olur. Bu baxımdan polietilen torbalar ümumiyyətlə satışdan qaldırılmalıdır: “Bəs biz nə edirik? Əksinə, risqi daha da yüksəldirik. Belə ki, satışda olan polietilen torbaları heç kim iki və ya üç ədəd almır. Pullu olduğuna görə əksəriyyət məhsulları eyni torbaya qoymalı olur. Düşünək ki, alış-veriş edən insan həm toyuq, həm də ağartı məhsulları alıb. Risqli olan toyuqların daşıdığı "salmonella" bakteriyasıdır ki, bu da bir torbaya yığılan başqa qidaları da bu bakteriyaya yoluxdurur. Bunun kimi, qırmızı ət və balıq məhsulları da bakteriya daşıyıcılarıdır. Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti insanların sağlamlığını düşünürdüsə, qeyd etdiklərimi nəzərə almalı idi. Yox, əgər ekologiyanı düşünürlərsə, o zaman polietilen torbalar ümumiyyətlə satışdan çıxarılmalıdır. Ancaq onu əvəz edən alternativlər istehlakçıların ixtiyarında olmalıdır. Ilk olaraq həmin alternativ vasitələr insanlara pulsuz verilməlidir. Müəyyən müddət keçəndən sonra pulla satıla bilər”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, polietilen torbaların tamamilə ləğv olunması, ekologiyanın təmiz qalması üçün alternativ variant tapılmalı idi. Bəzi marketlər ilk dövrdə polietilen torbaları əvəz edən parça sumkalar satışa çıxardı. Ancaq bu elə də çox olmadı. Bu işdə aidiyyəti qurumlar aktiv olmalı, alternativ çıxış yolu axtarmalıdır: “Təbii ki, marketə torbanın pullu olması sırf edir. Onları qazanc maraqlandırır, ekologiya yox”.
Günel CƏLİLOVA
