Yeni dərs ilinin başlanması ərəfəsində valideynlər övladları üçün keyfiyyətli məktəb axtarışına çıxıb. Bir çoxları özəl orta mətəblərdə tədrisin keyfiyyətinin yüksək olmasını əsas götürərək onların xidmətindən yararlanmağa üstünlük verir. Lakin hazırda özəl məktəblərdə uşaq oxutmaq hər kəsə nəsib olmur. Çünki orta məktəblərin təhsil haqları ali məktəblərdən dəfələrlə yüksəkdir. Hətta bəzilərində məktəbli forması, nəqliyyat xidməti, nahar təhsil haqqına daxil edilmir.
Qeyd edək ki, özəl orta məktəblərdə təhsil haqqı siniflərə və azərbaycan, xarici dilli tədrisə görə fərqlənir.
Məlumat üçün bildirək ki, Avropa Azərbaycan Məktəbində tədris ingilis dilində aparılır. Bu özəl orta təhsil müəssisəsində məktəbəqədər bölmədə təhsil haqqı 7900 manatdır. İbtidai sinif üzrə illik təhsil haqqı 10400, 5-11-ci siniflər üzrə isə ödəniş 12500-15500 manat təşkil edir. Qiymətə qidalanma, məktəb forması, dərsliklər daxildir.
Xəzər Universiteti Dünya Məktəbinin azərbaycan-rus bölməsi üzrə ibtidai və 5-11 siniflər üzrə illik təhsil haqqı 9000 -9500 manatdır. İngilis bölməsi üzrə isə qiymətlər 10000 manatdan yüksəkdir.
"Müasir İnnovasiyalar Liseyi"ndə məktəbəqədər təhsil rus bölməsi üzrə illik 5500 manatdır. İngilis bölməsi üzrə qiymət 6500 manat təşkil edir. İbtidai siniflər üzrə rus bölməsində illik təhsil haqqı 7200 manat, ingilis dili bölməsində isə 7500 manatdır. Yuxarı siniflərdə isə illik təhsil haqqı rus bölməsində 7500, ingilis dili bölməsində 8500 manatdır. Qiymətə qidalanma, məktəbli forması, kitablar daxildir.
“Azerbaijan British Collece”də (ABC) isə təhsil haqqları belə təyin edilib: məktəbəqədər təhsil bölməsi - 10500 manat, ibtidai təhsil bölməsi - 19500 manat. Orta təhsil bölməsi üçün təhsil haqqı 20650 -21000 manatdır. Onu da qeyd edək ki, məktəbli forması, məktəbin servis avtobus xidməti və bəzi dərsdənkənar məşğələlər illik təhsil haqqına daxil deyil, əlavə ödənişlədir.
Ekspertlər də təsdiq edir ki, özəl orta məktəblərdə təhsil haqqı 20 faiz artıb.
“Etiraf etmək lazımdır ki, özəl məktəblər yalnız varlılar üçündür, çünki bu məktəbləri yaradan sahibkarlar kommersiya məqsədilə bu addımı atıblar”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, özəl təhsil müəssisələri təhsil haqlarını müəyyənləşdirməkdə müstəqildir. Lakin təbii ki, bu qiymətlər reallıqdan kənar olmamalıdır: “Hazırda ölkədə özəl təhsil xidməti göstərən liseylər var. Müşahidə edəndə onların arasında xidmət haqlarında şişirdilmiş böyük məbləğ görürük. Qeyd edim ki, xidmət haqları müəyyən edilərkən müəssisənin xərcləri, yəni göstərdiyi xidmətlərin müqabilindəki xərcləri hesablanaraq bu qiymətlər təşkil edilir. “Orta ümumtəhsil məktəblərinin nümunəvi nizamnaməsi”nə əsasən, özəl liseylər mütləq şəkildə dövlət nümunəli tədris verməlidir və qanunvericilikdə nəzərdə tutulur ki, bununla yanaşı, onlar əlavə xidmətlər göstərə bilər. Bilirik ki, özəl liseylər və orta ümumtəhsil müəssisələri dövlətin müəyyənləşdirdiyi tədrislə bərabər, eyni zamanda müəyyən xidmətlər də göstərir. Bura nəqliyyat servisi xidməti, qidalanma, forma, kitabxanalardan istifadə daxildir. Bundan başqa, özəl liseylər və orta məktəblər qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayan xarici dilləri də tədris edirlər. Yəni mövcud qanunvericiliyə görə, yalnız rus, ingilis və qanunda nəzərdə tutulmuş digər xarici dillər tədris oluna bilər. Lakin, məsələn, bu cür liseylərdə ispan və digər dillər öyrədilir. Bundan əlavə, özəl liseylər var ki, rəqs, intellektual oyunlar və digər bacarıqları özündə əks etdirən xidmətlər göstərirlər”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Azərbaycanda illik təhsil haqqı 50-60 min manata qədər olan özəl liseylər var. Lakin bu özəl məktəblərin qiyməti reallığı əks etdirmir: “Buraxılış və qəbul imtahanlarının nəticələrini təhlil edəndə görürük ki, həmin məktəblərin nəticələri heç də regiondakı məktəblərin nəticələrindən üstün deyil. Hətta bəzi bölgə məktəblərinin göstəriciləri onlardan daha yuxarıdır. Burada digər üstün tərəflərdən biri özəl liseylərin beynəlxalq imtahanları ilə bağlıdır. Lakin biz bu xərcləri də hesablasaq, heç də bu qədər yüksək qiymətlər alınmır. Etiraf etmək lazımdır ki, özəl məktəblər yalnız varlılar üçündür. Çünki bu məktəbləri yaradan sahibkarlar kommersiya məqsədilə bu addımı atıblar. Rəqabət olmadığına görə qiymətlər də fantastikdir. Demək olar ki, hamısında standart qaydalar tətbiq olunub. Yəni kreativ və fərqli metodlar yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
